Wypracowanie, matura poprawkowa sierpień 2016, język polski podstawowy

50 pktwypracowanietrudne (szac.)Sierpień (poprawkowy) 2016

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.

Temat 1

Czym dla człowieka może być praca? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanego fragmentu Lalki, całego utworu Bolesława Prusa oraz innego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.

Lalka

Obejrzawszy się, czy ma krawat na szyi, a zegarek i portmonetkę w kieszeniach, pan

Ignacy wydobywał ze stolika wielki klucz i, trochę zgarbiony, uroczyście otwierał tylne drzwi

sklepu, obite żelazną blachą. Wchodzili tam obaj ze służącym, zapalali parę płomyków gazu

i podczas gdy służący zamiatał podłogę, pan Ignacy odczytywał przez binokle ze swego

notatnika rozkład zajęć na dzień dzisiejszy. „Oddać w banku osiemset rubli, aha... Do Lublina

wysłać trzy albumy, tuzin portmonetek...Właśnie!... Do Wiednia przekaz na tysiąc dwieście

guldenów... Z kolei odebrać transport... Zmonitować5 rymarza za nieodesłanie walizek...

Bagatela!... Napisać list do Stasia... Bagatela...”.

Skończywszy czytać, zapalał jeszcze kilka płomieni i przy ich blasku robił przegląd

towarów w gablotkach i szafach.

„Spinki, szpilki, portmonety... dobrze... Rękawiczki, wachlarze, krawaty... tak jest... Laski,

parasole, sakwojaże... A tu – albumy, neseserki... Szafirowy wczoraj sprzedano, naturalnie!...

Lichtarze, kałamarze, przyciski... Porcelana... Ciekawym, dlaczego ten wazon odwrócili?...

Z pewnością... Nie, nie uszkodzony... Lalki z włosami, teatr, karuzel... Trzeba na jutro postawić

Pokaż cały tekst

w oknie karuzel, bo już fontanna spowszedniała. Bagatela!... Ósma dochodzi... Założyłbym się,

że Klejn będzie pierwszy, a Mraczewski ostatni. Naturalnie... Poznał się z jakąś guwernantką

i już jej kupił neseserkę na rachunek i z rabatem... Rozumie się... Byle nie zaczął kupować bez

rabatu i bez rachunku...”. Tak mruczał i chodził po sklepie przygarbiony, z rękoma

w kieszeniach, a za nim jego pudel. […]

O ósmej wieczór zamykano sklep; subiekci rozchodzili się i zostawał tylko Rzecki. Robił

dzienny rachunek, sprawdzał kasę, układał plan czynności na jutro i przypominał sobie: czy

zrobiono wszystko, co wypadało na dziś? Każdą zaniedbaną sprawę opłacał długą

bezsennością i smętnymi marzeniami na temat ruiny sklepu, stanowczego upadku

Napoleonidów i tego, że wszystkie nadzieje, jakie miał w życiu, były tylko głupstwem. […]

Jeżeli dzień udał się dobrze, pan Ignacy był kontent. Wówczas przed snem czytał historię

konsulatu i cesarstwa albo wycinki z gazet opisujących wojnę włoską z roku 1859, albo też, co

trafiało się rzadziej, wydobywał spod łóżka gitarę i grał na niej, przyśpiewując wątpliwej

wartości tenorem. […] Do przyjemniejszych dni należała u niego niedziela; wówczas bowiem

obmyślał i wykonywał plany wystaw okiennych na cały tydzień.

Bolesław Prus, Lalka, Kraków 2009.

Temat 2

Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.

Do S…

Bunt nie przemija, bunt się ustatecznia;

Jest teraz w locie: dojrzałym, dokolnym,

Jakim kołują doświadczone orły.

Bunt się uskrzydla tak – jak udorzecznia.

Bo wpierw to było jakby piaskiem w oczy,

Turniejem chłopców na słonecznej plaży;

A teraz ciężki; teraz więcej waży.

Bunt się uskrzydla tak – jak w kamień toczy.

