Zadanie 1.1
Spośród przykładów A–D wybierz i zaznacz ten rodzaj ruchu cząsteczek fosfolipidów, który jest najmniej prawdopodobny w obrębie dwuwarstwy lipidowej błony komórkowej. Na podstawie:…
- Materiał graficzny
Matura z biologii, czerwiec 2020
W bazie 53 zadania z tego arkusza, razem 60 punktów, każde z kluczem CKE i schematem punktowania. Najwięcej zadań sprawdza: Lipidy (5), Tkanki roślinne (5), Krzyżówki genetyczne i prawdopodobieństwo (4). Najtrudniejsze według raportu CKE: zadanie 7, średni wynik zdających 7%.
Dodaj cały arkusz do zestawuZadanie 1.2
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały one informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Gdy temperatura środowiska wzrasta, to płynność błony komórkowej organizmu jednokomórkowego (się zmniejsza / się zwiększa). Temu zjawisku…
- Materiał graficzny
Zadanie 1.3
Podaj nazwę lipidu występującego w błonie komórkowej zwierząt, innego niż fosfatydylocholina, którego cząsteczki zmniejszają płynność dwuwarstwy lipidowej
- Materiał graficzny
Zadanie 2
Fibroblasty to wrzecionowate komórki tkanki łącznej, zachowujące zdolność do podziałów mitotycznych. Mogą z nich powstawać inne typy komórek tkanki łącznej. Jeden z takich szlaków przemian przedstawiono na schemacie. Na podstawie: W. Sawicki, Histologia.…
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 3.1
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące wzrostu komórek roślinnych są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 3.2
Na przykładzie jednej cechy wykaż związek budowy komórek korka z jego funkcją
- Materiał graficzny
Zadanie 3.3
Podaj przykład tkanki roślinnej, której wtórne ściany komórkowe zawierają dużą ilość ligniny, oraz określ, jaką funkcję w roślinie pełni ta tkanka
- Materiał graficzny
Zadanie 4.1
Podaj jedną, widoczną na zdjęciu, cechę budowy aerenchymy, która różni tę tkankę od innych typów tkanki miękiszowej i jest przystosowaniem do pełnienia funkcji przewietrzającej
- Materiał graficzny
Zadanie 4.2
Podaj przykład funkcji, którą pełni aerenchyma u roślin wodnych, innej niż przewietrzanie
- Materiał graficzny
Zadanie 5.1
Podaj nazwy etapów oddychania komórkowego, do których zostają włączone wymienione poniżej produkty β-oksydacji. FADH2 i NADH + H+: acetylo-CoA:
Zadanie 5.2
Określ, ile cząsteczek kwasu laurynowego, który jest nasyconym kwasem tłuszczowym o wzorze C11H23COOH, jest niezbędnych do syntezy jednej cząsteczki cholesterolu. Przedstaw obliczenia. Obliczenia: Odpowiedź:
Zadanie 5.3
Podkreśl nazwę narządu ludzkiego, w którym odbywa się synteza największej ilości cholesterolu. mięśnie trzustka skóra wątroba śledziona
Zadanie 5.4
Zaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania – wybierz odpowiedź spośród A–B oraz odpowiedź spośród 1.–3. U pasożytów jelitowych substancją zapasową jest
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 6
Wśród protistów obserwuje się różne sposoby poruszania się. Zależnie od posiadanych organellów ruchu, w otoczeniu komórki powstają charakterystyczne ruchy cząsteczek wody. Można je lepiej uwidocznić, jeżeli doda się do preparatu mikroskopowego odpowiednią…
Zadanie 7
Na schemacie przedstawiono budowę i działanie aparatu szparkowego rośliny dwuliściennej. Na podstawie: http://www.studyrankers.com Wyjaśnij, na czym polega współdziałanie wakuoli i ściany komórkowej podczas otwierania się aparatu szparkowego. W odpowiedzi…
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 8.1
Spośród A–F wybierz i zaznacz dwa poprawne wnioski, które można sformułować na podstawie przedstawionych wyników. A. Średnia zawartość białka w łodygach pokrzywy zwyczajnej zwiększa się wraz ze wzrostem zawartości związków azotowych w glebie. B. Wpływ nawozów…
Zadanie 8.2
Określ, czy pokrzywa zwyczajna jest rośliną jednopienną, czy – dwupienną. Odpowiedź uzasadnij
Zadanie 8.3
Wypisz z tekstu dwie cechy budowy pokrzywy stanowiące przystosowanie do wiatropylności i podaj, na czym polega każde z tych przystosowań. 12
Zadanie 9.1
