Zadanie 7, matura poprawkowa sierpień 2022, język polski podstawowy
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Tekst do zadania
Adam Regiewicz: Narracje literackie gier komputerowych
Adam Regiewicz
Narracje literackie gier komputerowych
Kwestia narracyjności gier budzi wciąż wiele emocji i dzieli badaczy na zwolenników teorii ludycznej⁵ i narratologicznej. Ci pierwsi przyznają pierwszorzędną rolę w grze działaniu i symulacji, dzięki którym gracz nie tyle śledzi fabułę, ile jej doświadcza. W takim ujęciu elementy narracyjne odgrywają niewielką rolę, zazwyczaj sprowadzają się do nakreślenia kontekstu dziejących się wydarzeń, ramy fabularnej, wprowadzenia w akcję oraz do funkcji informacyjnej lub motywującej gracza. Nurt narratologiczny prezentuje odmienne stanowisko, broniąc literackości gier komputerowych poprzez uwypuklenie funkcji opowiadania historii i traktowania gry jako medium narracyjnego. I nie chodzi tu tylko o klasyczne „przygodówki", których atutem była niewątpliwie rozwijająca się w trakcie gry fabuła, ale także o tekstowy charakter gry. Wszak sami przeciwnicy ujęcia narratologicznego uznają, że istotną rolę odgrywają jeszcze dwa poziomy: tekstowy i narracyjny. Już sam fakt, że gra ma strukturę tekstową, ponieważ wszystko, co pojawia się w programie (obraz, dźwięk, animacja), jest efektem opisu zdarzeń w programie, konotuje⁶ pewną narrację.
Pokaż cały tekst
Przejście, które dokonało się w grach od tekstu do audiowizualności, nie zmienia jednak faktu, że pierwotny i naturalny kontekst gry to narracja.
Innym zagadnieniem pozostaje rozważanie, w jaki sposób narracja ta pojawia się w grze komputerowej. Już tylko pobieżna analiza gier wykazuje, że sposób opowiadania świata zbieżny jest z narracjami filmowymi, wykorzystującymi subiektywne i dynamiczne ujęcia opowiadanej historii poprzez zmiany planów, punktów widzenia kamery czy montażu. Gracz, wchodząc w menu, ma możliwość przyglądania się opowieści poza czasem i przestrzenią wydarzeń, kiedy jednak wchodzi w świat przedstawiony, staje się jego częścią i sam współtworzy ową opowieść. Poszczególne sekwencje wydarzeń łączone są spoiwem narracyjnym (w postaci narratora trzecioosobowego), wprowadzającym gracza w dalszą część historii. Rola tekstu w grze pełniłaby podobną funkcję do tej, jaką przypisywano średniowiecznym bardom, towarzyszącym zmaganiom rycerskim, których śpiewane opowieści dawały moment wytchnienia rywalizującym ze sobą bohaterom turniejów czy innych potyczek. Tekst literacki jest także obecny w postaci zapisu – w dymkach stylizowanych na komiksową animację – należącego do narracji zewnętrznej wobec świata przedstawionego. Multimedialność tworzywa, za pomocą którego tworzona jest narracja, pokazuje, że opowiadanie dokonuje się poprzez słowo pisane, obraz i dźwięk.
Na zakończenie warto przywołać kilka refleksji na temat wykorzystania źródeł literackich do budowania fabuły czy konstruowania opowieści w grach komputerowych. W większości przypadków budowane światy wirtualne sięgają raczej do źródeł audiowizualnych (filmowych, telewizyjnych) lub komiksowych, rzadziej do literackich, chyba że wtórnie – poprzez żywotne wątki kultury popularnej: mitologiczne, biblijne czy mediewalistyczne⁷ (motywy Graala⁸ i rycerzy Okrągłego Stołu⁹ czy Robin Hooda) lub adaptacje filmowe tekstów literackich jak w przypadku Wiedźmina, którego wirtualna realizacja to efekt popularyzacji filmowej, nie zaś czytelniczej. Zresztą przypadek Wiedźmina wydaje się symptomatyczny dla gier komputerowych, wśród których najbardziej popularnym gatunkiem od lat pozostaje fantasy. Udomowione przez twórczość fantasy mity bohaterskie, popularne motywy literatury brukowej, bohaterowie komiksów i innych przekazów popkulturowych stały się niezwykle interesującym materiałem wyjściowym do konstruowania gier fabularnych.
⁵ Ludyczny – zabawowy, rozrywkowy. Teoria ludyczna odnosi się do rozrywkowej funkcji gier komputerowych.
⁶ Konotować – znaczyć.
⁷ Mediewalistyczne – nawiązujące do średniowiecza.
⁸ Graal – tu: drogocenny kielich poszukiwany przez rycerzy króla Artura, legendarnego władcy Celtów.
⁹ Okrągły Stół – prezent ślubny, który legendarny król Artur otrzymał od teścia wraz ze stu rycerzami; kształt stołu miał wykluczyć wszelkie spory o pierwszeństwo miejsc między rycerzami.
Na podstawie: Adam Regiewicz, Narracje literackie gier komputerowych, [w:] Bogusława Bodzioch-Bryła, Grażyna Pietruszewska-Kobiela, Adam Regiewicz, Literatura – nowe media. Homo irretitus w kulturze literackiej XX i XXI wieku, Częstochowa 2014.
Polecenie
2 punktyOceń prawdziwość stwierdzeń odnoszących się do tekstu Adama Regiewicza. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
| Stwierdzenie | P | F | |
|---|---|---|---|
| 1. Problem przedstawiony przez autora dotyczy klasyfikowania różnych rodzajów gier komputerowych. | P | F | |
| 2. Narracje w grach komputerowych są zbudowane z niejednorodnego tworzywa. | P | F | |
| 3. Narracja w grach komputerowych sytuuje gracza jednocześnie jako obserwatora i uczestnika opowieści. | P | F |
Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie
Jak odpowiadać w teście czytania
Test formuły do 2022 roku: zadania do dwóch tekstów nieliterackich. Dobre ćwiczenie przed częścią „Język polski w użyciu”.
Przeczytaj polecenie przed akapitem
Wiesz wtedy, czego szukasz: informacji, funkcji akapitu, znaczenia wyrazu, środka językowego.
Odpowiadaj tekstem
Odpowiedź ma wynikać ze wskazanego fragmentu. Formułuj ją własnymi słowami, krótko i precyzyjnie.
W streszczeniu trzymaj limit
Jeśli zadanie każe streścić tekst w podanej liczbie wyrazów, zachowaj temat, główne myśli i logiczną całość.
Czego unikać
- cytowania zamiast odpowiedzi
- opinii własnej tam, gdzie pytają o tekst
- przekraczania limitu wyrazów w streszczeniu
Za co są punkty
Zadania są za 1-3 punkty; razem test dawał 20 punktów.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
1. F (Fałsz)
2. P (Prawda)
3. P (Prawda)
Schemat punktowania
trzy poprawne odpowiedzi. 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.