I pomyśl: czułość, ta świetlista kula,

Teraz dopiero w mym pobliżu płonie,

Luzując szczęki, łagodząc me dłonie.

Bunt się uskrzydla tak – jak się uczula.

Stanisław Grochowiak, Nie było lata, Warszawa 1969.

5

Zmonitować – tu: upomnieć.

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak podejść do tego wypracowania

To arkusz w formule obowiązującej do 2022 roku: rozprawka albo interpretacja tekstu z arkusza. Dziś ćwiczy na nim czytanie tematu, stawianie tezy i argumentowanie tekstem.

  1. Wybierz temat i formę

    Temat 1 to zwykle wypowiedź argumentacyjna do fragmentu z arkusza, temat 2 interpretacja wiersza albo interpretacja porównawcza.

  2. Postaw tezę albo koncepcję interpretacyjną

    W rozprawce: stanowisko wobec problemu z polecenia. W interpretacji: jedno zdanie o tym, o czym jest utwór i co z tego wynika.

  3. Uzasadniaj tekstem

    Każdy argument opieraj na konkretnym miejscu we fragmencie i na całym utworze, a w rozprawce także na innym tekście kultury.

  4. Zamknij kompozycję

    Wstęp, akapity z jedną myślą, zakończenie z wnioskiem. Kryteria tej formuły znajdziesz w rozwiązaniu.

Czego unikać

  • streszczania fragmentu
  • interpretacji bez odwołań do tekstu
  • przenoszenia wymagań nowej formuły (liczba kontekstów, lista lektur) na ten arkusz

Za co są punkty

Punktacja starej formuły ma osiem kategorii od A do H; najwięcej punktów jest za tezę i jej uzasadnienie.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Co musi być w pracy na dany temat

Temat 1

Temat 1. Czym dla człowieka może być praca? Rozważ problem i uzasadnij swoje

zdanie, odwołując się do podanego fragmentu Lalki, całego utworu Bolesława

Prusa oraz innego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250

słów.

I. Odbiór wypowiedzi

i wykorzystanie zawartych w nich

informacji.

II. Analiza i interpretacja tekstów

kultury.

III. Tworzenie wypowiedzi.

Zdający:

1.1) odczytuje sens całego tekstu [...]

1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach

informacje zarówno jawne, jak i ukryte.

Zdający:

1.2) określa problematykę utworu

2.4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania

świata przedstawionego i bohatera […]

3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty

3.3) porównuje funkcjonowanie tych samych

motywów w różnych utworach literackich.

Zdający:

1.1) tworzy dłuższy tekst pisany [...] (rozprawka)

[...] zgodnie z podstawowymi regułami jego

organizacji, przestrzegając zasad spójności

znaczeniowej i logicznej

1.2) przygotowuje wypowiedź [...] (wybiera [...]

odpowiedni układ kompozycyjny, analizuje temat,

wybiera formę kompozycyjną, […], dobiera

właściwe słownictwo)

1.3) tworzy samodzielną wypowiedź

argumentacyjną według podstawowych zasad logiki

i retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera

argumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje

ich selekcji pod względem użyteczności

w wypowiedzi, podsumowuje, dobiera przykłady

ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza

prawidłowe wnioskowanie).

Stanowisko jest

adekwatne

do problemu

podanego

w poleceniu

Stanowisko jest

częściowo

adekwatne

do problemu

podanego

w poleceniu

Stanowisko jest

nieadekwatne

lub brak

stanowiska

A

6

3

0

0

Brak

uzasadnienia

stanowiska

Uzasadnienie

częściowe

4

12

0

2

Uzasadnienie

trafne

i szerokie

18

8

4

Uzasadnienie

trafne,

szerokie

i pogłębione

Uzasadnienie

trafne,

ale wąskie

C

Uzasadnienie

stanowiska

B

Błędy

rzeczowe

Nie więcej

niż jeden

błąd

rzeczowy

Brak błędów

rzeczowych

Poprawność

rzeczowa

0

3

6

D

Brak zamysłu

kompozycyjnego

Zaburzenia

funkcjonalności

kompozycji

Kompozycja

funkcjonalna

Zamysł

kompozycyjny

0

1

2

E

Wypowiedź

niespójna

Znaczne

zaburzenia

spójności

Pełna

spójność

wypowiedzi

lub

nieznaczne

zaburzenia

spójności

Spójność

lokalna

0

2

4

F

Styl

niestosowny

Styl

częściowo

stosowny

Styl

stosowny

Styl tekstu

0

3

6

G

UWAGA

Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.

Jeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.

Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.

Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów.

Sformułowanie

stanowiska

wobec

problemu

podanego

w poleceniu

Kryteria oceny rozprawki

Liczne błędy

rażące

Liczne błędy

nierażące

lub nieliczne

błędy rażące

Brak błędów

lub nieliczne

błędy

nierażące

Poprawność

językowa

0

2

4

H

Liczne

błędy rażące

Liczne

błędy

nierażące

lub nieliczne

błędy rażące

Zapis

w pełni

poprawny

lub nieliczne

błędy

nierażące

Poprawność

zapisu

Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu

interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.

C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na

uzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.

Uzasadnienie jest:

szerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu,

wąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu

tekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury),

częściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec przyjętego stanowiska lub (b) niektóre

argumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są wzajemnie sprzeczne.

Wypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów za przyjętym rozwiązaniem problemu

lub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.

B. Uzasadnienie stanowiska jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie i czy jest pogłębione.

Uzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.

Uzasadnienie:

pogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich elementów polecenia,

trafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami) za przyjętym rozwiązaniem problemu.

Szerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.

Sformułowanie stanowiska będącego częściowo udaną próbą rozwiązań problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia problemu lub

niepełnego zrozumienia tekstu.

Wypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię autora itp. lub rozwijać myśli

niezwiązane z poleceniem.

Sformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.

Adekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się zgodzić, nie zgodzić, zachować postawę

ambiwalentną wobec istoty problemu).

A. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem postawiony w poleceniu i sformułować

stanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.

Objaśnienia dotyczące kryteriów oceny rozprawki

G. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,

fleksyjnych i stylistycznych.

Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,

w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub

składniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.

H. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości

tekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub

interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego

i klasyfikacja błędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.

Styl uznaje się za:

stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku

wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne

odstępstwa od stosowności,

częściowo stosowny, jeśli w wypowiedzi zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np. w wypowiedzi

pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.

Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.

niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.

Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.

F. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.

E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim

sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze

sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).

D. Kompozycja oceniana jest ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z gatunkiem wypowiedzi. Należy

wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione – językowo i graficznie – części pracy oraz akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia

stanowiska i uzasadniających je argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są logicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez

luk i zbędnych powtórzeń).

Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści

i realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.

Temat 2

Temat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i uzasadnij ją. Twoja

praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.

Kryteria oceniania: 50 pkt

Temat 1: rozprawka50 pkt

Kryteria oceny, temat 1
KryteriumPunkty i za co
A Sformułowanie stanowiska wobec problemu podanego w poleceniudo 6 pkt
  • 6stanowisko jest adekwatne do problemu podanego w poleceniu
  • 3stanowisko jest częściowo adekwatne do problemu podanego w poleceniu
  • 0stanowisko jest nieadekwatne lub brak stanowiska
B Uzasadnienie stanowiskado 18 pkt
  • 18uzasadnienie trafne, szerokie i pogłębione
  • 12uzasadnienie trafne i szerokie
  • 8uzasadnienie trafne, ale wąskie
  • 4uzasadnienie częściowe
  • 0brak uzasadnienia stanowiska
C Poprawność rzeczowado 4 pkt
  • 4brak błędów rzeczowych
  • 2nie więcej niż jeden błąd rzeczowy
  • 0błędy rzeczowe
D Zamysł kompozycyjnydo 6 pkt
  • 6kompozycja funkcjonalna
  • 3zaburzenia funkcjonalności kompozycji
  • 0brak zamysłu kompozycyjnego
E Spójność lokalnado 2 pkt
  • 2pełna spójność wypowiedzi lub nieznaczne zaburzenia spójności
  • 1znaczne zaburzenia spójności
  • 0wypowiedź niespójna
F Styl tekstudo 4 pkt
  • 4styl stosowny
  • 2styl częściowo stosowny
  • 0styl niestosowny
G Poprawność językowado 6 pkt
  • 6brak błędów lub nieliczne błędy nierażące
  • 3liczne błędy nierażące lub nieliczne błędy rażące
  • 0liczne błędy rażące
H Poprawność zapisudo 4 pkt
  • 4zapis w pełni poprawny lub nieliczne błędy nierażące
  • 2liczne błędy nierażące lub nieliczne błędy rażące
  • 0liczne błędy rażące

