Zadanie 14.2, matura czerwiec 2023, biologia rozszerzona

2 pktzamkniętełatwe (szac.)Czerwiec 2023

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Wspólne informacje do wiązki zadań

Wąż zbożowy (Elaphe guttata) ma charakterystyczne ubarwienie w postaci pomarańczowych plam otoczonych czarną obwódką – jest to tzw. ubarwienie typu dzikiego (zdjęcie A). Te plamy są nieregularnie rozmieszczone na całym ciele węża, które jest zabarwione na kolor żółtawy. Ubarwienie tego gada kontrolują dwa geny:

- dominujący allel R jest odpowiedzialny za wytwarzanie barwnika pomarańczowego, natomiast recesywny allel r odpowiada za brak barwnika pomarańczowego

- dominujący allel B warunkuje powstanie barwnika czarnego, natomiast recesywny allel b uniemożliwia syntezę czarnego pigmentu.

W populacji występują zarówno węże mające pomarańczowe plamy bez czarnych obwódek (zdjęcie B), jak i węże z czarnymi obwódkami, ale bez ich pomarańczowego wypełnienia (zdjęcie C). Natomiast podwójne homozygoty recesywne są formami albinotycznymi, na których ciele występują jednak blade plamy w tej samej liczbie i w tych samych miejscach, co kolorowe plamy ubarwienia typu dzikiego (zdjęcie D).

cztery zdjęcia węża zbożowego oznaczone literami A–D: A – pomarańczowe plamy z czarną obwódką na żółtawym tle, B – pomarańczowe plamy bez czarnych obwódek, C – czarne obwódki wokół jasnych plam, D – forma albinotyczna z bladymi plamamiPowiększ
cztery zdjęcia węża zbożowego oznaczone literami A–D: A – pomarańczowe plamy z czarną obwódką na żółtawym tle, B – pomarańczowe plamy bez czarnych obwódek, C – czarne obwódki wokół jasnych plam, D – forma albinotyczna z bladymi plamami

W poniższej tabeli przedstawiono częstości poszczególnych genotypów i odpowiadających im fenotypów otrzymane po skrzyżowaniu podwójnie heterozygotycznych osobników o ubarwieniu dzikim.

Częstość genotypuGenotypFenotyp
1/16RRBBdziki
2/16RRBbdziki
1/16RRbbpomarańczowe plamy bez czarnych obwódek
2/16RrBBdziki
4/16RrBbdziki
2/16Rrbbpomarańczowe plamy bez czarnych obwódek
1/16rrBBczarne obwódki wokół jasnych plam
2/16rrBbczarne obwódki wokół jasnych plam
1/16rrbbalbinotyczny

Na podstawie: red. M. Maćkowiak, A. Michalak, Biologia. Jedność i różnorodność, Warszawa 2008; www.sussexvt.k12.de.us

Polecenie

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące dziedziczenia ubarwienia ciała węża zbożowego są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

1.Allel B wykazuje niepełną dominację względem allelu b.PF
2.Allel R w pełni dominuje nad allelem r.PF
3.Za liczbę plam na ciele węża odpowiadają zarówno allel B, jak i allel R.PF

Korepetytor AI

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

3 rozmowy · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Odpowiedz i oceń, jak poszło. Klucz odsłoń dopiero, gdy masz swoją odpowiedź.

Sprawdź odpowiedź w aplikacji

To zadanie sprawdza się automatycznie według klucza. Z darmowym kontem zaznaczysz odpowiedź tutaj i od razu zobaczysz wynik.

Załóż konto i sprawdź odpowiedź

Zanim porównasz z kluczem

Jak poszło Ci z tym zadaniem?

Zaloguj się, żeby zapisać ocenę i wrócić do zadania później.

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanieKlucz i punktacja

Odpowiedź z klucza CKE

1. - F, 2. - P, 3. - F.

Schemat punktowania

2 pkt

za poprawną ocenę trzech stwierdzeń.

1 pkt

za poprawną ocenę dwóch stwierdzeń.

0 pkt

za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.