Zadanie 18.4, matura czerwiec 2025, biologia rozszerzona

1 pktotwartetrudne (szac.)Czerwiec 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Mukopolisacharydoza typu II (MPS II) to rzadka genetyczna choroba metaboliczna. Ta choroba jest dziedziczona w sposób recesywny, sprzężony z płcią. Przyczyną MPS II jest niedobór aktywności sulfatazy-L-iduronianu, jednego z enzymów lizosomalnych. Prowadzi to do zaburzenia rozkładu mukopolisacharydów i do gromadzenia się nierozłożonych substratów, czego konsekwencją stają się patologiczne zmiany w obrębie komórek i tkanek. Choroba ma charakter postępujący i znacznie skraca długość życia. Na MPS II chorują prawie wyłącznie chłopcy. Na poniższym rodowodzie przedstawiono historię rodziny, w której zdiagnozowano MPS II.

rodowód trzech pokoleń. Legenda: pusty kwadrat - zdrowy mężczyzna, czarny kwadrat - chory mężczyzna, kółko - zdrowa kobieta. Pokolenie I: zdrowa kobieta I.1 w związku ze zdrowym mężczyzną I.2. Ich dzieci to trzy zdrowe kobiety: II.1, II.2 i II.3. Kobieta II.2 ma jednego syna - zdrowego mężczyznę III.1. Kobieta II.3 jest w związku ze zdrowym mężczyzną II.4; ich dzieci to zdrowa kobieta III.2, zdrowy mężczyzna III.3 oraz chory mężczyzna III.4Powiększ
rodowód trzech pokoleń. Legenda: pusty kwadrat - zdrowy mężczyzna, czarny kwadrat - chory mężczyzna, kółko - zdrowa kobieta. Pokolenie I: zdrowa kobieta I.1 w związku ze zdrowym mężczyzną I.2. Ich dzieci to trzy zdrowe kobiety: II.1, II.2 i II.3. Kobieta II.2 ma jednego syna - zdrowego mężczyznę III.1. Kobieta II.3 jest w związku ze zdrowym mężczyzną II.4; ich dzieci to zdrowa kobieta III.2, zdrowy mężczyzna III.3 oraz chory mężczyzna III.4

Osoby chore na MPS II mogą być leczone za pomocą idursulfazy, która jest otrzymywana z hodowli genetycznie zmodyfikowanych komórek ludzkich. Idursulfaza jest substytutem naturalnego enzymu. Terapia polega na dożylnym podawaniu pacjentom idursulfazy, co prowadzi do spowolnienia rozwoju choroby i do złagodzenia jej objawów.

Na podstawie: G.N. Wilson, Hunter Syndrome (Mucopolysaccharidosis II): Diagnosis, Genetic Testing, Treatment, and Referral, „Consultant 360. Multidisciplinary Medical Information Network” 14(5), 2015 (consultant360.com); M. Rachtan, Program The Hunters […], „Puls Medycyny”, 2020 (pulsmedycyny.pl).

Polecenie

Lizosomy to organella, w których znajduje się około 50 różnych enzymów - kwaśnych hydrolaz. Optimum działania tych enzymów jest przy pH 5. Lizosomy są otoczone pojedynczą błoną, w której znajduje się pompa protonowa (H+-ATPaza). Na poniższym schemacie zilustrowano działanie H+-ATPazy.

schemat lizosomu (pH ≈ 5) z H+-ATPazą w błonie; po stronie cytozolu (pH ≈ 7,2) strzałka H+ w stronę lizosomu oraz przemiana ATP w ADP + PiPowiększ
schemat lizosomu (pH ≈ 5) z H+-ATPazą w błonie; po stronie cytozolu (pH ≈ 7,2) strzałka H+ w stronę lizosomu oraz przemiana ATP w ADP + Pi

Na podstawie: M. Maćkowiak i A. Michalak (red.), Biologia. Jedność i różnorodność, Warszawa 2008.

Wykaż, że prawidłowe funkcjonowanie enzymów lizosomalnych wymaga działania pompy protonowej (H+-ATPazy) w błonie lizosomu.

Korepetytor AI

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

3 rozmowy · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Odpowiedz i oceń, jak poszło. Klucz odsłoń dopiero, gdy masz swoją odpowiedź.

Zanim porównasz z kluczem

Jak poszło Ci z tym zadaniem?

Zaloguj się, żeby zapisać ocenę i wrócić do zadania później.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanieKlucz i punktacja

Odpowiedź z klucza CKE

Przykładowe odpowiedzi

- Dzięki obecności pompy protonowej są do wnętrza lizosomów pompowane protony, co zapewnia niskie pH wewnątrz lizosomów - optymalne dla działania enzymów lizosomalnych.

- Dzięki obecności H+-ATPazy są do wnętrza lizosomu transportowane protony, dzięki czemu wewnątrz lizosomu panuje kwaśne środowisko, optymalne dla działania kwaśnych hydrolaz.

- Pompa protonowa zapewnia odpowiednio niskie pH wewnątrz lizosomu, gdyż pompuje protony do jego wnętrza.

Schemat punktowania

1 pkt

za poprawne wykazanie, że prawidłowe funkcjonowanie enzymów lizosomalnych wymaga działania pompy protonowej w błonie lizosomu, uwzględniające transport protonów do wnętrza lizosomu ORAZ zapewnienie odpowiednio niskiego pH.

0 pkt

za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.