Przykładowe rozwiązania

1. Zmiana temperatury otoczenia z 20 stopni C do 10 stopni C

- W wyniku większej intensywności reakcji metabolicznych większa część energii chemicznej ulega zamianie w ciepło.

- Intensywniejsze procesy kataboliczne prowadzą do uwalniania ciepła, dzięki czemu pomimo obniżania się temperatury otoczenia temperatura ciała utrzymana jest na stałym poziomie.

- Wzrost intensywności wewnątrzkomórkowego oddychania tlenowego prowadzi do uwalniania większych ilości ciepła.

- Podczas zintensyfikowanych przemian metabolicznych uwalniane jest ciepło.

2. Zmiana temperatury otoczenia z 40 stopni C do 50 stopni C

- Silniejsze pocenie się umożliwia odbieranie z organizmu większej ilości ciepła.

- Wzrost wydzielania się potu umożliwia pozbywanie się nadmiaru ciepła z organizmu.

- Intensywniejsze pocenie się - w trakcie parowania woda zawarta w pocie odbiera z organizmu ciepło, co zapobiega przegrzaniu ciała.

- Zwiększenie ukrwienia skóry umożliwia pozbywanie się ciepła z organizmu.

- Zwiększenie przepływu krwi przez naczynia skórne umożliwia pozbywanie się ciepła z organizmu.

- Zwiększony przepływ krwi przez naczynia skórne sprawia, że nadmiar ciepła jest wypromieniowywany z organizmu.

2 p. - za podanie dwóch poprawnych przykładów reakcji organizmu człowieka w podanych zakresach temperatur wraz z poprawnym określeniem znaczenia adaptacyjnego tych reakcji uwzględniającym:

1) wzrost tempa metabolizmu powodujący zwiększone generowanie ciepła,

2) wzrost intensywności pocenia się lub zwiększenia ukrwienia skóry powodujący zwiększoną utratę ciepła.

1 p. - za podanie jednego prawidłowego przykładu reakcji organizmu człowieka na wskazane zmiany temperatur otoczenia wraz z poprawnym określeniem znaczenia adaptacyjnego tej reakcji.

0 p. - za odpowiedź niespełniającą powyższych wymagań albo za brak odpowiedzi.

Uwagi:

Nie uznaje się odpowiedzi „Wzrost tempa metabolizmu prowadzi do pojawienia się dreszczy/skurczy mięśni szkieletowych”, ponieważ wzrost tempa metabolizmu jest skutkiem szybkich skurczy włókien mięśniowych, a nie - jego przyczyną.

Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do podwyższania lub obniżania temperatury ciała, ponieważ zadanie dotyczy zakresu temperatur środowiska, w którym temperatura ciała jest względnie stała, tzn. sprawnie działają mechanizmy termoregulacyjne zapobiegające jej zmianie.

Nie uznaje się odpowiedzi, w których zdający odnosi się do wytwarzania energii, a nie - przetwarzania jednej postaci w inną. W szczególności nie uznaje się odpowiedzi, że energia powstaje lub energia jest produkowana, wytwarzana lub generowana.