Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

[[:18]]

(nie podlega ocenie)

[[:19]]

[[:20]]

JĘZYK

Poziom podstawowy

Część 1. i 2.

Formuła 2023

JĘZYK

Poziom podstawowy

Część 1. i 2.

Formuła 2023

JĘZYK

Poziom podstawowy

Część 1. i 2.

Formuła 2023

[[:21]]

Układ graficzny

© CKE 2022

ŁNIA ĄCY

KOD

Egzamin maturalny

Formuła 2023

JĘZYK

Poziom podstawowy

Część 3.

Symbol arkusza

-100-2306

: 1 czerwca 2023 r.

ĘCIA: 9:00

: 240 minut

(łącznie na napisanie części 1., 2. i 3.)

ÓW DO ZA CZĘŚĆ 3.: 35

Przed rozpoczęciem pracy z arkuszem egzaminacyjnym

1. Sprawdź, czy nauczyciel przekazał Ci dwa właściwe arkusze egzaminacyjne,

tj. arkusze we właściwej formule, z właściwego przedmiotu na właściwym

poziomie, oznaczone i – jeden z testami, drugi z wypracowaniem.

2. Jeżeli przekazano Ci niewłaściwe arkusze – natychmiast zgłoś to nauczycielowi.

Nie rozrywaj banderol.

3. Jeżeli przekazano Ci właściwe arkusze – rozerwij banderole po otrzymaniu

takiego polecenia od nauczyciela. Zapoznaj się z instrukcją na stronie 2.

ŁNIA ÓŁ

ĄCY

Uprawnienia zdającego do:

dostosowania

zasad oceniania.

Miejsce na naklejkę.

Sprawdź, czy kod na naklejce to

M-100.

Jeżeli tak – przyklej naklejkę.

Jeżeli nie – zgłoś to nauczycielowi.

2

1

2

Arkusz zawiera informacje prawnie chronione

do momentu rozpoczęcia egzaminu.

[[:22]]

Instrukcja dla zdającego

1. Sprawdź, czy ten arkusz egzaminacyjny z częścią 3. (wypracowaniem) zawiera 14 stron.

Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu zespołu nadzorującego egzamin.

2. Na pierwszej stronie oraz na karcie odpowiedzi wpisz swój numer i przyklej

naklejkę z kodem.

3. W wyznaczonym miejscu zapisz numer tematu wybranego do realizacji.

4. Wypracowanie zapisz w miejscu na to przeznaczonym.

5. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym tuszem/atramentem.

6. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl.

7. Pamiętaj, że zapisy w brudnopisie nie będą oceniane.

8. Nie wpisuj żadnych znaków w części przeznaczonej dla egzaminatora.

[[:23]]

Lista lektur obowiązkowych w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024

(zgodna z wymaganiami egzaminacyjnymi)

Poziom podstawowy

Biblia, w tym fragmenty Księgi Rodzaju, Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Pieśni nad Pieśniami,

Księgi Psalmów, Apokalipsy św. Jana

Jan Parandowski, Mitologia, cz. I Grecja

Homer, Iliada (fragmenty)

Sofokles, Antygona

Lament świętokrzyski (fragmenty)

Legenda o św. Aleksym (fragmenty)

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią (fragmenty)

Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu (fragmenty)

Pieśń o Rolandzie (fragmenty)

Gall Anonim, Kronika polska (fragmenty)

Dante Alighieri, Boska Komedia (fragmenty)

Jan Kochanowski, Odprawa posłów greckich

Piotr Skarga, Kazania sejmowe (fragmenty)

Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki (fragmenty)

William Szekspir, Makbet

Molier, Skąpiec

Adam Mickiewicz, Konrad Wallenrod, Dziady cz. III

Juliusz Słowacki, Kordian

Bolesław Prus, Lalka

Eliza Orzeszkowa, Gloria victis

Henryk Sienkiewicz, Potop

Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara

Stanisław Wyspiański, Wesele

Stefan Żeromski, Przedwiośnie

Tadeusz Borowski, opowiadania: Proszę państwa do gazu, Ludzie, którzy szli

Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat

Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem

Albert Camus, Dżuma

George Orwell, Rok 1984

Sławomir Mrożek, Tango

Marek Nowakowski, Raport o stanie wojennym (wybrane opowiadanie), Górą „Edek” (z tomu

Prawo prerii)

Jacek Dukaj, Katedra (z tomu W kraju niewiernych)

Andrzej Stasiuk, Miejsce (z tomu Opowieści galicyjskie)

Olga Tokarczuk, Profesor Andrews w Warszawie (z tomu Gra na wielu bębenkach)