Sformułuj problem badawczy doświadczenia, które doprowadziło do powyższego wniosku
- Materiał graficzny
Zadanie 9.2
Zaznacz klasę roślin okrytonasiennych, do której należy rzodkiewnik. Odpowiedź uzasadnij, podając dwie, widoczne na rysunku, cechy budowy tej rośliny, które o tym świadczą. A. jednoliścienne B. dwuliścienne 12
- Materiał graficzny
Zadanie 9.3
Spośród wymienionych cech wybierz i zaznacz trzy, które powinny charakteryzować organizm modelowy, aby był on łatwy do badania w laboratorium. A. organizm eukariotyczny B. krótki cykl życiowy C. rozmnażanie wyłącznie bezpłciowe D. łatwość rozmnażania E. małe…
- Materiał graficzny
Zadanie 10.1
Wybierz i zaznacz nazwę zjawiska opisanego w tekście, umożliwiającego odróżnienie samca ohara od samicy ohara po cechach morfologicznych. A. hermafrodytyzm B. zmienność modyfikacyjna C. dymorfizm płciowy D. rozdzielnopłciowość
Zadanie 10.2
Określ, czy ohary są gniazdownikami czy zagniazdownikami. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do informacji zawartych w tekście
Zadanie 10.3
Na podstawie tekstu określ jeden z czynników ograniczających liczebność par lęgowych oharów nad Zatoką Pucką
Zadanie 11
Na rysunku przedstawiono trzy organy: biceps, serce i jelito, różniące się rodzajem tworzącej je tkanki mięśniowej. Na podstawie: http://dev.coursepics.com, https://s3mn.mnimgs.com Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące tych organów są prawdziwe. Zaznacz P,…
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 12.1
Uzupełnij poniższe zdanie tak, aby zawierało ono informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Niedobór jodu prowadzi do (obniżenia / podwyższenia) tempa metabolizmu w organizmie, na skutek (zmniejszenia / zwiększenia) wydzielania…
Zadanie 12.2
Na podstawie przedstawionych informacji wyjaśnij, dlaczego osoby stosujące niskosolną, rygorystyczną dietę pozbawioną wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego mogą mieć problem z utrzymaniem odpowiedniego poziomu jodu w organizmie. W odpowiedzi uwzględnij…
Zadanie 13
Inulina jest polisacharydem zbudowanym w większości z cząsteczek fruktozy, z jedną cząsteczką glukozy na końcu łańcucha. Ten związek jest łatwo rozpuszczalny w ciepłej wodzie i znajduje zastosowanie m.in. w badaniu pracy nerek. Cząsteczka inuliny nie jest…
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 14.1
Wyjaśnij, dlaczego w przypadku zespołu błon szklistych oddech noworodka ulega znacznemu przyśpieszeniu. W odpowiedzi uwzględnij funkcje surfaktantu
Zadanie 14.2
Podaj przykład cechy występującej w budowie pneumocytów typu II i będącej przystosowaniem do produkcji surfaktantu oraz wykaż związek między tą cechą a produkcją surfaktantu przez pneumocyty
Zadanie 15.1
Korzystając z wykresu, podaj po jednym przykładzie reakcji organizmu człowieka na wymienione poniżej zmiany temperatury otoczenia i określ wpływ tej reakcji na utrzymanie względnie stałej temperatury ciała: 1. zmiana temperatury otoczenia z 20 °C do 10 °C…
- Materiał graficzny
Zadanie 15.2
Wyjaśnij, dlaczego podczas utraty dużych ilości ciepła przez organizm obserwuje się wzrost wydzielania zarówno hormonu tyreotropowego (TSH), jak i hormonów tarczycy. W odpowiedzi uwzględnij funkcje tych hormonów
- Materiał graficzny
Zadanie 16.1
Na podstawie przedstawionych informacji zapisz w tabeli wszystkie możliwe genotypy członków rodziny, w której dziecko ma pierwotną nietolerancję laktozy i ma ją także jego ojciec, natomiast matka dziecka toleruje laktozę w pokarmie. Wykorzystaj oznaczenia…
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 16.2
Określ prawdopodobieństwo (w %) wystąpienia wrodzonej nietolerancji laktozy u kolejnego dziecka rodziców, u których nie występuje żadna postać nietolerancji laktozy, ale mają oni już jedno dziecko chore na tę chorobę. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając…
Zadanie 16.3
Zaznacz poprawne dokończenie poniższego zdania – wybierz odpowiedź spośród A–B oraz odpowiedź spośród 1.–4. Laktoza, obecna w ludzkim mleku, jest substancją
