Zadanie 14, matura maj 2025, filozofia rozszerzona

1 pktotwartetrudne 11%Maj 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.

Aldous Huxley

Nowy wspaniały świat

Gdy weszli, pielęgniarka wstała i wyprężyła się na baczność przed dyrektorem.

– Jaka lekcja jest dziś po południu? – spytał.

– Przez pierwsze czternaście minut mieliśmy elementarne wychowanie seksualne – odpowiedziała. – Teraz idzie elementarna świadomość klasowa.

Dyrektor powoli kroczył wzdłuż długiego szeregu łóżeczek. Osiemdziesięcioro chłopców i dziewczynek, różowiutkich i śpiących spokojnie, leżało, oddychając z cicha. Spod każdej poduszki dobiegał szept. Dyrektor RiW przystanął i pochylając się nad łóżeczkiem, nasłuchiwał uważnie.

– Mówiła pani: elementarna świadomość klasowa? Może posłuchamy tego z głośnika.

Na końcu sali ze ściany wystawał przekaźnik. Dyrektor podszedł doń i nacisnął guzik.

„...wszystkie noszą odzież zieloną”, mówił cichy, lecz bardzo wyraźny głos, zaczynając od środka zdania, „dzieci delty zaś noszą odzież khaki. Och nie, z dziećmi deltami nie chciałbym się bawić. A epsilony są jeszcze głupsze. Są tak głupie, że nie umieją czytać ani pisać”. […]

Dyrektor nacisnął wyłącznik. Głos umilkł. […]

– Do chwili przebudzenia zostanie im to powtórzone jeszcze ze czterdzieści lub pięćdziesiąt razy, potem znowu w czwartek i sobotę. Sto dwadzieścia powtórzeń trzy razy na tydzień przez trzydzieści miesięcy. A potem przejdą do trudniejszej lekcji. Róże i elektrowstrząsy, kolor khaki delt i woń asafetydy – nierozerwalnie spojone, zanim jeszcze dziecko nauczy się mówić. Lecz warunkowanie bezsłowne jest powierzchowne i toporne, nie potrafi wpoić bardziej złożonych typów zachowań. Do tych celów potrzeba słów, lecz słów nieangażujących rozumu. Krótko mówiąc, potrzeba hipnoterapii.

– Tej najpotężniejszej siły wszech czasów w zakresie umoralniania i socjalizacji.

Studenci zapisali w kajetach. Z pierwszej ręki. […]

– Aż w końcu umysł dziecka sam jest tymi treściami, które mu są sugerowane […]. I nie tylko dziecka. Także umysłem dorosłego: na całe życie. Umysłem, który ocenia, pragnie i wybiera: cały złożony z owych treści. Jednakże wszystkie te treści są naszymi treściami! – dyrektor niemal krzyczał w uniesieniu. – Treści państwowe.

A. Huxley, Nowy wspaniały świat, przeł. B. Baran, Warszawa 2013.

Polecenie

1 punkt

W powieści Nowy wspaniały świat jej autor przedstawia określoną wizję państwa i społeczeństwa. Podaj nazwę poglądu z zakresu filozofii polityki, który adekwatnie oddaje charakter relacji: państwo (władza) – jednostka, ukazanej w przytoczonym fragmencie tekstu oraz główną tezę tego poglądu.

Nazwa:

Teza:

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Nazwa: kolektywizm

Teza: Wspólnota (tworzące ją grupy społeczne) i jej dobro jest nadrzędna względem jednostek i ich celów; dobro jednostek jest wtórne wobec dobra wspólnoty.

Schemat punktowania

1 pkt

poprawne podanie nazwy poglądu oraz tezy.

0 pkt

odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.