Zadanie 1.1
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące przedstawionego doświadczenia są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Matura z biologii, maj 2025
W bazie 51 zadań z tego arkusza, razem 60 punktów, każde z kluczem CKE i schematem punktowania. Najwięcej zadań sprawdza: Białka (4), Czynniki wpływające na enzymy (3), Rodzaje układów krążenia (3). Najtrudniejsze według raportu CKE: zadanie 2.2, średni wynik zdających 16%.
Dodaj cały arkusz do zestawuZadanie 1.2
Rozstrzygnij, czy mostki disiarczkowe widoczne na schemacie stabilizują strukturę trzeciorzędową, czy - strukturę czwartorzędową rybonukleazy. Odpowiedź uzasadnij. Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:…
- Materiał graficzny
Zadanie 2.1
Uzupełnij poniższe zdanie tak, aby w poprawny sposób opisywało przemiany plastydów. Wpisz w wyznaczone miejsca odpowiednie nazwy plastydów oraz oznaczenia literowe mikrofotografii (A-C). Podczas dojrzewania owoców obecne w fotosyntetyzującej części owocu…
- Materiał graficzny
Zadanie 2.2
Podaj jedną cechę budowy występującą u wszystkich pięciu form plastydów roślinnych wymienionych w tekście.
- Materiał graficzny
Zadanie 3.1
Podaj nazwę odczynnika, który na granatowo wybarwia ziarna skrobi, np. w czapeczce korzeniowej.
- Materiał graficzny
Zadanie 3.2
Podaj nazwę strefy korzenia, w której zachodzi reakcja wzrostowa prowadząca do wygięcia się wierzchołka korzenia w dół.
- Materiał graficzny
Zadanie 4.1
Sformułuj problem badawczy przedstawionego doświadczenia.
- Materiał graficzny
Zadanie 4.2
Wyjaśnij, dlaczego w zestawie 1. - w przeciwieństwie do zestawu 2. - doszło do uwolnienia wody z galaretki. W odpowiedzi uwzględnij strukturę galaretki.
- Materiał graficzny
Zadanie 4.3
Przedstaw znaczenie zestawów kontrolnych 3. i 4. w interpretacji wyników doświadczenia.
- Materiał graficzny
Zadanie 4.4
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące aktinidii smakowitej są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 5.1
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące raków są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 5.2
Podaj nazwę polisacharydu będącego głównym składnikiem pancerza okrywającego ciało raków.
- Materiał graficzny
Zadanie 5.3
Wykaż, że w trakcie życia raków musi dochodzić do ich linienia.
- Materiał graficzny
Zadanie 5.4
Rozstrzygnij, czy obydwa opisane powyżej gatunki raków - rak szlachetny i rak pręgowaty - mogą służyć jako gatunki wskaźnikowe (bioindykatory) czystości wód. Odpowiedź uzasadnij. W uzasadnieniu uwzględnij środowisko życia obydwu gatunków. Rozstrzygnięcie:…
- Materiał graficzny
Zadanie 5.5
Rozstrzygnij, czy przedstawione gatunki raków są klasyfikowane w jednym, czy - w dwóch rodzajach. Odpowiedź uzasadnij. Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
- Materiał graficzny
Zadanie 6.1
Wykaż związek między osuszaniem terenów a spadkiem liczebności płazów, stanowiących pokarm zaskrońców zwyczajnych.
- Materiał graficzny
Zadanie 6.2
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Hipoteza 2. zakłada, że na populację zaskrońca zwyczajnego działa A. dobór różnicujący, B. dobór stabilizujący, C. dobór kierunkowy, który polega na eliminowaniu z populacji…
- Materiał graficzny
Zadanie 6.3
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące zaskrońca zwyczajnego są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 7.1
Wyjaśnij, dlaczego tilapia nilowa musi pobierać jony Na+ i Cl− ze środowiska zewnętrznego. W odpowiedzi uwzględnij różnice między środowiskiem wewnętrznym ryby a środowiskiem zewnętrznym.