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 16.4
Wybierz i podkreśl nazwę ludzkiego narządu układu pokarmowego, w którym jest trawiona laktoza. ślinianki żołądek wątroba trzustka jelito cienkie
Zadanie 16.5
Wyjaśnij, w jakim celu, w razie wystąpienia objawów nietolerancji laktozy u osoby dorosłej, należy określić, czy ta nietolerancja ma podłoże genetyczne, czy też została nabyta. W odpowiedzi odwołaj się do sposobu postępowania w zależności od podłoża…
Zadanie 16.6
Wyjaśnij, dlaczego wrodzona nietolerancja laktozy jest uznawana za chorobę, a nietolerancja pierwotna – za wariant normy. W odpowiedzi odnieś się do sposobu odżywiania się człowieka na różnych etapach jego rozwoju. 1. Wrodzona nietolerancja laktozy:
Zadanie 17
Polidaktylia jest wadą wrodzoną polegającą na obecności dodatkowego palca bądź palców. Poniżej przedstawiono rodowód pewnej rodziny, w której ta wada jest uwarunkowana genetycznie. Na podstawie: E.W. Bauer, Humanbiologie, Heidelberg 1995. Spośród odpowiedzi…
- Materiał graficzny
Zadanie 18.1
Zapisz wszystkie możliwe genotypy myszy o sierści czarnej, uwzględniając oba geny odpowiadające za umaszczenie myszy
Zadanie 18.2
Określ stosunek liczbowy możliwych fenotypów wśród potomstwa podwójnie heterozygotycznej samicy i samca będącego podwójną homozygotą recesywną. Zapisz genotypy osobników rodzicielskich oraz odpowiednią krzyżówkę genetyczną (szachownicę Punnetta). Genotyp…
Zadanie 19.1
Na podstawie przedstawionych informacji ustal kolejność etapów naprawy uszkodzonego DNA. Wpisz numery 2.–4., którymi te etapy oznaczono na schemacie, w odpowiednie miejsca tabeli.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 19.2
Spośród odpowiedzi I–IV wybierz i zapisz nazwy enzymów biorących udział w naprawie DNA, oznaczonych na schemacie literami A, B i C. I. ligaza DNA II. polimeraza RNA III. nukleaza IV. polimeraza DNA Enzymy: ABC
- Materiał graficzny
Zadanie 19.3
Wyjaśnij, dlaczego osoby chore na tzw. skórę pergaminową muszą unikać promieniowania słonecznego. W odpowiedzi uwzględnij przyczynę powstawania tej choroby, opisaną w tekście
- Materiał graficzny
Zadanie 20.1
Określ, czy bakteria Bacteroides thetaiotaomicron jest dla człowieka komensalem, czy – gatunkiem mutualistycznym. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do przedstawionych informacji
Zadanie 20.2
Wybierz spośród wymienionych witamin i podkreśl tę, którą organizm człowieka pozyskuje również dzięki wytwarzaniu jej przez bakterie jelitowe. witamina A witamina C witamina D3 witamina K
Zadanie 21.1
Na podstawie wykresu określ, który sposób rozprzestrzeniania się roślin dominował w latach sześćdziesiątych na wyspie Surtsey, i podaj dwie cechy diaspor roślin, umożliwiające tę kolonizację. Sposób rozprzestrzeniania: Cechy diaspor: 12.…
- Materiał graficzny
Zadanie 21.2
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące kolonizacji wyspy Surtsey są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 21.3
Wyjaśnij, w jaki sposób do rozprzestrzeniania roślin na wyspie przyczyniły się ptaki. W odpowiedzi uwzględnij cechy diaspor tych roślin
- Materiał graficzny
Zadanie 21.4
Wyjaśnij, dlaczego powstanie kolonii mew na wyspie spowodowało nową falę kolonizacji Surtsey przez rośliny w początkach lat dziewięćdziesiątych
- Materiał graficzny
Zadanie 22.1
Na podstawie przedstawionych informacji oceń, które z poniższych wniosków są uprawnione. Zaznacz T (tak), jeśli wniosek jest uprawniony, albo N (nie) – jeśli jest nieuprawniony.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 22.2
Wyjaśnij, dlaczego krzyżowanie się żbików z kotami domowymi stanowi zagrożenie dla istnienia żbika europejskiego. W odpowiedzi odnieś się do zmian w puli genowej żbika
Zadanie 22.3
Na podstawie przedstawionych informacji wyjaśnij, dlaczego rozbudowa sieci drogowej na terenach, na których występują żbiki europejskie, jest zagrożeniem dla ich liczebności i różnorodności genetycznej. W odpowiedzi odnieś się do biologii żbika lub procesów…