Zadanie 14, matura maj 2026, filozofia rozszerzona

2 pktotwartetrudne 21%Maj 2026

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania.

Mark Twain

Przygody Hucka

Huck Finn, bohater powieści Marka Twaina „Przygody Hucka”, pomaga uciec z niewoli czarnoskóremu Jimowi, z którym się przyjaźni. Przytoczony poniżej fragment powieści opisuje rozterkę moralną Hucka związaną z tym czynem. Przeczytaj ten fragment i wykonaj polecenia.

Im dłużej o tej sprawie myślałem, tym bardziej gryzło mnie sumienie […]. […]

Próbowałem ustami powiedzieć, że zrobię to, co jest jedynie słuszne i uczciwe, czyli napiszę do właścicielki Jima i zawiadomię ją, gdzie on się teraz znajduje; ale tam, w samym środku duszy wiedziałem, że to kłamstwo […]. […]

Więc byłem bardzo zmartwiony, tak bardzo, że już nie można bardziej; i nie wiedziałem, co robić. W końcu przyszła mi do głowy myśl. Powiadam sobie: napiszę ten list, a potem zobaczę, czy będę się mógł modlić. Nikt by nie uwierzył, jaki się od razu poczułem lekki niczym piórko i jak znikło gdzieś całe moje zmartwienie! Strasznie uszczęśliwiony i przejęty wziąłem kawałek papieru i ołówek i napisałem:

Panno Watson […] Jim jest tutaj dwie mile poniżej Pikesville i pan Phelps go trzyma i odda go pani jak pani mu przyśle nagrodę.

Huck Finn

[…] Myślałem, jakie to szczęście, że się wszystko tak dobrze skończyło […]. […] Myślałem dalej. Przypomniałem sobie naszą wyprawę tratwą w dół rzeki i zobaczyłem przed sobą Jima, tak jak go ciągle widziałem: w dzień i w nocy, czasem przy księżycu, czasem w burzy, a my płyniemy z prądem i rozmawiamy albo śmiejemy się, albo śpiewamy! Ale jakoś w żaden sposób nie mogłem przypomnieć sobie nic takiego, co by mnie do niego źle usposobiło, tylko wręcz przeciwnie. Zobaczyłem go, jak po skończonej wachcie, zamiast mnie obudzić, czuwa biedny dalej, żebym mógł się porządnie wyspać; zobaczyłem jego rozradowaną twarz, kiedy wróciłem na tratwę wtedy po tej mgle i kiedy przyszedłem do niego na moczary, tam gdzie był ten spór rodzinny, i w różnych takich przypadkach. Przypomniałem sobie, że zawsze mówił do mnie „złociutki” i dogadzał mi, robił dla mnie, co tylko mógł, i taki zawsze był dobry! A w końcu przypomniałem sobie ten dzień, kiedy go uratowałem, bo zełgałem tym ludziom w łodzi, że mamy ospę na tratwie – i Jim taki mi był za to wdzięczny, i powiedział, że jestem najlepszym przyjacielem, jakiego stary Jim ma na tym świecie, i jedynym, jaki mu został. Potem nagle spojrzałem na list do panny Watson.

Była to niebezpieczna chwila. Sięgnąłem po list i trzymałem go w ręku. Zacząłem drżeć, wiedziałem, że muszę raz na zawsze zdecydować, którą z dwóch dróg wybiorę. Namyślałem się chwilę, wstrzymując trochę oddech […] i podarłem list.

M. Twain, Przygody Hucka, przeł. K. Tarnowska, Warszawa 1973.

Polecenie

2 punkty

Wymień trzy arystotelesowskie rodzaje przyjaźni oraz rozstrzygnij, czy przyjaźń między Huckiem a Jimem należy do któregoś z tych rodzajów. Uzasadnij swoją odpowiedź, odwołując się do tekstu źródłowego oraz do teorii Arystotelesa.

Rodzaje przyjaźni:

1

2

3

Rozstrzygnięcie:

Uzasadnienie:

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Rodzaje przyjaźni:

1. Ze względu na cnotę moralną (przyjaźń prawdziwa lub doskonała).

2. Ze względu na korzyść.

3. Ze względu na przyjemność.

Rozstrzygnięcie: Tak – ich relację można uznać za typ przyjaźni oparty na korzyści.

Uzasadnienie: Przyjaźń między Huckiem a Jimem można uznać za przyjaźń ze względu na korzyść, gdyż każdy z nich odnosił określone korzyści z ich wzajemnej relacji.

Uwaga: Fakt czerpania obopólnych korzyści nie wyklucza uznania ich relacji za przyjaźni innego typu, co wymaga jednak przedstawienia innego uzasadnienia uwzględniającego określoną interpretację tekstu literackiego.

Schemat punktowania

2 pkt

podanie trzech rodzajów przyjaźni ORAZ rozstrzygnięcie wraz z poprawnym uzasadnieniem.

1 pkt

podanie dwóch rodzajów przyjaźni ALBO rozstrzygnięcie wraz z poprawnym uzasadnieniem (z zastrzeżeniem, że w rozstrzygnięciu lub uzasadnieniu pojawi się jedna z trzech akceptowalnych nazw przyjaźni).

0 pkt

odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne i spełniające warunki zadania.

Komentarz. Arystoteles wyróżnia trzy rodzaje przyjaźni: ze względu na cnotę, korzyść i przyjemność; tekst sugeruje elementy przyjaźni ze względu na korzyść i przyjemność.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.