- Materiał graficzny
Zadanie 7.2
Uzasadnij, że adaptacja w postaci noszenia w jamie gębowej zapłodnionych jaj, larw i narybku przez samice pielęgnicowatych zwiększa szanse na przeżycie potomstwa.
- Materiał graficzny
Zadanie 8.1
Podaj nazwę gromady kręgowców, której budowę serca przedstawiono na schemacie.
- Materiał graficzny
Zadanie 8.2
Rozstrzygnij, czy naczynia krwionośne oznaczone na schemacie literą X to żyły, czy - tętnice. Odpowiedź uzasadnij. Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
- Materiał graficzny
Zadanie 8.3
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1. albo 2. Zastawka spiralna występuje w sercu A. wszystkich dorosłych kręgowców, B. niektórych dorosłych kręgowców, a jej funkcją jest 1. rozdzielenie strumienia krwi płynącego w stożku tętniczym. 2.…
- Materiał graficzny
Zadanie 9.1
Uzupełnij tabelę - dla każdej tkanki łącznej oznaczonej na przekroju stawu kolanowego (1.-4.) podaj jej nazwę oraz dopasuj właściwą mikrofotografię (A-D). Wpisz nazwy oraz litery w odpowiednie komórki tabeli.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 9.2
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Staw kolanowy to A. staw prosty, B. staw złożony, ponieważ 1. umożliwia ruch w jednej osi. 2. umożliwia ruch w kilku osiach. 3. stanowi połączenie więcej niż dwóch kości.
- Materiał graficzny
Zadanie 9.3
Przedstaw rolę mazi stawowej w czasie ruchu stawu.
- Materiał graficzny
Zadanie 10.1
Uzupełnij tabelę - określ efekty działania anatoksyny-a i guanitoksyny. W odpowiednie komórki tabeli wpisz literę T (tak), jeśli dany efekt występuje, albo N (nie) - jeśli nie występuje.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 10.2
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1. albo 2. Osłonka mielinowa wokół aksonu neuronu ruchowego A. przyśpiesza przewodzenie potencjału czynnościowego wzdłuż aksonu, B. spowalnia przewodzenie potencjału czynnościowego wzdłuż aksonu,…
- Materiał graficzny
Zadanie 11
Podwyższony poziom glukozy w osoczu w przebiegu cukrzycy wpływa na funkcjonowanie układów hormonalnego i wydalniczego. Uzupełnij poniższe zdania tak, aby w poprawny sposób opisywały wpływ podwyższonego stężenia glukozy we krwi na funkcjonowanie układów…
Zadanie 12.1
Do każdego z poniższych przykładów transportu przyporządkuj właściwą nazwę wybraną spośród A-C. Wpisz litery w wyznaczone miejsca. A. endocytoza B. egzocytoza C. dyfuzja wspomagana 1. Transport białka GLUT4 do błony komórkowej w komórce mięśnia szkieletowego w…
- Materiał graficzny
Zadanie 12.2
Na podstawie przedstawionych informacji wyjaśnij, w jaki sposób insulina zapewnia ciągłą dyfuzję glukozy do komórek wątroby w sytuacji wysokiego poziomu glukozy we krwi w okresie sytości.
- Materiał graficzny
Zadanie 12.3
Przedstaw znaczenie obecności transporterów glukozy GLUT2 w błonie komórkowej komórek wątroby dla ograniczenia spadku poziomu glukozy we krwi w okresie głodu.
- Materiał graficzny
Zadanie 12.4
Podaj nazwę przykładowego ludzkiego hormonu, którego działanie prowadzi do wzrostu poziomu glukozy we krwi.
- Materiał graficzny
Zadanie 13.1
Wyjaśnij, dlaczego ADC dostarcza toksyczne substancje tylko do komórek nowotworowych, z pominięciem komórek zdrowych. W odpowiedzi uwzględnij mechanizm działania ADC.
- Materiał graficzny
Zadanie 13.2
Wykaż, że zachowanie stabilności łącznika w ADC podczas transportu ADC w krążeniu ogólnoustrojowym jest konieczne do prawidłowego działania leku.
