definiując odpowiednie terminy i analizując argumenty, rekonstruuje następujące spory o: źródła poznania (empiryzm lub aposterioryzm – aprioryzm); rolę rozumu w poznaniu (racjonalizm – irracjonalizm); możliwość zdobycia wiedzy pewnej (sceptycyzm – hipotetyzm – dogmatyzm); naturę i kryterium prawdy (klasyczna lub korespondencyjna koncepcja prawdy – koncepcje nieklasyczne, zwłaszcza koherencyjna i pragmatyczna)
Spośród filozofów wymienionych niżej wybierz tego, który był sceptykiem epistemologicznym, a następnie wyjaśnij różnicę między sceptycyzmem epistemologicznym a hipotetyzmem (probabilizmem). Filozofowie: Epikur, René Descartes, Sekstus Empiryk, August Comte
Podaj tezę aprioryzmu w sporze o źródła poznania. Rozstrzygnij, czy przytoczony pogląd Władysława Tatarkiewicza stanowi dobrą rację za przyjęciem aprioryzmu. Uzasadnij swój pogląd.
Odwołując się do tekstu źródłowego lub wiedzy własnej o filozofii Platona, wyjaśnij, dlaczego Timajos twierdzi, że to, co się rodzi i umiera, nie może być przedmiotem wiedzy, a tylko – mniemania.…
Sformułuj stanowisko dogmatyzmu w epistemologii, a następnie oceń, czy w świetle zamieszczonego fragmentu Myśli można uznać Blaise'a Pascala za przedstawiciela tego stanowiska. Uzasadnij swoją odpowiedź. Stanowisko:…
Podaj nazwy dwóch błędów poznawczych wymienionych w powyższym tekście i oceń, czy ich występowanie dowodzi prawdziwości sceptycyzmu w epistemologii. Swoją odpowiedź uzasadnij. Błędy: 1.…
Podaj dwa dowolne przykłady tzw. tropów sceptyckich przytaczanych od czasów starożytności oraz wymień jednego starożytnego przedstawiciela sceptycyzmu. Trop pierwszy:…
Wybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie. • W wypracowaniu rozważ problem podany w temacie. • Sformułuj tezę odniesioną do tematu wypracowania i przedstaw jej uzasadnienie. • W ramach własnego wywodu przywołaj argumenty (racje) na rzecz…
Napisz wypracowanie na jeden z poniższych tematów. Temat 1. Bycie prawdziwym jest czymś innym niż bycie uważanym za prawdziwe. Nie ma żadnej sprzeczności w tym, że coś, co wszyscy uważają za fałszywe, jest prawdziwe. Gottlob Frege Czy zgadzasz się z tezą, że…
Wskaż dowolną sceptyczną konsekwencję epistemologii Davida Hume'a w ontologii, niedotyczącą wprost natury substancji.
W przytoczonym fragmencie tekstu Karla Raimunda Poppera pojawia się określenie prawdy jako zgodności zdania z faktami. Podaj nazwę tej koncepcji prawdy i wybierz dwóch jej reprezentantów spośród wymienionych poniżej. Protagoras z Abdery Arystoteles sw. Tomasz…
W przytoczonym fragmencie tekstu Karl Raimund Popper, korzystając z metody Alfreda Tarskiego, wyjaśnia koncepcję prawdy przez podanie przykładu zdania – Smith wszedł do lombardu krótko po 10.15 – oraz warunku jego prawdziwości. Na tej samej zasadzie wyjaśnij,…
Podaj nazwę jednej z konkurencyjnych koncepcji prawdy, w stosunku do koncepcji bronionej przez Karla Raimunda Poppera. Następnie wyjaśnij, czym jest prawda zgodnie z tą koncepcją. Nazwa koncepcji konkurencyjnej: ………………………………………….…………………………. Wyjaśnienie:…
W przytoczonym tekście Karl Raimund Popper odróżnia określenie prawdy od jej kryterium. Wyjaśnij, na czym polega to rozróżnienie, a następnie nazwij i objaśnij jedno z kryteriów prawdy. W objaśnieniu użyj przykładu. Wyjaśnienie rozróżnienia:…
Porównaj stanowisko epistemologiczne René Descartesa ze stanowiskiem epistemologicznym reprezentowanym przez Sekstusa Empiryka. Wskaż podobieństwo i różnicę.
Teksty do zadań 10.–12. Józef Maria Bocheński Ku filozoficznemu myśleniu Dziś podejmujemy inny problem, a mianowicie pytanie: co to jest prawda? To stare, Chrystusowi ongiś przez Piłata postawione pytanie, jest jednym z najbardziej interesujących, choć zarazem…
Do którego rodzaju prawdy odnosi się Arystoteles w przytoczonym fragmencie Metafizyki – prawdy ontologicznej czy prawdy logicznej? Uzasadnij swoją odpowiedź. Arystoteles Metafizyka Prawda i fałsz zależą od złożenia i rozdziału w rzeczach, tak że być w prawdzie…
a) Podaj nazwę koncepcji prawdy, której współtwórcą jest William James. b) Uzupełnij poniższą definicję prawdy zgodnie z koncepcją, której współtwórcą jest William James. Zdanie jest prawdziwe zawsze i tylko wtedy, gdy…
a) Koncepcja prawdy, której współtwórcą jest William James, należy do nieklasycznych koncepcji prawdy. Podaj nazwę innej nieklasycznej koncepcji prawdy. b) Uzupełnij poniższą definicję zgodnie z wybraną w podpunkcie 14 a) nieklasyczną koncepcją prawdy, różną…
Podaj dwie starożytne i dwie nowożytne lub współczesne tradycje filozoficzne (szkoły, kierunki lub myślicieli), które nie zgodziłyby się z Platońskim założeniem, że rozum jest jedynym źródłem wiedzy powszechnie obowiązującej (obiektywnej). Każdej z tych…