Temat 2: interpretacja utworu poetyckiego50 pkt

Kryteria oceny, temat 2
KryteriumPunkty i za co
A Koncepcja interpretacyjnado 9 pkt
  • 9koncepcja niesprzeczna z utworem, spójna i obejmująca sensy niedosłowne
  • 6koncepcja niesprzeczna z utworem, ale niespójna i/lub obejmująca w większości znaczenia dosłowne
  • 3koncepcja częściowo sprzeczna z utworem
  • 0brak koncepcji lub koncepcja całkowicie sprzeczna z utworem
B Uzasadnienie tezy interpretacyjnejdo 15 pkt
  • 15uzasadnienie trafne i pogłębione
  • 10uzasadnienie trafne, ale niepogłębione
  • 5uzasadnienie częściowo trafne
  • 0brak trafnych argumentów uzasadniających interpretację
C Poprawność rzeczowado 4 pkt
  • 4brak błędów rzeczowych
  • 2nie więcej niż jeden błąd rzeczowy
  • 0błędy rzeczowe
D Zamysł kompozycyjnydo 6 pkt
  • 6kompozycja funkcjonalna
  • 3zaburzenia funkcjonalności kompozycji
  • 0brak zamysłu kompozycyjnego
E Spójność lokalnado 2 pkt
  • 2pełna spójność wypowiedzi lub nieznaczne zaburzenia spójności
  • 1znaczne zaburzenia spójności
  • 0wypowiedź niespójna
F Styl tekstudo 4 pkt
  • 4styl stosowny
  • 2styl częściowo stosowny
  • 0styl niestosowny
G Poprawność językowado 6 pkt
  • 6brak błędów lub nieliczne błędy nierażące
  • 3liczne błędy nierażące lub nieliczne błędy rażące
  • 0liczne błędy rażące
H Poprawność zapisudo 4 pkt
  • 4zapis w pełni poprawny lub nieliczne błędy nierażące
  • 2liczne błędy nierażące lub nieliczne błędy rażące
  • 0liczne błędy rażące

Zasady ogólne CKE

Szczegółowe ustalenia dotyczące sposobu oceniania

•

•

•

•

•

Koncepcja interpretacyjna zdającego musi być widoczna w pracy, choć nie

musi być wyrażona w formie tezy, może wynikać pośrednio z wywodu.

Przywołany przez zdającego kontekst powinien być sfunkcjonalizowany

(nawiązujący do tekstu i pogłębiający koncepcję interpretacyjną). Nie

wystarczy samo jego wskazanie lub hasłowe odwołanie się do niego.

Proste odczytanie (parafrazowanie, streszczanie) tekstu danego w zadaniu nie

jest jego interpretacją.

Można przyznać maksymalną liczbę punktów za pracę, w której nie został

opisany kontrast między formą a treścią.

Zdający wybiera obszar analizy, nie ma obowiązku dokonania np. analizy

formy/języka wiersza.

Temat 2 – A2 i A7

Czy słuszne jest poświęcenie szczęścia dla idei? Rozważ problem i uzasadnij swoje

stanowisko, odwołując się do fragmentu „Ludzi bezdomnych” Stefana Żeromskiego i do

innych tekstów kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.