Ponadto z zakresu szkoły podstawowej

Ignacy Krasicki, bajki

Adam Mickiewicz, Dziady cz. II, Pan Tadeusz

Juliusz Słowacki, Balladyna

[[:24]]

Poziom rozszerzony

Homer, Odyseja (fragmenty)

Arystoteles, Poetyka, Retoryka (fragmenty)

Platon, Państwo (fragmenty)

św. Augustyn, Wyznania (fragmenty)

św. Tomasz z Akwinu, Summa teologiczna (fragmenty)

Michel de Montaigne, Próby (fragmenty)

William Szekspir, Hamlet

Juliusz Słowacki, Lilla Weneda

Zygmunt Krasiński, Nie-Boska Komedia

realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (Honoré de Balzac, Ojciec Goriot lub

Charles Dickens, Klub Pickwicka, lub Mikołaj Gogol, Martwe dusze, lub Gustaw

Flaubert, Pani Bovary)

Stanisław Wyspiański, Noc listopadowa

Franz Kafka, Proces (fragmenty)

Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata

Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy

Bruno Schulz, wybrane opowiadania z tomu Sklepy cynamonowe

Tadeusz Konwicki, Mała Apokalipsa

Sławomir Mrożek, wybrane opowiadania

Inne lektury obowiązkowe (zgodne z podstawą programową), do których również

można się odwołać

Poziom podstawowy

William Szekspir, Romeo i Julia

Ignacy Krasicki, wybrane satyry

Adam Mickiewicz, wybrane ballady, w tym Romantyczność

Bolesław Prus, Z legend dawnego Egiptu

Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom I – Jesień)

Stefan Żeromski, Rozdzióbią nas kruki, wrony…

Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty)

Józef Mackiewicz, Droga donikąd (fragmenty)

Antoni Libera, Madame

Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem (fragmenty)

Ponadto z zakresu szkoły podstawowej

Aleksander Fredro, Zemsta

Poziom rozszerzony

Arystofanes, Chmury

Wergiliusz, Eneida (fragmenty)

François Rabelais, Gargantua i Pantagruel (fragmenty)

Jan Kochanowski, Treny (jako cykl poetycki)

Jorge Luis Borges, wybrane opowiadanie

Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku

[[:25]]

poziomach [...].

I. Kształcenie literackie i kulturowe.

1. Czytanie utworów literackich. Zdający:

8) wykazuje się znajomością

i zrozumieniem treści utworów wskazanych

w podstawie programowej jako lektury

obowiązkowe;

9) rozpoznaje tematykę i problematykę

poznanych tekstów […].

[[:18]]

Rodzaj dokumentu: Zasady oceniania rozwiązań

zadań

Egzamin:

Egzamin maturalny

Przedmiot:

Język polski

Arkusz 2.

Wypracowanie

Poziom:

Poziom podstawowy

Formy arkusza:

-100, -200, -300,

-400, -100

Termin egzaminu:

1 czerwca 2023 r.

[[:19]]

Egzamin maturalny z języka polskiego na poziomie podstawowym – termin dodatkowy 2023 r.

Ogólne zasady oceniania wypracowania

1. Zdający może zrealizować temat w wybranej przez siebie formie wypowiedzi, np.:

rozprawka, szkic krytyczny, przemówienie, list otwarty, artykuł, esej, pod warunkiem że

będzie to wypowiedź argumentacyjna.

2. W wypracowaniu powinny znaleźć się co najmniej dwa argumenty. Przywołanie utworu

literackiego w formie streszczenia nie stanowi argumentu.

3. W wypracowaniu nie jest wymagane omawianie utworów literackich ani w porządku

chronologicznym, ani w porządku przedstawionym w temacie, tj. lektura obowiązkowa,

inny utwór literacki, konteksty. Zdający powinien zrealizować temat zgodnie z przyjętą

przez siebie koncepcją.

4. Funkcjonalność wykorzystania w wypracowaniu utworu literackiego nie oznacza

konieczności omówienia przez zdającego wszystkich elementów fabuły, sensów utworu

istotnych (z punktu widzenia egzaminatora) ze względu na zagadnienie sformułowane

w temacie. Zadaniem egzaminatora jest ocena stworzonej przez zdającego pracy

pisemnej. Egzaminator nie może kierować się własnym wyobrażeniem, jak inaczej/lepiej

można by taką pracę napisać. W ocenie należy uwzględnić to, co w pracy jest, a nie to,

co – zdaniem egzaminatora – mogłoby/powinno w niej być.

