Zadanie 1.1
Podanym strukturom bakterii przyporządkuj na podstawie schematu właściwe ich oznaczenia literowe (A–E). plazmid błona komórkowa nukleoid
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Matura z biologii, czerwiec 2016
W bazie 53 zadania z tego arkusza, razem 60 punktów, każde z kluczem CKE i schematem punktowania. Najwięcej zadań sprawdza: Czynności życiowe grzybów (4), Glukoneogeneza i glikogenoliza (3), Rola krwi w transporcie gazów (3).
Dodaj cały arkusz do zestawuZadanie 1.2
Określ lokalizację DNA w komórce bakterii oraz w komórce miękiszu asymilacyjnego. Jeżeli DNA jest zlokalizowane w różnych przedziałach komórki, podaj je wszystkie. Komórka bakterii: Komórka miękiszu asymilacyjnego:
- Materiał graficzny
Zadanie 1.3
Zaznacz poniżej dwie choroby układu pokarmowego (A–E), w których najczęstszym źródłem zakażenia jest pokarm, i które są wywołane działaniem bakterii chorobotwórczych. A. cholera B. kiła C. dur brzuszny D. tężec E. borelioza
- Materiał graficzny
Zadanie 1.4
Wybierz i zaznacz w tabeli odpowiedź A lub B, która jest poprawnym dokończeniem poniższego zdania, oraz jej uzasadnienie spośród odpowiedzi 1.–3. W wyniku szczepień ochronnych uzyskuje się odporność
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 2.1
Na podstawie tekstu wyjaśnij, dlaczego rycyna będzie silniej działać na komórki nowotworowe niż na zdrowe komórki organizmu
Zadanie 2.2
Wyjaśnij, dlaczego preparaty z jemioły można wykorzystać w terapii wspomagającej leczenie osób chorych na AIDS. W odpowiedzi uwzględnij skutki działania HIV w organizmie człowieka
Zadanie 2.3
Uzupełnij poniższe zdania dotyczące wytwarzania limfocytów Th – wpisz w wyznaczone miejsca właściwe określenia wybrane z wymienionych. grasica, żółty szpik kostny, czerwony szpik kostny, limfocyty B, limfocyty T W , z komórek prekursorowych, powstają…
Zadanie 3.1
Sformułuj problem badawczy do tego doświadczenia
Zadanie 3.2
Podaj przyczynę, która sprawiła, że w probówce III roztwór się nie zabarwił
Zadanie 3.3
Zaznacz poniżej klasę enzymów (A–D), do której należy ureaza. A. liazy B. ligazy C. hydrolazy D. oksydoreduktazy
Zadanie 3.4
Wyjaśnij, dlaczego wprowadzenie ureazy bezpośrednio do krwioobiegu człowieka stanowi dla niego śmiertelne zagrożenie, ale ureaza zawarta w nasionach dyni nie jest dla człowieka szkodliwa po ich zjedzeniu. W odpowiedzi uwzględnij oba miejsca działania tego…
Zadanie 4
Poniżej przedstawiono trzy sumaryczne reakcje opisujące asymilację dwutlenku węgla przez różne grupy organizmów autotroficznych. I. II.…
Zadanie 5.1
Zaplanuj i opisz próbę kontrolną do powyższego doświadczenia. Próba kontrolna:
Zadanie 5.2
Na podstawie tekstu, wymień dwa czynniki środowiska, inne niż podłoże organiczne, które warunkują rozwój pleśni. Podkreśl ten, który powinien pozostać niezmieniony w obu prawidłowo przygotowanych próbach: badawczej i kontrolnej. 12
Zadanie 5.3
Zaproponuj hipotezę badawczą, którą można było zweryfikować dzięki przeprowadzonemu doświadczeniu
Zadanie 5.4
Podaj nazwę struktury grzyba pleśniowego, innej niż strzępki, z której (np. na chlebie) może rozwinąć się pleśń
Zadanie 6.1
Spośród rysunków A–D przedstawiających wybrane nukleozydy wybierz i zaznacz deoksyguanozynę. Podaj, na czym polega różnica między budową nukleotydu a budową nukleozydu w DNA
- Materiał graficzny
Zadanie 6.2
Na podstawie analizy tekstu uzupełnij zdania 1. i 2., tak aby były prawdziwe: podkreśl właściwe określenia w nawiasach oraz oznaczenia literowe odpowiednich informacji spośród A–C. Informacje: A. komórkowa polimeraza DNA nie rozpoznaje trifosforanu ACV jako…
Zadanie 6.3
Wymienione poniżej etapy infekcji wirusowej uporządkuj we właściwej kolejności – wpisz w tabelę numery 2–5.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 7
