Zadanie 11, matura czerwiec 2018, język polski podstawowy

2 pktczytanie ze zrozumieniemśrednie (szac.)Czerwiec 2018

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Tekst do zadania

Justyna Sobolewska

Przyjemność zdziecinnienia

Ekranizację Igrzysk śmierci obejrzałam z moim synem z dużym zainteresowaniem, a kiedy zaczął słuchać w kuchni audiobooka z Harrym Potterem, tak się wciągnęłam, że przegapiliśmy godzinę spania. Ale dziś nie trzeba być rodzicem, żeby znać literaturę dla dzieci i nastolatków. Wielu dorosłych czyta tylko takie książki. […]

Dorośli czytelnicy coraz częściej przyznają, że cenią wciągające historie, które nie upupiają młodych ludzi, tylko pokazują, że są wyjątkowi. Niektórzy dzięki takiej literaturze mogą sami cofnąć się do wczesnej młodości i znowu identyfikować się z bohaterami, którzy też są nastolatkami, choćby przybierali postać wampirów, aniołów czy wilkołaków. Akcja takich książek musi wciągać, żeby czytelnik z niecierpliwością odwracał stronę za stroną i żeby starczyło tej niecierpliwości na kolejne tomy. […] Niektóre z tych sag opierają się na schematach romansów rozpisanych na fantastyczne stwory (Zmierzch), inne – tak jak Ulysses Moore – to przygodowo-fantastyczne podróże w czasie. Amatorzy literatury YA (young adult¹) nie tylko czytają, ale są entuzjastami i fanami, czekają na ekranizacje i nawet odwiedzają parki tematyczne poświęcone swoim ulubionym bohaterom literackim. […]

Pokaż cały tekst

Jednak nie tylko oni czytają literaturę młodzieżową. Zjawisko jest o wiele szersze i związane być może z wielką karierą przyjemności w naszej kulturze. Łatwo osiągalna przyjemność stała się wartością nadrzędną. […] Przyjemność ta, inaczej niż dawniej, jest coraz mniej wstydliwa. A odwrotnością przyjemności w dzisiejszym świecie jest nuda. Tym jednym przymiotnikiem „nudny” można zniechęcić do wszystkiego. I co jak co, ale literatura młodzieżowa unika nudy jak ognia. Czytamy Harry’ego Pottera, bo to jest przyjemne i nienudne, i kto nam zabroni?

„Czytajcie, co chcecie, ale powinniście się czuć nieco zawstydzeni, kiedy sięgacie po książki napisane dla dzieci” – napisała Ruth Graham w magazynie „Slate” kilka miesięcy temu i tekstem tym rozpętała gigantyczną dyskusję. Dobrze, że nastolatki czytają o sobie i swoich rozterkach emocjonalnych, ale tylko literatura dla dorosłych pozwala czytelnikom konfrontować się z dorosłym światem i z dorosłymi problemami. Sama pamiętam, że w pewnym momencie sięgało się na półkę rodziców po ich książki, to dawało poczucie przekraczania granicy dorosłości, zaglądania za zasłonę. […]

Wśród wielbicieli młodzieżowych sag zawrzało: „Nikt nam nie będzie mówił, co mamy czytać!” – pisali na Twitterze, jakby Graham była rodzicem, który ich zmusza do jedzenia szpinaku i chowa konfitury. […] W odpowiedzi na tekst Graham publicyści zaczęli zastanawiać się nie tylko nad literaturą, ale nad kształtem kultury amerykańskiej. Krytyk filmowy „New York Timesa” A. O. Scott napisał o dorosłości, która odchodzi do lamusa, podobnie jak niemodna dojrzałość. […] „Nikt nie dorasta, ale każdy się starzeje” – pisze Scott. Dorosłość jest kolejnym stadium wiecznej młodości. Skoro dzieciństwo jest czasem kojarzącym się z przyjemnościami, dorośli ludzie nie odrzucają go, tylko przedłużają w nieskończoność. […]

Jednak skoro mowa o przyjemności, to czyż dorosła literatura nie daje jej więcej? Jedną z nich jest to, że pisarz traktuje czytelnika jak równego sobie, nie musi dla niego nic upraszczać, na siłę zatrzymywać jego uwagi, infantylizować tego, o czym pisze. Czasem nawet czytelnikowi utrudnia, bo go ceni. Poza tym, co tu kryć, złudzeniem jest to, że da się całkiem uniknąć przymusu i odpowiedzialności w życiu, więc w literaturze może też nie warto. To wszystko jednak nie znaczy, że na nową część Igrzysk śmierci się nie wybierzemy. Okazało się nawet, że to ja mam na to większą ochotę niż mój syn.

Na podstawie: Justyna Sobolewska, Przyjemność zdziecinnienia, „Polityka” 2014, nr 51/52.

¹ Young adult (ang.) – młodzi dorośli.

Polecenie

2 punkty

Do podanych środków językowych, które urozmaicają styl tekstu, dobierz odpowiednie przykłady wybrane spośród a–e oraz wpisz oznaczenie literowe do kolumny tabeli.

Środek językowyPrzykład z tekstu
kolokwializmy
terminy teoretycznoliterackie
wyolbrzymienia

a) ekranizacja; stadium wiecznej młodości

b) co jak co; co tu kryć

c) słuchał audiobooka; są fanami

d) schematy romansów; przygodowo-fantastyczne

e) rozpętała gigantyczną dyskusję; unikać jak ognia

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak odpowiadać w teście czytania

Test formuły do 2022 roku: zadania do dwóch tekstów nieliterackich. Dobre ćwiczenie przed częścią „Język polski w użyciu”.

  1. Przeczytaj polecenie przed akapitem

    Wiesz wtedy, czego szukasz: informacji, funkcji akapitu, znaczenia wyrazu, środka językowego.

  2. Odpowiadaj tekstem

    Odpowiedź ma wynikać ze wskazanego fragmentu. Formułuj ją własnymi słowami, krótko i precyzyjnie.

  3. W streszczeniu trzymaj limit

    Jeśli zadanie każe streścić tekst w podanej liczbie wyrazów, zachowaj temat, główne myśli i logiczną całość.

Czego unikać

  • cytowania zamiast odpowiedzi
  • opinii własnej tam, gdzie pytają o tekst
  • przekraczania limitu wyrazów w streszczeniu

Za co są punkty

Zadania są za 1-3 punkty; razem test dawał 20 punktów.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

kolokwializmy – b

terminy teoretycznoliterackie – d

wyolbrzymienia – e

Schemat punktowania

2 pkt

poprawne przyporządkowanie trzech przykładów..

1 pkt

poprawne przyporządkowanie dwóch przykładów.

0 pkt

odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.