5. Losy postaci literackiej są uogólnieniem ludzkiego doświadczenia. Dlatego jeżeli problem

sformułowany w temacie odnosi się do człowieka, to za trafne uznaje się odwołanie przez

zdającego w wypracowaniu również do postaci literackich, które nie są ludźmi. Ta sama

zasada dotyczy również tekstów kultury.

6. Zdający musi w wypracowaniu wykorzystać dwa konteksty, ale nie musi odwoływać się

do dwóch różnych typów kontekstów, np. jeden kontekst jest filozoficzny, drugi –

historyczny; mogą być to dwa konteksty z tej samej kategorii.

7. Jeżeli zdający przywoła w wypracowaniu lekturę obowiązkową jako kontekst i popełni

błąd kardynalny, to praca zostanie oceniona na 0 punktów.

8. Jeżeli wypowiedź jest w całości nieczytelna (w rozumieniu czytelności zapisu),

egzaminator oceni ją na 0 punktów.

9. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),

egzaminator przyzna 0 punktów w każdym kryterium.

10. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 300 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryteriach:

Spełnienie formalnych warunków polecenia oraz Kompetencje literackie i kulturowe.

W pozostałych kryteriach egzaminator przyzna 0 punktów.

11. Jeżeli wypowiedź jest napisana niesamodzielnie, np. zawiera fragmenty odtworzone

z podręcznika lub innego źródła, w tym internetowego, lub jest przepisana od innego

zdającego, wówczas egzamin z języka polskiego, w przypadku takiego zdającego,

zostanie unieważniony. Oznacza to, że zdający nie zdaje egzaminu i nie może przystąpić

do egzaminu w terminie poprawkowym w sierpniu (może przystąpić do egzaminu

w kolejnych latach jego przeprowadzania).

12. Jeżeli wypowiedź zawiera fragmenty przepisane z zadania (polecenia, tekstu) zawartego

w cz. 1. lub w cz. 2. arkusza egzaminacyjnego bez interpretacji tych fragmentów /

komentarza do tych fragmentów, wówczas za wypracowanie zdający otrzyma 0 pkt.

Całość pracy tego zdającego nie jest unieważniana.

13. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących

postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta

indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za styl

i język lub cała wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.

[[:20]]

Zasady oceniania rozwiązań zadań

Utwory literackie, w tym lektury

1. Za utwór literacki w wypracowaniu nie uznaje się: komiksu, powieści obrazkowej, mangi,

scenariusza filmowego, gry komputerowej. Te teksty kultury mogą zostać wykorzystane

w wypracowaniu jako kontekst.

2. Ani jako utworów literackich, ani jako kontekstów nie traktuje się utworów literackich

i tekstów piosenek obcojęzycznych, które nie zostały przetłumaczone na język polski.

3. Za lekturę obowiązkową uznaje się odwołanie przez zdającego do każdej księgi biblijnej.

Biblia jest utworem literackim, którego znajomość nie obowiązuje w całości, dlatego

żaden błąd rzeczowy w odniesieniu do Biblii nie jest błędem kardynalnym.

4. Zbiory mitów inne niż Mitologia Jana Parandowskiego nie są uznawane za lekturę

obowiązkową – mogą stanowić np. kontekst.

Język, ortografia i interpunkcja

1. Wszystkie wyrazy napisane przez zdającego składają się na sumę wyrazów

w wypracowaniu. Jeżeli zdający napisze rozdzielnie wyraz, który powinien napisać

łącznie, to liczymy go jako dwa wyrazy. Liczbę wyrażoną cyframi traktujemy jako jeden

wyraz.

2. Jeżeli zdający nadaje tytuły lub śródtytuły pracy lub jej poszczególnym częściom, to

bierze się je pod uwagę przy ocenie pracy, np. przy ocenie spójności. Tytuły i śródtytuły

wlicza się do ogólnej liczby wyrazów.

3. Nie są błędami językowymi powtórzenia wyrazów pojawiających się w temacie, np.:

postawa życiowa, cel, marzenia, rzeczywistość.

4. Poprawne są różne wersje pisowni następujących tytułów utworów literackich:

•

„Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią” albo „Rozmowa mistrza Polikarpa ze

Śmiercią”, albo „Dialog Mistrza Polikarpa ze Śmiercią”, albo „Dialog mistrza

Polikarpa ze Śmiercią”

•

„Boska Komedia” albo „Boska komedia”

•

„Nie-Boska Komedia” albo „Nie-Boska komedia”

•

„Mała Apokalipsa” albo „Mała apokalipsa”.