- Materiał graficzny
Zadanie 13.3
Przedstaw rolę lizosomów obecnych w komórce nowotworowej w mechanizmie działania ADC.
- Materiał graficzny
Zadanie 14.1
Uzupełnij tabelę - zapisz nazwy enzymów oznaczonych na powyższym schemacie symbolami E1 i E2. Określ funkcję każdego z tych enzymów w otrzymywaniu zrekombinowanego plazmidu.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 14.2
Wykaż, że w przedstawionej metodzie otrzymywania roślin transgenicznych bakteria A. tumefaciens pełni funkcję wektora.
- Materiał graficzny
Zadanie 15
Elektroforeza DNA w żelu agarozowym jest standardową techniką pozwalającą na rozdzielenie cząsteczek DNA w zależności od ich masy. Aby wykryć położenie cząsteczek DNA w żelu agarozowym, znakuje się je barwnikami fluorescencyjnymi. W czasie apoptozy powstają…
- Materiał graficzny
Zadanie 16.1
Na podstawie analizy danych przedstawionych w tabeli podaj nazwę mutacji genowej, która doprowadziła do powstania allelu i.
Zadanie 16.2
Uzupełnij tabelę zamieszczoną powyżej - podaj sekwencję aminokwasową kodowaną przez fragment DNA nici kodującej zawarty w tabeli. Odpowiedź zapisz w wyznaczonym miejscu w tabeli.
Zadanie 16.3
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Sekwencja aminokwasowa kodowana przez allel i jest inna niż w przypadku allelu IA, ponieważ konsekwencją mutacji genowej prowadzącej do powstania allelu i jest A. zmiana ramki odczytu. B.…
Zadanie 16.4
Podaj wszystkie możliwe genotypy warunkujące grupę krwi A. Uwzględnij allele genu FUT1 oraz genu ABO. W zapisie genotypu zastosuj oznaczenia alleli podane we wprowadzeniu do zadania.
Zadanie 17.1
Podaj wartość optimum temperaturowego wody dla aktywności płaskogłowa ciemnogłowego.
- Materiał graficzny
Zadanie 17.2
Rozstrzygnij, czy podnoszenie się temperatury wody w zbiornikach może stanowić zagrożenie dla płaskogłowa ciemnogłowego. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do przedstawionych wyników badań. Rozstrzygnięcie:
- Materiał graficzny
Zadanie 17.3
Wypisz z tekstu dwie cechy płaskogłowa ciemnogłowego stanowiące adaptację do drapieżnictwa i przedstaw, na czym polega każda z tych adaptacji.
- Materiał graficzny
Zadanie 18.1
Rozstrzygnij, czy wytwarzanie form poduszkowatych wśród roślin wysokogórskich jest wynikiem konwergencji, czy - dywergencji. Odpowiedź uzasadnij. Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:…
- Materiał graficzny
Zadanie 18.2
Podaj jeden przykład czynnika abiotycznego, do którego przystosowaniem jest występowanie u lepnicy bezłodygowej poduszkowatego typu wzrostu. W odpowiedzi uwzględnij rodzaj czynnika oraz jego nasilenie lub poziom.
- Materiał graficzny
Zadanie 18.3
Uzupełnij tabelę - określ zdolność do wytwarzania ziaren pyłku i owoców przez osobniki żeńskie i przez osobniki obupłciowe lepnicy bezłodygowej. W odpowiednie komórki tabeli wpisz literę T (tak), jeśli istnieje taka możliwość, albo N (nie) - jeśli nie ma…
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 19.1
Wyjaśnij, dlaczego podczas reintrodukcji szpaka balijskiego powinny być uwalniane osobniki pochodzące nie tylko z lokalnych programów hodowlanych, lecz także z różnych ogrodów zoologicznych. W odpowiedzi uwzględnij genetykę populacji.
- Materiał graficzny
Zadanie 19.2
Przedstaw znaczenie wpisania szpaka balijskiego do załącznika I konwencji waszyngtońskiej (CITES) dla skutecznej ochrony tego gatunku.
- Materiał graficzny