Zadanie 11, matura maj 2025, filozofia rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
1 punktPrzeczytaj poniższy fragment tekstu.
Negocjuję cenę ze sprzedawcą samochodów, który pyta mnie, ile maksymalnie mogę wydać na nowe auto. Odpowiadam, że 15 000 dolarów, choć naprawdę jestem gotów zapłacić do 20 000.
G. Dworkin, 10 zastanawiających kłamstw, „Filozofuj!”, nr 1 (7) 2016.
Wybierz jedną z wymienionych poniżej teorii etycznych i w jej świetle sformułuj ocenę moralną kłamstwa, opisanego przez Gerarda Dworkina. Sformułowaną ocenę uzasadnij, posługując się pojęciami lub twierdzeniami wybranej teorii etycznej.
Teorie etyki: etyka arystotelesowska, etyka epikurejska, etyka utylitarystyczna
Wybrana teoria:
Ocena:
Uzasadnienie:
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Przykładowe odpowiedzi
• etyka arystotelesowska
Ocena: Na gruncie etyki Arystotelesa kłamstwo uznaje się za moralnie niesłuszne. Uzasadnienie: Arystoteles uważa, że istnieją pewne namiętności oraz działania, które są złe zawsze (są złe same w sobie). Kłamstwo uznaje za takie właśnie działanie. W kontekście aretologii, kłamstwo uznaje Arystoteles za wadę (zarówno jako nadmiar, jak i niedostatek w komunikowaniu). Zatem również kłamstwo, które prezentuje Dworkin, należy uznać za moralnie niewłaściwe. • etyka epikurejska
Ocena: W podanym przypadku zwolennik etyki Epikura uzna opisane kłamstwo za moralnie niesłuszne. Uzasadnienie: Miarą dobra i zła moralnego w epikureizmie jest przyjemność katastematyczna. Epikur zaleca umiar oraz przestrzega przed zabieganiem o przyjemności niekonieczne i nienaturalne. Można uznać, że okłamanie sprzedawcy – nawet jeśli przysporzy to kupującemu przyjemności – będzie skutkowało niepokojem duszy; nadto, przyjemności płynącej z nabycia w opisany sposób samochodu, nie można uznać za konieczną i naturalną.
• etyka utylitarystyczna
Ocena: Zaprezentowane kłamstwo może być uznane za moralnie dopuszczalne (dobre lub słuszne moralnie). Uzasadnienie: To konkretne kłamstwo może być słuszne moralnie, o ile konsekwencją okłamania sprzedawcy będzie maksymalizacja szczęścia w świecie. Utylitarystyczna zasada użyteczności wymaga, aby mieć wzgląd na szczęście wszystkich, których oceniane działanie – a właściwie jego skutki – dotyczy. Jeśli zatem kupująca osoba przeznaczy „zaoszczędzone” pieniądze na wsparcie kilku innych osób znajdujących się w potrzebie, to tym samym „zmaksymalizuje” szczęście w świecie.
Schemat punktowania
trafna ocena i poprawne uzasadnienie zgodne z wybraną teorią.
odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.
Komentarz. Akceptowane wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.