Zadanie 1.1
Uwzględniając skład albuminy, wykaż, że strukturę III-rzędową tego białka stabilizuje maksymalna możliwa do utworzenia liczba mostków disiarczkowych.
Białka
przedstawia budowę białek (uwzględniając wiązania peptydowe); rozróżnia białka proste i złożone; opisuje strukturę I-, II-, III- i IV-rzędową białek; przedstawia wpływ czynników fizycznych i chemicznych na białko (zjawisko koagulacji i denaturacji); określa biologiczne znaczenie białek (albuminy, globuliny, histony, kolagen, keratyna, hemoglobina, mioglobina); przeprowadza obserwacje wpływu wybranych czynników fizycznych i chemicznych na białko
Tę umiejętność sprawdzają 54 zadania maturalne z arkuszy CKE z lat 2015–2026. Średnia wykonalność według raportów CKE: 33% (na podstawie 29 zadań).
Zadania sprawdzające tę umiejętność: 54 Otwórz w wyszukiwarce z filtrami
Zadanie 1.2
Uzasadnij, że dzięki związaniu długołańcuchowych kwasów tłuszczowych przez albuminę możliwy staje się transport tych kwasów we krwi. W odpowiedzi uwzględnij rozpuszczalność albuminy oraz długołańcuchowych kwasów tłuszczowych w osoczu.
Zadanie 12.1
Na podstawie przedstawionych wyników symulacji oceń, czy w warunkach podanych w poniższej tabeli dochodzi do denaturacji CI2. Wybierz T, jeśli dochodzi do denaturacji, albo N - jeśli do niej nie dochodzi.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 12.2
Sformułuj wniosek dotyczący wpływu TMAO na strukturę przestrzenną CI2 poddawanego działaniu mocznika o stężeniu 8 mol · dm⁻³.
- Materiał graficzny
Zadanie 12.3
Sformułuj wniosek dotyczący zależności między głębokością występowania ryb a zawartością TMAO w ich tkance mięśniowej. W odpowiedzi odnieś się do obu grup ryb.
- Materiał graficzny
Zadanie 17.1
Podaj nazwę wiązania chemicznego hydrolizowanego przez separazy.
- Materiał graficzny
Zadanie 12.2
Rozstrzygnij, czy aktywna forma ureazy jest białkiem prostym, czy - złożonym. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do jednej cechy budowy tego białka. Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
- Materiał graficzny
Zadanie 1.1
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące przedstawionego doświadczenia są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 1.2
Rozstrzygnij, czy mostki disiarczkowe widoczne na schemacie stabilizują strukturę trzeciorzędową, czy - strukturę czwartorzędową rybonukleazy. Odpowiedź uzasadnij. Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:…
- Materiał graficzny
Zadanie 4.2
Wyjaśnij, dlaczego w zestawie 1. - w przeciwieństwie do zestawu 2. - doszło do uwolnienia wody z galaretki. W odpowiedzi uwzględnij strukturę galaretki.
- Materiał graficzny
Zadanie 4.3
Przedstaw znaczenie zestawów kontrolnych 3. i 4. w interpretacji wyników doświadczenia.
- Materiał graficzny
Zadanie 1.1
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Z centrum układu porfirynowego hemu jest związany atom A. sodu. B. fluoru. C. jodu. D. żelaza.
- Materiał graficzny
Zadanie 1.2
Wyjaśnij, dlaczego we wnętrzu cząsteczki mioglobiny znajdują się niemal wyłącznie reszty aminokwasowe z podstawnikami niepolarnymi. W odpowiedzi uwzględnij środowisko formowania się struktury przestrzennej tego białka.
- Materiał graficzny
Zadanie 1.1
Uzupełnij tabelę – wpisz w puste komórki właściwe informacje.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 1.2
Do każdej z poniższych struktur białkowych przyporządkuj właściwy opis wybrany spośród A–D. Wpisz litery w wyznaczone miejsca. Struktura I-rzędowa: Struktura II-rzędowa: Struktura III-rzędowa: A. Jest to…
Zadanie 5.2
Podaj nazwę aminokwasu niezbędnego do wytworzenia mostków disiarczkowych, stabilizujących strukturę przestrzenną białek bakterii termofilnych.