Fotoperiodyzm jest wynikiem ewolucyjnego przystosowania się roślin do życia w warunkach panujących na określonych szerokościach geograficznych. Tytoń (Nicotiana L.) jest rośliną dnia krótkiego. Na rysunkach A i B przedstawiono dwie rośliny tytoniu, uprawiane…
- Materiał graficzny
Zadanie 8.1
Wyjaśnij, dlaczego w uprawie konkretnej odmiany ziemniaków stosuje się rozmnażanie wegetatywne, a nie – płciowe. W odpowiedzi uwzględnij podłoże genetyczne tego procesu
- Materiał graficzny
Zadanie 8.2
Spośród niżej wymienionych przykładów owoców (A–D) wybierz i zaznacz owoc tego samego typu, do którego należy owoc ziemniaka. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając cechy budowy tego typu owocu. Na podstawie: S. Gertlerowa, L. Ogrzebacz: Sprawdzanie i utrwalanie…
- Materiał graficzny
Zadanie 9.1
Wybierz z tabeli roślinę, w której nasionach najintensywniej zachodzi glukoneogeneza podczas kiełkowania. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając skład substancji zapasowych w nasionach
Zadanie 9.2
Na podstawie danych z tabeli wyjaśnij, dlaczego w diecie wegetariańskiej osób dorosłych jednym z podstawowych produktów spożywczych są nasiona soi i innych roślin strączkowych
Zadanie 10.1
Uzupełnij poniższe zdanie tak, aby zawierało ono prawdziwe informacje dotyczące żaby trawnej – podkreśl właściwe określenia w nawiasach. Z jaj, po zapłodnieniu (zewnętrznym / wewnętrznym) rozwijają się kijanki, które przechodzą rozwój (prosty / z…
- Materiał graficzny
Zadanie 10.2
Podaj dwie cechy budowy kijanki, które są przystosowaniem do życia w środowisku wodnym. 12
- Materiał graficzny
Zadanie 10.3
Korzystając z tekstu, zapisz dwa różne łańcuchy pokarmowe, w których dorosła żaba lub jej stadium rozwojowe jest jednym z ogniw jako: 1. konsument I-rzędu2. konsument II-rzędu
- Materiał graficzny
Zadanie 10.4
Wyjaśnij, dlaczego brak jodu w pożywieniu kijanek może w istotny sposób wpłynąć na ich metamorfozę w dorosłe żaby
- Materiał graficzny
Zadanie 11.1
Podaj, który z rysunków przedstawia rekina wielorybiego. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając cechę budowy morfologicznej zwierzęcia charakterystyczną dla grupy systematycznej, do której ono należy. Rekin wielorybi nr , ponieważ ma
- Materiał graficzny
Zadanie 11.2
Wybierz i podkreśl właściwe dokończenie poniższego zdania podane w nawiasie, a następnie uzasadnij odpowiedź, odnosząc się do definicji tego zjawiska. Opływowy kształt ciała kręgowców oceanicznych przedstawionych na rysunku jest przykładem (dywergencji /…
- Materiał graficzny
Zadanie 12.1
Na podstawie tabeli podaj, które z wymienionych naczyń dostarcza efektywnie więcej tlenu do wątroby, i określ, z czego to wynika
Zadanie 12.2
Spośród poniżej wymienionych naczyń krwionośnych (A–F) wybierz i wypisz – odpowiednio – nazwę naczynia krwionośnego: 1. które wyprowadza krew z wątroby , 2. którym krew z wątroby wpływa do serca A. aorta B. tętnica płucna C. żyła płucna D.…
Zadanie 13.1
Na podstawie analizy rysunku dokończ opis (1.–3.) drogi dwutlenku węgla z tkanek organizmu do osocza krwi – odnieś się do procesów oznaczonych na rysunku cyframi 2 i 3. 1. Dwutlenek węgla wytworzony przez komórki tkanki dyfunduje do naczynia krwionośnego i…
- Materiał graficzny
Zadanie 13.2
Na podstawie analizy rysunku podaj inny, niż oznaczony cyframi 2 i 3, sposób transportu dwutlenku węgla z tkanek do płuc
- Materiał graficzny
Zadanie 13.3
Podaj nazwy dwóch struktur widocznych na rysunkach i zbudowanych z nabłonka jednowarstwowego płaskiego oraz określ znaczenie tej wspólnej cechy ich budowy dla wymiany gazowej w organizmie. Struktury: 12Znaczenie:
- Materiał graficzny
Zadanie 14.1
Wypisz ze schematu oznaczenie cyfrowe, które symbolizuje proces glikogenolizy, oraz wymień nazwy wszystkich narządów, w których ten proces zachodzi. Glikogenoliza: Narządy:
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 14.2
Na podstawie analizy schematu opisz, na czym polega różnica w przemianach mleczanu w komórkach wątroby i w komórkach mięśnia sercowego organizmu biegacza. W odpowiedzi odnieś się do obu narządów
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 15
Na rysunkach A i B przedstawiono dwa hipotetyczne połączenia między neuronami przez liczne synapsy. Podaj, na którym z rysunków – A czy B – zilustrowano prawidłowe połączenie dwóch neuronów przez synapsy. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając budowę neuronu i…
- Materiał graficzny
Zadanie 16.1
Zapisz litery oznaczające elementy budowy ucha wybrane spośród A–F, w kolejności przemieszczania się fali dźwiękowej: od momentu podrażnienia błony bębenkowej do przetworzenia dźwięku na sygnały nerwowe. A. błona podstawna B. kowadełko C. młoteczek D. narząd…
Zadanie 16.2
Zaznacz rodzaj nerwów, do których należy nerw przedsionkowo-ślimakowy. A. nerwy obwodowe B. nerwy czaszkowe C. nerwy rdzeniowe
Zadanie 16.3
Podaj nazwy zmysłów, których narządy unerwiane są przez nerw przedsionkowo-ślimakowy
Zadanie 17
W komórkach mysich kubków smakowych reagujących na smak słodki wykryto trzy rodzaje białek receptorowych, oznaczonych jako: T1R1, T1R2 i T1R3. Aby sprawdzić, które z tych receptorów są odpowiedzialne za odczuwanie słodkiego smaku, przeprowadzono doświadczenie…
- Materiał graficzny
Zadanie 18.1
Podaj nazwę procesu oznaczonego na schemacie literą X oraz lokalizację tego procesu zachodzącego w komórce zwierzęcej. Nazwa procesu: Lokalizacja:
- Materiał graficzny
Zadanie 18.2
Podaj nazwy dwóch procesów przedstawionych na schemacie, które łącznie są odpowiedzialne za tak dużą różnorodność wytwarzanych przeciwciał. 12
- Materiał graficzny
Zadanie 18.3
Podaj przykład sytuacji zdrowotnej, w której należy obniżyć poziom przeciwciał w organizmie człowieka. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do roli przeciwciał
- Materiał graficzny
Zadanie 19.1
Zapisz krzyżówkę psa o genotypie Away oraz suki o genotypie ata. Określ fenotypy rodzicielskie, a także fenotypy potomstwa z pokolenia F1 i ich stosunek ilościowyFenotypy rodziców: Fenotypy potomstwa z pokolenia F1:…
Zadanie 19.2
Określ, czy wilczasty pies może być potomkiem pary rodzicielskiej, w której zarówno pies, jak i suka mają sierść płową. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do sposobu dziedziczenia tej cechy
Zadanie 20
Geny A, B, C i D znajdują się w jednym chromosomie. Na podstawie badań stwierdzono, że % crossing-over między tymi genami jest następujący: między genami: A i B – 45% A i D – 5% C i D – 15% B i C – 25% 1. Zapisz parę genów najsilniej ze sobą sprzężonych.…
Zadanie 21.1
Wybierz i zaznacz w tabeli odpowiedź A lub B, która jest poprawnym dokończeniem poniższego zdania, oraz jej uzasadnienie spośród odpowiedzi 1.–3. Klonami można nazwać bliźnięta
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 21.2
Wyjaśnij, uwzględniając podłoże genetyczne, dlaczego w razie konieczności wykonania przeszczepu dla danej osoby najlepszym dawcą byłby bliźniak jednojajowy
Zadanie 22.1
Zaznacz prawidłowe dokończenie poniższego zdania. Celem przeprowadzonej obserwacji było określenie struktury populacji A. płciowej. B. socjalnej. C. wiekowej. D. przestrzennej.
Zadanie 22.2
Przedstaw projekt tabeli, w której udokumentujesz dane zebrane podczas tej obserwacji. Uwzględnij tylko tytuły kolumn i wierszy tabeli (bez jej wypełniania). Projekt tabeli:
Zadanie 23
Celem modyfikacji prowadzonych na roślinach użytkowych jest uzyskanie dzięki nim jak największych korzyści, np. ekonomicznych. Niektóre nowo wytworzone odmiany roślin transgenicznych są już odporne na niekorzystne warunki środowiska, takie jak: mróz czy…