Zadanie 7.1, maj 2025: biologia rozszerzona

Tilapia nilowa (Oreochromis niloticus) to słodkowodna ryba z rodziny pielęgnicowatych.

Na poniższym schemacie przedstawiono strategię osmoregulacyjną tilapii nilowej.

schemat ciała tilapii nilowej ze strzałkami opisującymi kierunki ruchu wody i jonów oraz z legendą "dyfuzja", "transport aktywny", "wydalanie przez nerki": jony $\ce{Na+}$ i $\ce{Cl-}$ są pobierane ze środowiska na drodze transportu aktywnego, woda $\ce{H2O}$ napływa do ciała ryby na drodze dyfuzji, jony $\ce{Na+}$ i $\ce{Cl-}$ są tracone, a nerki wydalają dużą objętość moczu o niskim stężeniu $\ce{Na+}$ i $\ce{Cl-}$

Wiele gatunków pielęgnicowatych, w tym - tilapia nilowa, jest określanych mianem pyszczaków, ponieważ samice pobierają ikrę do pyska po zapłodnieniu. Samice tych gatunków noszą w jamie gębowej zapłodnione jaja, a często - także larwy i narybek.

Do zrobienia Dodaj do ulubionych Dodaj do zestawuZapis wymaga darmowego konta.

Na podstawie: C. Błaszak (red.), Zoologia. Szkarłupnie - płazy, t. 3, cz. 1, Warszawa 2015; S. Friedman, Ontogeny of the Osmoregulatory Capacity of Teleosts and the Role of Ionocytes, „Frontiers in Marine Science” 7, 2020.

Rysunek: Scandinavian Fishing Yearbook.

Zadanie 7.1.

Wyjaśnij, dlaczego tilapia nilowa musi pobierać jony $\ce{Na+}$ i $\ce{Cl-}$ ze środowiska zewnętrznego. W odpowiedzi uwzględnij różnice między środowiskiem wewnętrznym ryby a środowiskiem zewnętrznym.

Sprawdzane umiejętności

Regulacja osmotyczna u zwierząt o tej umiejętności

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Przykładowe odpowiedzi

- W wodach słodkich, które stanowią środowisko życia tilapii nilowej, jest mniejsze stężenie jonów $\ce{Na+}$ i $\ce{Cl-}$ niż w płynach ustrojowych ryby, dlatego te jony dyfundują z ciała ryby do wody i ryby muszą odzyskiwać te jony z wody.

- W płynach ustrojowych ryb słodkowodnych jest większe stężenie jonów $\ce{Na+}$ i $\ce{Cl-}$ niż w środowisku, dlatego do ciała tych ryb osmotycznie napływa woda, której nadmiaru ryby pozbywają się wraz z moczem. Ponieważ ryba wydala duże objętości moczu, traci ona $\ce{Na+}$

- Tilapia żyje w środowisku dla niej hipotonicznym i dlatego nie pije wody zawierającej jony, a woda dyfunduje do jej ciała. Ta ryba musi drogą transportu aktywnego przez skrzela uzupełnić niedobór jonów traconych wraz z moczem.

Schemat punktowania

1 pkt - za poprawne wyjaśnienie konieczności pobierania jonów $\ce{Na+}$ i $\ce{Cl-}$ ze środowiska, uwzględniające mniejsze stężenie tych jonów w środowisku (środowisko hipotoniczne) życia względem płynów ustrojowych ryb, ORAZ wynikającą z tego

1) dyfuzję jonów

Porównujesz swoje rozwiązanie z kluczem? Maturownik+ oceni je analizą AI, policzy punkty wg schematu i zapisze Twoje błędy w kompendium.

Rozwiązałeś to zadanie?

Policz na kartce jak na maturze, odsłoń klucz i porównaj. Potem odhacz, żeby wiedzieć, co masz już za sobą.

Zrobione

Odhaczanie zapisuje się na Twoim koncie, więc wymaga darmowego konta. Zajmuje chwilę i wracasz do tego samego zadania.

Jak Ci poszło?

Łatwe Średnie Trudne

Oznaczanie jest darmowe, zapisuje się na Twoim koncie. Załóż darmowe konto i wróć dokładnie tutaj.

i

\ce{Cl-}

, przez co musi uzupełniać niedobory tych jonów przez pobieranie ich ze środowiska.

\ce{Na+}

i

\ce{Cl-}

do otaczającej wody (przez skrzela)

LUB

2) utratę $\ce{Na+}$ i $\ce{Cl-}$ wraz z moczem, którego duże objętości wynikają z pozbywania się nadmiaru wody osmotycznie napływającej do ciała ryby,

co skutkuje potrzebą uzupełniania tych jonów.

0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Uwaga:

Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do utraty jonów przez rybę na drodze osmozy, która dotyczy wyłącznie dyfuzji wody - rozpuszczalnika.

Nie uznaje się określenia utraty jonów przez rybę mianem „wypłukiwania”.