•

„Rozdzióbią nas kruki, wrony…” albo „Rozdziobią nas kruki, wrony…”

•

„Inny świat” albo „Inny Świat”

•

„Rok 1984” albo „1984”

•

„Górą „Edek” ” albo „Górą Edek”.

Zdający musi jednak konsekwentnie stosować w wypracowaniu wybraną wersję

zapisywania danego tytułu.

5. Jeżeli zdający nie stosuje w wypracowaniu cudzysłowu w zapisie tytułów utworów

literackich, to pominięcie cudzysłowu traktuje się jako błąd interpunkcyjny. Jeżeli zdający

w swojej pracy konsekwentnie stosuje błędną interpunkcję w zapisie tytułu tego samego

utworu literackiego, to egzaminator policzy ten błąd tylko raz.

[[:21]]

Egzamin maturalny z języka polskiego na poziomie podstawowym – termin dodatkowy 2023 r.

Wymagania egzaminacyjne 2023 i 20241

Wymagania ogólne

Wymagania szczegółowe

I. Kształcenie literackie i kulturowe.

5. Znajomość wybranych utworów

z literatury polskiej i światowej oraz

umiejętność mówienia o nich

z wykorzystaniem potrzebnej terminologii.

7. Kształcenie umiejętności czytania,

analizowania i interpretowania literatury

oraz innych tekstów kultury, a także ich

wzajemnej korespondencji.

8. Kształcenie umiejętności świadomego

odbioru utworów literackich i tekstów kultury

na różnych poziomach: dosłownym,

metaforycznym, symbolicznym,

aksjologicznym.

I. Kształcenie literackie i kulturowe.

1. Czytanie utworów literackich. Zdający:

5) interpretuje treści alegoryczne

i symboliczne utworu literackiego;

8) wykazuje się znajomością

i zrozumieniem treści utworów wskazanych

w podstawie programowej jako lektury

obowiązkowe;

9) rozpoznaje tematykę i problematykę

poznanych tekstów oraz jej związek

z programami epoki literackiej, zjawiskami

społecznymi, historycznymi,

egzystencjalnymi i estetycznymi; poddaje

ją refleksji;

10) rozpoznaje w utworze sposoby

kreowania: świata przedstawionego

(fabuły, bohaterów, akcji, wątków,

motywów), narracji, sytuacji lirycznej;

interpretuje je i wartościuje;

11) rozumie pojęcie motywu literackiego

i toposu, rozpoznaje podstawowe motywy

i toposy oraz dostrzega żywotność

motywów […] w utworach literackich;

określa ich rolę w tworzeniu znaczeń

uniwersalnych;

12) w interpretacji utworów literackich

odwołuje się do tekstów poznanych

w szkole podstawowej, w tym: bajek

Ignacego Krasickiego, Dziadów cz. II oraz

Pana Tadeusza Adama Mickiewicza,

Balladyny Juliusza Słowackiego;

13) porównuje utwory literackie lub ich

fragmenty, dostrzega kontynuacje

i nawiązania w porównywanych utworach,

określa cechy wspólne i różne;

14) przedstawia propozycję interpretacji

utworu, wskazuje w tekście miejsca, które

mogą stanowić argumenty na poparcie

jego propozycji interpretacyjnej;

15) wykorzystuje w interpretacji utworów

literackich potrzebne konteksty,

szczególnie kontekst historycznoliteracki,

1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla

egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. 2022 poz.1246).

[[:22]]

Zasady oceniania rozwiązań zadań

historyczny, polityczny, kulturowy,

filozoficzny, biograficzny, mitologiczny,

biblijny, egzystencjalny;

16) rozpoznaje obecne w utworach

literackich wartości uniwersalne i narodowe;

określa ich rolę i związek z problematyką

utworu oraz znaczenie dla budowania

własnego systemu wartości.

2. Odbiór tekstów kultury. Zdający:

5) charakteryzuje główne prądy filozoficzne

oraz określa ich wpływ na kulturę epoki;

6) odczytuje pozaliterackie teksty kultury,

stosując kod właściwy w danej dziedzinie

sztuki.

II. Kształcenie językowe.

2. Wzbogacanie umiejętności

komunikacyjnych, stosowne wykorzystanie

języka w różnych sytuacjach

komunikacyjnych.

3. Funkcjonalne wykorzystywanie wiedzy

o języku w odczytaniu sensów zawartych

w strukturze głębokiej tekstów literackich

[…].

4. Świadome wykorzystanie działań

językowych w formowaniu

odpowiedzialności za własne zachowania

językowe.

