Zadanie 13, matura maj 2021, filozofia rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Tekst do zadań 12.–16.
Karl Raimund Popper
Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie
Co to jest prawda? […] pytanie Piłata można skwitować w prosty i zrozumiały sposób […] jak następuje: twierdzenie, zdanie, przekonanie jest prawdziwe wtedy i tylko wtedy, gdy pozostaje w zgodzie z faktami.
Co jednak rozumiemy, mówiąc, że zdanie pozostaje w zgodzie z faktami?
[…]
Rozważmy następujący tekst:
Zdanie: "Smith wszedł do lombardu krótko po 10.15" odpowiada faktom wtedy i tylko wtedy, jeżeli Smith wszedł do lombardu krótko po 10.15.
Pierwsze, co nas w tym zdaniu uderza, to właśnie jego trywialność. Ale nie przejmujmy się nią. Spójrzmy na tekst raz jeszcze, dokładniej, a przekonamy się, że (1) mówiono o zdaniu i (2) o pewnych faktach oraz że (3) ustala bardzo oczywiste warunki, które powinny być spełnione, jeśli chcemy powiedzieć, że zdanie, o którym mowa, koresponduje z faktami, o których mówi. […]
Trzeba zdawać sobie sprawę, że czym innym jest wiedza o tym, co to jest prawda lub pod jakimi warunkami dane zdanie można nazwać prawdziwym, a czym innym znajomość środków decyzji – tzn. kryteriów decyzji – czy dane zdanie jest prawdziwe, czy fałszywe.
Karl Raimund Popper, Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie, Warszawa 1993.
Polecenie
2 punktyW przytoczonym fragmencie tekstu Karl Raimund Popper, korzystając z metody Alfreda Tarskiego, wyjaśnia koncepcję prawdy przez podanie przykładu zdania – Smith wszedł do lombardu krótko po 10.15 – oraz warunku jego prawdziwości.
Na tej samej zasadzie wyjaśnij, kiedy zdanie: 31 grudnia 2018 roku padał w Zakopanem śnieg, jest prawdziwe (odpowiada faktom). Następnie, posługując się zmienną zdaniową p, wyjaśnij analogicznie, pod jakim warunkiem dane zdanie jest prawdziwe.
Zdanie: 31 grudnia 2018 roku padał w Zakopanem śnieg jest prawdziwe wtedy i tylko wtedy, jeżeli
Zdanie p jest prawdziwe wtedy i tylko wtedy, jeżeli
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Zdanie: 31 grudnia 2018 roku padał w Zakopanem śnieg jest prawdziwe wtedy i tylko wtedy, jeżeli 31 grudnia 2018 roku padał w Zakopanem śnieg.
Zdanie "p" jest prawdziwe wtedy i tylko wtedy, jeżeli p.
Schemat punktowania
poprawne uzupełnienie obydwóch zdań.
poprawne uzupełnienie jednego zdania.
odpowiedź błędna albo brak odpowiedzi.
Akceptowane są wszystkie odpowiedzi merytorycznie poprawne, spełniające warunki zadania.