Zadanie 11, matura próbna 2026, język polski podstawowy
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.
Henryk Sienkiewicz
Potop
– Ja tego ptaka znam… To z załogi częstochowskiej. Zwie się Babinicz!
Kmicic milczał.
Bladość i znużenie widne były na jego obliczu, ale wzrok miał hardy, twarz spokojną.
– Ty rozsadziłeś kolubrynę1? – spytał Miller.
– Ja! – odrzekł Kmicic. […]
A Sadowski pochylił się do Wrzeszczowicza:
– Hrabio Weyhard – spytał – jakże? zdobędziemy tę fortecę przy takich obrońcach?...
Co waćpan myślisz? poddadzą się?
Lecz Kmicic rzekł:
– Więcej jest nas w fortecy do takich uczynków gotowych. Nie wiecie dnia i godziny!
– Mam też więcej niż jeden stryczek w obozie! – odparł Miller.
– To i my wiemy. Ale Jasnej Góry nie zdobędziecie, dopóki tam jeden człowiek przy życiu!
Nastała chwila milczenia. Następnie Miller indagował2 dalej:
– Zowiesz się Babinicz?
Pan Andrzej pomyślał, że po tym, co uczynił, i wobec bliskiej śmierci, nastał czas, w którym nie ma potrzeby dłużej ukrywać swego właściwego nazwiska. Niechże ludzie zapomną o winach i występkach z nim połączonych, niech opromieni je sława i poświęcenie.
– Nie nazywam się Babinicz – odrzekł z pewną dumą – nazywam się Andrzej Kmicic, byłem zaś pułkownikiem swojej własnej chorągwi w litewskim kompucie3. […]
Tymczasem […] Kuklinowski przyparł Millera do okna i mówił:
– Wasza dostojność! dla waszej dostojności nic to nazwisko: Kmicic! a to jest pierwszy żołnierz i pierwszy pułkownik w całej Rzeczypospolitej. Wszyscy o nim wiedzą, wszyscy to imię znają! Radziwiłłowi niegdyś służył i Szwedom, teraz widać przeszedł do Jana Kazimierza. Nie masz mu równego między żołnierzami […].
Henryk Sienkiewicz, Potop, t. 2, Warszawa 1977.
1 Kolubryna – w powieści Potop największa armata używana przez wojska szwedzkie w czasie oblężenia klasztoru na Jasnej Górze, bronionego przez Polaków.
2 Indagować – wypytywać.
3 Komput – główne siły regularnej armii w Rzeczypospolitej Obojga Narodów XVII i XVIII w.; Korona Królestwa Polskiego i Wielkie Księstwo Litewskie miały osobne armie.
Rozstrzygnij, czy w przytoczonym fragmencie Potopu Henryka Sienkiewicza Andrzej Kmicic przejawia cechy typowe dla bohatera romantycznego. Uzasadnij odpowiedź dwoma argumentami – w każdym odnieś się do innej cechy bohatera romantycznego.
Korepetytor AI
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
3 rozmowy · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Odpowiedz i oceń, jak poszło. Klucz odsłoń dopiero, gdy masz swoją odpowiedź.
Jak poszło Ci z tym zadaniem?
Wybierz ocenę: zapamięta ją ta przeglądarka, a z darmowym kontem zobaczysz ją na każdym urządzeniu.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanieKlucz i punktacja
Odpowiedź z klucza CKE
Tak. Kmicic zachowywał swoją tożsamość w tajemnicy (podawał się za Babinicza) i ujawnił prawdziwe nazwisko dopiero wobec bliskiej śmierci, co jest charakterystyczne dla bohatera romantycznego. Kmicic przejawia kult uczucia – patriotyzmu – walcząc za ojczyznę, obraniając Jasną Górę z heroizmem i ofiarością, świadom grożącej mu śmierci za odmowę poddania się, co typowe dla bohatera romantycznego poświęcającego się dla wyższych ideałów.
Alternatywnie: Rozstrzygnięcie Nie – bohaterowie romantyczni działają w osamotnieniu, a Kmicic walczy z innymi obrońcami, lub: bohaterowie romantyczni są bardzo emocjonalni i rozdarci wewnętrznie, a Kmicic w scenie jest spokojny i zdecydowany.
Schemat punktowania
rozstrzygnięcie oraz trafne uzasadnienie rozstrzygnięcia dwoma argumentami – każdym w odniesieniu do innej cechy bohatera romantycznego.
rozstrzygnięcie oraz trafne uzasadnienie rozstrzygnięcia jednym argumentem odnoszącym się do cechy bohatera romantycznego.
odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Komentarz. Uczen może uzasadnić odpowiedź pozytywną (Tak) lub negatywną (Nie), o ile odwołuje się do autentycznych cech bohatera romantycznego i oparty na fragmencie. Kluczowe cechy to: tajemniczość, samotność, emocjonalność, poświęcenie dla ideału, kult uczucia.