5. […] doskonalenie umiejętności

posługiwania się poprawną polszczyzną.

II. Kształcenie językowe.

1. Gramatyka języka polskiego. Zdający:

1) wykorzystuje wiedzę z dziedziny fleksji,

słowotwórstwa, frazeologii i składni

w […] tworzeniu własnych wypowiedzi;

2) rozumie zróżnicowanie składniowe zdań

wielokrotnie złożonych […] i wykorzystuje je

w budowie wypowiedzi o różnym

charakterze;

3) rozpoznaje argumentacyjny charakter

różnych konstrukcji składniowych […];

wykorzystuje je w budowie własnych

wypowiedzi;

4) rozumie rolę szyku wyrazów w zdaniu

[…].

2. Zróżnicowanie języka. Zdający:

2) rozróżnia style funkcjonalne polszczyzny

oraz rozumie zasady ich stosowania.

3. Komunikacja językowa i kultura języka.

Zdający:

2) […] dba o jasność i precyzję komunikatu;

3) posługuje się różnymi odmianami

polszczyzny w zależności od sytuacji

komunikacyjnej;

5) stosuje zasady etyki wypowiedzi […];

7) stosuje zasady etykiety językowej

w wypowiedziach […] pisemnych

odpowiednie do sytuacji.

[[:23]]

Egzamin maturalny z języka polskiego na poziomie podstawowym – termin dodatkowy 2023 r.

4. Ortografia i interpunkcja. Zdający:

1) stosuje zasady ortografii i interpunkcji

[…];

2) wykorzystuje składniowo-znaczeniowy

charakter interpunkcji do uwypuklenia

sensów redagowanego przez siebie tekstu.

III. Tworzenie wypowiedzi.

1. Doskonalenie umiejętności wyrażania

własnych sądów, argumentacji [...].

2. Wykorzystanie kompetencji językowych

i komunikacyjnych w wypowiedziach […]

pisemnych.

3. Kształcenie umiejętności formułowania

i uzasadniania sądów na temat dzieł

literackich oraz innych tekstów kultury.

4. Doskonalenie umiejętności retorycznych,

w szczególności zasad tworzenia

wypowiedzi spójnych, logicznych oraz

stosowania kompozycji odpowiedniej dla

danej formy gatunkowej.

5. Rozwijanie umiejętności tworzenia

tekstów o wyższym stopniu złożoności.

III. Tworzenie wypowiedzi.

1. Elementy retoryki. Zdający:

1) formułuje tezy i argumenty w wypowiedzi

[…] i pisemnej przy użyciu odpowiednich

konstrukcji składniowych;

3) rozumie i stosuje w tekstach

retorycznych zasadę kompozycyjną

(np. teza, argumenty, apel, pointa);

6) rozumie, na czym polega logika

i konsekwencja toku rozumowania

w wypowiedziach argumentacyjnych

i stosuje je we własnych tekstach.

2. […] Pisanie. Zdający:

1) zgadza się z cudzymi poglądami lub

polemizuje z nimi, rzeczowo uzasadniając

własne zdanie;

2) buduje wypowiedź w sposób świadomy,

ze znajomością jej funkcji językowej,

z uwzględnieniem celu i adresata,

z zachowaniem zasad retoryki;

4) tworzy spójne wypowiedzi

w następujących formach gatunkowych:

wypowiedź o charakterze

argumentacyjnym;

7) stosuje retoryczne zasady kompozycyjne

w tworzeniu własnego tekstu […];

8) w interpretacji przedstawia propozycję

odczytania tekstu, formułuje argumenty na

podstawie tekstu oraz znanych kontekstów,

w tym własnego doświadczenia,

przeprowadza logiczny wywód służący

uprawomocnieniu formułowanych sądów;

9) stosuje zasady poprawności językowej

i stylistycznej w tworzeniu własnego tekstu;

potrafi weryfikować własne decyzje

poprawnościowe;

10) wykorzystuje wiedzę o języku w pracy

redakcyjnej nad tekstem własnym, dokonuje

korekty tekstu własnego, stosuje kryteria

poprawności językowej.

[[:24]]

Zasady oceniania rozwiązań zadań

IV. Samokształcenie.

1. Doskonalenie umiejętności korzystania

z różnych źródeł informacji […].

3. Umacnianie postawy poszanowania dla

cudzej własności intelektualnej.

IV. Samokształcenie. Zdający:

1) porządkuje informacje w problemowe

całości poprzez ich wartościowanie;

syntetyzuje poznawane treści wokół

problemu, tematu, zagadnienia oraz

wykorzystuje je w swoich wypowiedziach.