Zadanie 14.2, matura próbna 2026, język polski podstawowy
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Tekst do zadania
Tadeusz Borowski: U nas, w Auschwitzu…
[…] Nosimy wory z cementem, układamy cegły, tory kolejowe, grodzimy grunta, depczemy ziemię… Zakładamy podwaliny jakiejś nowej, potwornej cywilizacji. Teraz dopiero poznałem cenę starożytności. Jaką potworną zbrodnią są piramidy egipskie, świątynie i greckie posągi! Ile krwi musiało spłynąć na rzymskie drogi, wały graniczne i budowle miasta! Ta starożytność, która była olbrzymim koncentracyjnym obozem, gdzie niewolnikowi wypalano znak własności na czole i krzyżowano za ucieczkę. Ta starożytność, która była wielką zmową ludzi wolnych przeciw niewolnikom!
Pamiętasz, jak lubiłem Platona¹. Dziś wiem, że kłamał. Bo w rzeczach ziemskich nie odbija się ideał, ale leży ciężka, krwawa praca człowieka. To myśmy budowali piramidy, rwali marmur na świątynie i kamienie na drogi imperialne, to myśmy wiosłowali na galerach² i ciągnęli sochy³, a oni pisali dialogi i dramaty, usprawiedliwiali ojczyznami swoje intrygi, walczyli o granice i demokracje. Myśmy byli brudni i umierali naprawdę. Oni byli estetyczni i dyskutowali na niby.
Nie ma piękna, jeśli w nim leży krzywda człowieka. Nie ma prawdy, która tę krzywdę pomija. Nie ma dobra, które na nią pozwala.
¹ Platon – filozof grecki.
² Galera – dawny okręt wojenny używany także do celów handlowych, poruszany głównie wiosłami.
³ Socha – dawne narzędzie do orania.
Na podstawie: Tadeusz Borowski, U nas, w Auschwitzu…, [w:] tegoż, Wspomnienia. Wiersze. Opowiadania, Warszawa 1981.
Polecenie
Na podstawie przytoczonego fragmentu opowiadania U nas, w Auschwitzu Tadeusza Borowskiego wyjaśnij, jaką refleksję na temat kultury wyraża narrator za pomocą antytez.
Korepetytor AI
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
3 rozmowy · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Odpowiedz i oceń, jak poszło. Klucz odsłoń dopiero, gdy masz swoją odpowiedź.
Jak poszło Ci z tym zadaniem?
Wybierz ocenę: zapamięta ją ta przeglądarka, a z darmowym kontem zobaczysz ją na każdym urządzeniu.
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanieKlucz i punktacja
Odpowiedź z klucza CKE
Szeroko rozumiana kultura jest fałszem, jeśli nie dostrzega ludzkiej krzywdy i pomija ją w obrazie świata, jaki tworzy. Alternatywnie: narrator wyraża rozczarowanie kulturą – kultura jest zakłamana i nieetyczna, gdy zamyka oczy na niesprawiedliwość skutkującą ludzkim cierpieniem. Lub: kultura traci swoje znaczenie, jeśli wyrasta na krzywdzie innych, jeśli prowadzi do dehumanizacji.
Schemat punktowania
poprawne wyjaśnienie na podstawie fragmentu opowiadania U nas, w Auschwitzu, jaką refleksję na temat kultury wyraża narrator za pomocą antytez.