Zacznij za darmoZacznij

Baza wiedzy · matura

Cykl Krebsa na maturze z biologii: przebieg, bilans, miejsce

Cykl Krebsa (cykl kwasu cytrynowego) to etap oddychania tlenowego, który zachodzi w macierzy mitochondrium. Acetylo-CoA łączy się w nim ze szczawiooctanem w cytrynian, a w kolejnych reakcjach powstają CO₂, NADH, FADH₂ i ATP (albo GTP). Z jednej cząsteczki glukozy cykl obraca się dwa razy.

Sprawdzone 18 października 2026

Etapy oddychania tlenowego

EtapMiejsceProdukty
glikolizacytozolpirogronian, ATP, NADH
reakcja pomostowa (oksydacyjna dekarboksylacja pirogronianu)macierz mitochondriumacetylo-CoA, CO₂, NADH
cykl Krebsamacierz mitochondriumCO₂, NADH, FADH₂, ATP (GTP)
łańcuch oddechowywewnętrzna błona mitochondriumATP, woda

Bilans jednego obrotu cyklu

Na jedną cząsteczkę acetylo-CoA: 2 CO₂, 3 NADH, 1 FADH₂, 1 ATP (GTP). Na glukozę wszystko razy dwa.

Co trzeba umieć

  • Cykl Krebsa nie zużywa tlenu bezpośrednio, ale bez tlenu staje, bo łańcuch oddechowy nie odtwarza NAD+ i FAD.
  • ATP w cyklu powstaje przez fosforylację substratową; większość ATP z oddychania pochodzi jednak z łańcucha oddechowego.
  • Cykl jest węzłem metabolizmu: wchodzą do niego też produkty rozkładu tłuszczów i aminokwasów.

Typowe pułapki

  • Umieszczanie cyklu Krebsa w cytozolu albo na grzebieniach mitochondrialnych.
  • Pomijanie reakcji pomostowej w bilansie CO₂ i NADH.

Zadania z matury

  1. 1.Zadanie 10.1, maj 2025Uzupełnij tabelę - określ efekty działania anatoksyny-a i guanitoksyny. W odpowiednie komórki tabeli wpisz literę T (tak), jeśli…38%wykonalność
  2. 2.Zadanie 10.2, maj 2025Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1. albo 2. Osłonka mielinowa wokół aksonu neuronu ruchowego A.…54%wykonalność
  3. 3.Zadanie 16.1, maj 2025Na podstawie analizy danych przedstawionych w tabeli podaj nazwę mutacji genowej, która doprowadziła do powstania allelu i.45%wykonalność
  4. 4.Zadanie 16.2, maj 2025Uzupełnij tabelę zamieszczoną powyżej - podaj sekwencję aminokwasową kodowaną przez fragment DNA nici kodującej zawarty w tabeli.…44%wykonalność
  5. 5.Zadanie 16.3, maj 2025Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Sekwencja aminokwasowa kodowana przez allel i jest inna niż w…64%wykonalność
  6. 6.Zadanie 16.4, maj 2025Podaj wszystkie możliwe genotypy warunkujące grupę krwi A. Uwzględnij allele genu FUT1 oraz genu ABO. W zapisie genotypu zastosuj…23%wykonalność
  7. 7.Zadanie 16.1, czerwiec 2024Uzupełnij powyższy schemat – wybierz spośród podanych i wpisz w wyznaczone miejsca (1. i 2.) odpowiednie nazwy brakujących na…
  8. 8.Zadanie 2.1, czerwiec 2024Wyjaśnij, dlaczego utlenienie jednej cząsteczki FADH2 prowadzi do syntezy mniejszej liczby cząsteczek ATP w porównaniu do…
  9. 9.Zadanie 2.2, czerwiec 2024Uzupełnij tabelę – uporządkuj kolejność zachodzenia etapów oddychania tlenowego oraz określ lokalizację każdego etapu w komórce…
  10. 10.Zadanie 2.3, czerwiec 2024Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały informacje prawdziwe dotyczące syntezy ATP podczas oddychania tlenowego. W każdym…

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Gdzie zachodzi cykl Krebsa?

W macierzy mitochondrium.

Co powstaje w cyklu Krebsa?

CO₂, NADH, FADH₂ i ATP (GTP). Na jeden obrót: 2 CO₂, 3 NADH, 1 FADH₂ i 1 ATP.

Czytaj dalej