Zadanie 1.1
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Strukturą akwaporyny o najwyższej rzędowości jest struktura
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 17.1
Zaplanuj przebieg doświadczenia – opisz próbę badawczą i próbę kontrolną oraz podaj sposób odczytania wyników. Próba badawcza: Próba kontrolna: Sposób odczytania wyników:
Zadanie 17.2
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2. Kolagen jest białkiem
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 10.1
Podaj nazwę białka stanowiącego główny składnik pierścieni tchawicy człowieka oraz nazwę polisacharydu stanowiącego główny składnik zgrubień kutykuli w tchawkach owadów. Białko stanowiące główny składnik pierścieni tchawicy człowieka: Polisacharyd…
- Materiał graficzny
Zadanie 12.2
Na podstawie przedstawionych w tekście informacji określ najwyższą rzędowość struktury białka – toksyny botulinowej. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do jednej cechy budowy tego białka
- Materiał graficzny
Zadanie 14.1
Podaj sekwencję aminokwasową fragmentu polipeptydu przedstawionego na schemacie A. Sekwencję zapisz od końca aminowego do końca karboksylowego, posługując się pełnymi nazwami aminokwasów lub ich oznaczeniami trójliterowymi
- Materiał graficzny
Zadanie 1.1
Na podstawie przedstawionych informacji oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące RuBisCO są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 2.1
Które z powyższych ugrupowań atomów stanowi wiązanie powstające pomiędzy aminokwasami podczas syntezy peptydów w komórce? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych oraz podaj nazwę tego wiązania. A. 1 B. 2 C. 3 D. 4 Nazwa wiązania:
- Materiał graficzny
Zadanie 2.2
Zapisz sekwencję aminokwasową przedstawionego na schemacie oligopeptydu od końca aminowego do karboksylowego, posługując się pełnymi nazwami aminokwasów lub ich oznaczeniami literowymi
- Materiał graficzny
Zadanie 18.2
Opisz, na czym polega zmiana w I-rzędowej strukturze białka huntingtyny będąca skutkiem obecności dodatkowych kodonów CAG
Zadanie 1.1
Na podstawie przedstawionych informacji określ najwyższą rzędowość struktury białka – ferrytyny. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do budowy ferrytyny.
- Materiał graficzny
Zadanie 1.2
Uzupełnij poniższe zdania dotyczące znaczenia żelaza w organizmie człowieka tak, aby zawierały informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Żelazo to istotny (mikroelement / makroelement) w organizmie człowieka, który wchodzi m.in. w…
- Materiał graficzny
Zadanie 8.2
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Wraz ze wzrostem głębokości zanurzenia weddelki (wzrasta / maleje) ciśnienie zewnętrzne, co jest przyczyną zapadania się jej płuc. Zmniejszenie…
- Materiał graficzny
Zadanie 1.1
Określ dominującą strukturę II-rzędową w cząsteczce dojrzałej ludzkiej prolaktyny
- Materiał graficzny
Zadanie 1.2
Na podstawie przedstawionych informacji określ najwyższą rzędowość struktury białka – prolaktyny. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do cech budowy tego białka
- Materiał graficzny
Zadanie 3.1
Wyjaśnij, dlaczego włączanie L-kanawaniny w miejsce argininy w czasie syntezy białek enzymatycznych prowadzi do powstawania enzymów o obniżonej aktywności katalitycznej
- Materiał graficzny
Zadanie 19.5
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby powstał poprawny opis dotyczący albumin. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie. Albuminy to białka (rozpuszczalne / nierozpuszczalne) w wodzie, występujące głównie (w cytoplazmie erytrocytów / w osoczu krwi). Główną…
Zadanie 3.1
Na podstawie schematu oceń, czy poniższe informacje dotyczące fitochromu są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Przekształcanie się form fitochromu pod wpływem światła jest związane ze zmianą struktury…
- Materiał graficzny
Zadanie 4.1
Zaznacz poprawne dokończenie zdania – wybierz odpowiedź spośród A–C oraz odpowiedź spośród 1.–3. Zestaw badawczy umożliwiający rozstrzygnięcie, która z hipotez postawionych przez uczniów jest trafna, powinien zawierać A. suche nasiona grochu B. namoczone i…
- Materiał graficzny
Zadanie 4.2
Wybierz spośród A–E i zaznacz poprawne dokończenie zdania. Proces pęcznienia nasion jest warunkowany obecnością zmagazynowanych w nich związków organicznych, a przede wszystkim obecnością A. sacharozy. B. glicerolu. C. glikogenu. D. białek. E. triglicerydów.
