Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

1.

autor przemówienia wyraża w tym

wypowiedzeniu swoją opinię na temat

twórczości Tadeusza Różewicza.

2.

wypowiedzenie to zawiera informacje

o konkretnych tomach poetyckich Tadeusza

Różewicza.

B.

ekspresywna,

3.

wypowiedzenie to w bezpośredni sposób

zmusza odbiorców do uznania argumentów

mówcy.

[[:6]]

Tekst do zadań 6.–12.

Wojciech Bonowicz

Profesja stulecia

Od dawna chodzi mi po głowie pomysł, żeby założyć biuro tłumaczeń. Pełna nazwa

brzmiałaby: Biuro Tłumaczeń w Języku Polskim. Nie „na język”, ale właśnie „w języku”.

Ludzie przychodziliby do mnie z tekstami, które gdzieś przeczytali lub usłyszeli, a ja bym im

tłumaczył, co autorzy mieli na myśli. Robota beznadziejna, ale społecznie pożyteczna. Stawki

byłyby niewygórowane, bo jednak zależałoby mi, by klientów przychodziło jak najwięcej. Dla

tych, którzy przynosiliby współczesne wiersze – rabat.

Tłumacz to zawód XXI wieku, mówił Ryszard Kapuściński, mając oczywiście na myśli

przekłady z jednego języka na drugi. Świat by zamarł, gdyby nagle zabrakło tych wszystkich

pracowitych, upartych, często źle opłacanych mediatorów. Ale sądzę, że dziś równie potrzebni

są tłumacze wewnątrzjęzykowi. Może na uczelniach należałoby stworzyć odpowiednie

kierunki – rodzaj połączenia językoznawstwa, filozofii i psychologii? Tłumacze, którzy

zdecydowaliby się na takie studia, musieliby być biegli w różnych dziedzinach. […]

Bardzo potrzeba dziś mediatorów w wojnach wewnętrznych. Oczywiście mediacje tego

rodzaju nie są możliwe przed kamerami czy na forach internetowych. Tylko w zaciszu gabinetu,

twarzą w twarz, da się może jeszcze coś wytłumaczyć. „Posłuchajmy się!” – apeluje

o. Wacław Hryniewicz w […] książce Wiara w oczekiwaniu. Słuchać się nawzajem jest jednak

coraz trudniej. Gdyby rzecz całą wyłożył nam ktoś neutralny, z dyplomem uprawniającym do

tego typu mediacji, może byśmy posłuchali.

No dobrze. A co z przypadkami, kiedy ktoś mówi, ale nie wie, o co mu chodzi? Wielu ludzi

powtarza jak papugi. Więcej: łapią jakieś słowo czy sformułowanie, sklejają z innym

przypadkowym słowem… Ich wypowiedzi często przypominają anonimy wyklejane na

kartkach z fragmentów powycinanych z gazet. Czasem ich cel jest podobny jak owych

anonimów: ośmieszyć, wystraszyć, zagrozić. Co w takich sytuacjach ma zrobić tłumacz?

Myślę, że nawet pokazanie samej techniki wiele wyjaśnia. Potem trzeba by wytłumaczyć,

skąd się te „anonimy” biorą. Może jest w człowieku potrzeba takiego „klejenia”? Może coś

w ten sposób chce ratować? Przed czymś się broni? Wyobraźmy sobie i taką sytuację: do

mojego biura tłumaczeń przychodzi publicysta N.N.2, kładzie na biurku numer pisma, w którym

publikuje, i prosi: „Tak mi się tu napisało. Może mi pan wytłumaczyć, o co mi właściwie szło?”.

Pewnie się zastanawiacie, dlaczego za tłumaczenie współczesnych wierszy miałby być

rabat. Po pierwsze – żeby pobudzić zainteresowanie wierszami. Słówko „rabat” ciągle ma

niezdrową siłę przyciągania. Po drugie – wiersze, choćby nie wiem jak wydawały się trudne,

skomplikowane formalnie, gęste od nakładających się na siebie sensów, dużo łatwiej

wytłumaczyć niż większość tego, co się dookoła mówi i wypisuje.

PS Tylko mi niczego jeszcze nie wysyłajcie. Na razie biuro nie jest otwarte.

Na podstawie: Wojciech Bonowicz, Profesja stulecia, „Tygodnik Powszechny” 2016, nr 42.

2 N.N. – skrót oznaczający kogoś nieznanego, anonimowego, stosowany również w celu uniknięcia podania

nazwiska.

[[:7]]