Wymagania ogólne

I. Odbiór wypowiedzi

i wykorzystanie zawartych w nich

informacji.

II. Analiza i interpretacja tekstów

kultury.

III. Tworzenie wypowiedzi.

Wymagania szczegółowe

Zdający:

1.1) odczytuje sens całego tekstu [...]

1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach

informacje zarówno jawne, jak i ukryte.

Zdający:

1.2) określa problematykę utworu

2.4) rozpoznaje w utworze sposoby kreowania

świata przedstawionego i bohatera […]

3.2) wykorzystuje w interpretacji utworu konteksty

3.3) porównuje funkcjonowanie tych samych

motywów w różnych utworach literackich.

Zdający:

1.1) tworzy dłuższy tekst pisany [...] (rozprawka)

[...] zgodnie z podstawowymi regułami jego

organizacji, przestrzegając zasad spójności

znaczeniowej i logicznej

1.2) przygotowuje wypowiedź [...] (wybiera [...]

odpowiedni układ kompozycyjny, analizuje temat,

wybiera formę kompozycyjną, […], dobiera

właściwe słownictwo)

1.3) tworzy samodzielną wypowiedź

argumentacyjną według podstawowych zasad logiki

i retoryki (stawia tezę lub hipotezę, dobiera

argumenty, porządkuje je, hierarchizuje, dokonuje

ich selekcji pod względem użyteczności

w wypowiedzi, podsumowuje, dobiera przykłady

ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza

prawidłowe wnioskowanie).

Koncepcja

częściowo

sprzeczna

z utworem

Koncepcja

niesprzeczna

z utworem,

ale niespójna

i/lub obejmująca

w większości

znaczenia

dosłowne

Koncepcja

niesprzeczna

z utworem,

spójna

i obejmująca

sensy

niedosłowne

Koncepcja

interpretacyjna

5

10

15

B

Uzasadnienie

częściowo trafne

Uzasadnienie

trafne, ale

niepogłębione

Uzasadnienie

trafne

i pogłębione

Uzasadnienie

tezy

interpretacyjnej

2

4

C

Nie więcej

niż jeden

błąd

rzeczowy

Brak błędów

rzeczowych

Poprawność

rzeczowa

3

6

D

Zaburzenia

funkcjonalności

kompozycji

Kompozycja

funkcjonalna

Zamysł

kompozycyjny

1

2

E

Znaczne

zaburzenia

spójności

Pełna

spójność

wypowiedzi

lub

nieznaczne

zaburzenia

spójności

Spójność

lokalna

2

4

F

Styl

częściowo

stosowny

Styl

stosowny

Styl tekstu

3

6

G

Brak koncepcji

Brak trafnych

Błędy

lub koncepcja

argumentów

Brak zamysłu

Wypowiedź

Styl

0 całkowicie

0

0 rzeczowe

0

0

0

0

uzasadniających

kompozycyjnego

niespójna

niestosowny

sprzeczna

interpretację

z utworem

UWAGA

Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.

Jeśli w kategorii A praca uzyska 2 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.

Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.

Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów

3

6

9

A

Kryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego

Liczne błędy

rażące

Liczne błędy

nierażące

lub nieliczne

błędy rażące

Brak błędów

lub nieliczne

błędy

nierażące

Poprawność

językowa

0

2

4

H

Liczne błędy

rażące

Liczne błędy

nierażące

lub nieliczne

błędy rażące

Zapis

w pełni

poprawny

lub nieliczne

błędy

nierażące

Poprawność

zapisu

Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu

interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.

B. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.

Uzasadnienie może być:

trafne, jeśli zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty za odczytaniem sensu utworu. Argumenty muszą wynikać

ze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i treści tekstu.

częściowo trafne, jeśli w pracy – oprócz argumentów niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających ze sfunkcjonalizowanej analizy –

został sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.

pogłębione, jeśli znajduje potwierdzenie nie tylko w tekście, ale także w kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim,

filozoficznym, kulturowym). Uczeń powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego pojawienie się.

niepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu albo tylko z kontekstu. Wszystkie argumenty muszą być

sfunkcjonalizowane.

