Zadanie 5, matura czerwiec 2018, język polski podstawowy
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Tekst do zadania
Małgorzata Lebda
Książka jako przedmiot pożądania
Patrząc na zamiłowanie i pomysłowość człowieka do zbierania i kolekcjonowania różnorakich rzeczy, chciałoby się powiedzieć: człowiek jest istotą zbieraczą. Kolekcjonujemy rzeczy dziwne, unikatowe, czasem pospolite. Z tej różnorodności zrodziło się wiele odrębnych dyscyplin, których celem jest opisywanie danej odmiany kolekcjonerstwa […]. Bibliofilstwo, […] jak podają wysłużone słowniki i encyklopedie, to: „miłośnictwo, znawstwo, zbieractwo”, oczywiście – dodajmy – książek.
Cenną charakterystykę bibliofila przedstawia Andrzej Kempa, opierając się na Wielkiej encyklopedii powszechnej ilustrowanej Saturnina Sikorskiego wydawanej latach 1892–1914: „Cechy główne bibliofila to: lubi całość samych książek i zupełność dzieł i zbiorów wielotomowych, stara się więc jak najusilniej dokompletować braki, z pomocą poszukiwań, wypytywań, ogłoszeń; lubi czystość jak największą w książkach i strzeże się ją czym bądź skazić i jeżeli nie jest zbieraczem autografów, to książka, w której znajduje się czy to podpis właściciela, czy notatki na marginesie, wiele traci w jego oczach; […] lubi trwałą, a zarazem piękną oprawę […]. Prawdziwy bibliofil nie tylko dba o przechowywanie w dobrym stanie książek własnych, lecz boleje także, widząc zaniedbanie, lekkomyślne psucie i niszczenie książek obcych”.
Pokaż cały tekst
Możemy wyróżnić pewne odmiany czy gałęzie pokrewne bibliofilii. Bibliomania to: „chorobliwa, wynaturzona miłość do książek; zbieractwo książek rzadkich lub efektownych”. […] Termin „bibliotafia” oznacza dziwactwo polegające na: zbieraniu książek wyłącznie dla siebie, w myśl zasady: sibi, non Amicis (sobie, nie przyjaciołom). Książka w posiadaniu bibliotafa jest jakby złożona do grobu (z greckiego biblios – książka i tafos – grób).
Aby zachować równowagę w tych naukowych, encyklopedycznych przywołaniach, powołam się jeszcze na jedną definicję, tym razem z przymrużeniem oka: „Bibliofil – kolekcjoner zakurzonych i pleśniejących, ale dla niego samego pięknych i unikatowych woluminów. Bibliofil dąży do klaustrofobicznego ścieśnienia swojej przestrzeni życiowej przez zajęcie wszystkich ścian swojego domu półkami z książkami. Bibliofil, miłośnik białych kruków, często za jedyny cel stawia sobie nabycie upragnionej pozycji, zachłyśnięcie się jej kurzem i odstawienie na półkę, aby brylować nią przy najbliższej wizycie innego bibliofila. Piękno bibliofilstwa, podobnie jak piękno filatelistyki, zawiera się w niepowtarzalności każdej kolekcji, to znaczy w takiej segregacji i kolejności książek na półkach, regałach, szafeczkach i stoliczkach, aby drugiemu bibliofilowi nie udało się powtórzyć podobnego układu i sąsiedztwa woluminów. Wiąże się to z faktem, że zanim sklerotyczny kompan wycieczek antykwarycznych zdąży dojść do własnego domu z zamiarem zazdrosnego skopiowania bibliofilskiej norki swojego przyjaciela, zapomina większość z tego, co zobaczył, a reszta miesza mu się miejscami z tym, co właśnie zapomniał”. […]
Bibliofile słynący z zamiłowania do książek przyczynili się do powstania wielu unikatowych kolekcji i bibliotek. Zapewne postrzegali oni miejsce „spoczywania” książek podobnie jak Jorge Luis Borges: „Wszechświat (który inni nazywają Biblioteką) składa się z nieokreślonej i, być może, nieskończonej liczby sześciobocznych galerii, z obszernymi studniami wentylacyjnymi w środku, ogrodzonymi bardzo niskimi balustradami. Z każdej galerii widać piętra niższe i wyższe: nieskończenie”.
Na podstawie: Małgorzata Lebda, Książka jako przedmiot pożądania, http://www.fragile.net.pl
Polecenie
2 punktyZ akapitu 4. wypisz stały związek frazeologiczny i wyjaśnij jego znaczenie.
Związek frazeologiczny –
Znaczenie –
Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie
Jak odpowiadać w teście czytania
Test formuły do 2022 roku: zadania do dwóch tekstów nieliterackich. Dobre ćwiczenie przed częścią „Język polski w użyciu”.
Przeczytaj polecenie przed akapitem
Wiesz wtedy, czego szukasz: informacji, funkcji akapitu, znaczenia wyrazu, środka językowego.
Odpowiadaj tekstem
Odpowiedź ma wynikać ze wskazanego fragmentu. Formułuj ją własnymi słowami, krótko i precyzyjnie.
W streszczeniu trzymaj limit
Jeśli zadanie każe streścić tekst w podanej liczbie wyrazów, zachowaj temat, główne myśli i logiczną całość.
Czego unikać
- cytowania zamiast odpowiedzi
- opinii własnej tam, gdzie pytają o tekst
- przekraczania limitu wyrazów w streszczeniu
Za co są punkty
Zadania są za 1-3 punkty; razem test dawał 20 punktów.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
• Stały związek frazeologiczny – biały kruk (białych kruków). Znaczenie – osobliwość / rzadkość / unikat głównie w odniesieniu do rzadkich, cennych książek.
• Stały związek frazeologiczny – z przymrużeniem oka. Znaczenie – pobłażliwie, wyrozumiale, niezbyt poważnie, lekko.
Uwaga: Uwzględnia się tylko stały związek frazeologiczny.
Schemat punktowania
wypisanie stałego związku frazeologicznego i wyjaśnienie jego znaczenia.
wypisanie stałego związku frazeologicznego.
odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.