- Materiał graficzny
Zadanie 6.2
Wyjaśnij, w jaki sposób niskie pH soku żołądkowego może spowodować inaktywację preparatów fagowych. W odpowiedzi uwzględnij budowę bakteriofagów
Zadanie 14.1
Na podstawie przedstawionych informacji i własnej wiedzy określ rolę fragmentu Fab i rolę fragmentu Fc tego przeciwciała. Wybierz odpowiedź spośród 1.–3. i wpisz w wyznaczone miejsce. Fragment Fab Fragment Fc 1. wiąże się specyficznie z…
- Materiał graficzny
Zadanie 14.2
Podaj liczbę mostków disiarczkowych, które stabilizują 4-rzędową strukturę przedstawionej immunoglobuliny
- Materiał graficzny
Zadanie 1
Oksydaza polifenolowa jest enzymem, który u roślin odpowiada za brązowienie tkanek po ich mechanicznym uszkodzeniu. Katalizuje ona reakcje, których przebieg wymaga obecności tlenu i pH w zakresie 6–7. Opracowano kilka sposobów powstrzymywania reakcji…
Zadanie 3.1
Na podstawie przedstawionych informacji określ najwyższą rzędowość struktury białka – prokolagenu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do cechy budowy tego białka
Zadanie 1.1
Zaznacz właściwe dokończenie zdania wybrane spośród A–B oraz jego poprawne uzasadnienie wybrane spośród 1.–3. Glutamina dla organizmu człowieka jest aminokwasem
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 7.2
Na podstawie tekstu wyjaśnij, dlaczego pomimo obecności szkodliwej dla ssaków ichtiotoksyny, mięso węgorza może być – pod pewnym warunkiem – spożywane przez ludzi. Uwzględnij właściwości tej trucizny.
Zadanie 1.1
Podaj nazwy wiązań chemicznych stabilizujących III-rzędową strukturę białka, oznaczonych na schemacie numerami 1. i 2. 12
- Materiał graficzny
Zadanie 1.2
Na przykładzie enzymów białkowych wyjaśnij, w jaki sposób struktura przestrzenna białka warunkuje jego funkcję katalityczną. W odpowiedzi uwzględnij mechanizm działania enzymów
- Materiał graficzny
Zadanie 1.1
Na podstawie tekstu określ, jaka jest najwyższa rzędowość struktury cząsteczki rycyny (1-, 2-, 3- czy 4-rzędowa). Odpowiedź uzasadnij. Cząsteczka rycyny ma strukturę: – rzędową, ponieważ
Zadanie 1.2
Odwołując się do właściwości łańcucha polipeptydowego rycyny RTA, wyjaśnij, dlaczego rycyna działa toksycznie na komórki
Zadanie 1.3
Wyjaśnij, dlaczego możemy bezpiecznie spożywać produkty z jęczmienia, mimo że zawiera on peptyd RTA. W odpowiedzi uwzględnij właściwości obu łańcuchów polipeptydowych rycyny
Zadanie 18.2
Wyjaśnij, w jaki sposób mutacja, na skutek której powstała cząsteczka białka różniąca się od cząsteczki prawidłowej obecnością tryptofanu zamiast cysteiny, może wpłynąć na zmianę struktury trzeciorzędowej tego białka. W odpowiedzi uwzględnij budowę obu…
Zadanie 3.2
Podaj przyczynę, która sprawiła, że w probówce III roztwór się nie zabarwił
Zadanie 4.4
Wyjaśnij, dlaczego zbyt wysoka temperatura może doprowadzić do zatrzymania syntezy ATP w mitochondriach i chloroplastach
- Materiał graficzny
Zadanie 19.1
Na podstawie tekstu uzasadnij, że cząsteczka insuliny ma strukturę III- i IV-rzędową. Struktura III-rzędowa: Struktura IV-rzędowa:
Zadanie 3.1
Uzasadnij, że insulina jest białkiem mającym strukturę IV-rzędową
- Materiał graficzny
Zadanie 19.3
Podaj nazwę wiązania oznaczonego na schemacie literą X
- Materiał graficzny