C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach własnych lub datach) niewpływające na

koncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.

Koncepcja może być:

częściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje potwierdzenie w tekście.

całkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje potwierdzenia w tekście.

spójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.

niespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe (np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania

całościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu

(niesprzeczne z interpretowanym utworem).

Brak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) – praca nie jest interpretacją,

a np. streszczeniem. Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej wymowy.

A. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest pomysłem na jego odczytanie

(wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest

spójna, a także czy zdający dociera do sensów niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.

Objaśnienia dotyczące kryteriów oceny interpretacji utworu poetyckiego

I. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną odpowiednio do objętości tekstu)

oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub

interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej frekwencji. Ewentualne wątpliwości rozstrzygają ustalenia Rady Języka Polskiego

i klasyfikacja błędów interpunkcyjnych Jerzego Podrackiego.

Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst, oraz nieodpowiednia dla stylu,

w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub

składniowe. Błędów logicznych nie uznaje się za błędy stylistyczne.

Styl uznaje się za:

stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy i adekwatny do wybranego przez ucznia gatunku

wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne

odstępstwa od stosowności.

częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie kontroluje jednolitości stylu, np.

w wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego, nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.

Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.

niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.

Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.

G. Poprawność językowa oceniana jest ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych, słowotwórczych, frazeologicznych,

fleksyjnych i stylistycznych.

F. Styl tekstu ocenia się ze względu na stosowność.

E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi, znajdującymi się w bezpośrednim

sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych

ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok luźnych myśli, skojarzeń).

Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści

i realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest

funkcjonalna.

D. Kompozycja jest oceniana ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowanie tekstu zgodnie z wybranym przez ucznia

gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały wyodrębnione – językowo i graficznie – części pracy oraz akapity

niezbędne dla jasnego przedstawienia koncepcji interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów, a także czy wyodrębnione części i akapity są

logicznie oraz konsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).

INFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA PRAC Z JĘZYKA POLSKIEGO

UCZNIÓW ZE STWIERDZONYMI DYSFUNKCJAMI

1.W pracy maturalnej z języka polskiego autorstwa ucznia, u którego stwierdzono

dysleksję i dysortografię, nie należy uwzględniać w ocenie następujących błędów:

a. zmienionej kolejności liter w wyrazach,

b. wstawionych dodatkowo liter w wyrazie, opuszczonych lub przestawionych liter,

c. opuszczonego początku lub końca wyrazu,

d. występowania w wyrazach głosek dźwięcznych zamiast bezdźwięcznych

i odwrotnie,

e. mylenia głosek „i” i „j”, głosek nosowych z końcówką fleksyjną, np.: ę-em,

ą-om,

f. mylenia przedrostków z przyimkami, np.: pode szły; błędnego zapisywania

przyimków z rzeczownikami i przysłówkami, np.: wklasie, zachwilę, napewno,

g. niewłaściwego zapisu spółgłosek miękkich, np.: rosinie zamiast rośnie, skosiny

zamiast skośny,

h. pisowni niezgodnej z zasadami ortografii [od uczniów wymaga się dobrej

znajomości zasad ortografii, co powoduje nadmierne do nich zaufanie

i schematyczne ich stosowanie, np.: startóje bo startować, błędnej pisowni

wyrazów, którymi nie rządzą zasady ortograficzne (których pisownię trzeba

zapamiętać)],

i. błędnego stosowania lun niestosowania znaków interpunkcyjnych.

2.Uczeń, u którego stwierdzono dysgrafię ma prawo pisać bardzo wolno i stawiać

niekształtne litery, pisać mało czytelnie i poza liniami.

3.Wszystkie inne uchybienia w pracy nie są uzasadnione wymienionymi dysfunkcjami.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.