definiując odpowiednie terminy i analizując argumenty, rekonstruuje następujące spory o: źródła poznania (empiryzm lub aposterioryzm – aprioryzm); rolę rozumu w poznaniu (racjonalizm – irracjonalizm); możliwość zdobycia wiedzy pewnej (sceptycyzm – hipotetyzm – dogmatyzm); naturę i kryterium prawdy (klasyczna lub korespondencyjna koncepcja prawdy – koncepcje nieklasyczne, zwłaszcza koherencyjna i pragmatyczna)
Tę umiejętność sprawdza 19 zadań maturalnych z arkuszy CKE z lat 2016–2026.
FilozofiaMaj 20262 pktotwartetrudne 27%
W swoim tekście Bertrand Russell zadaje pytanie: Czy istnieje na tym świecie jakaś wiedza tak pewna, że żaden rozumny człowiek nie mógłby w nią wątpić?. Zwolennicy sceptycyzmu epistemologicznego udzielają na to pytanie odpowiedzi negatywnej. Spośród filozofów…
FilozofiaMaj 20262 pktotwartetrudne 17%
Podaj tezę aprioryzmu w sporze o źródła poznania. Rozstrzygnij, czy przytoczony pogląd Władysława Tatarkiewicza stanowi dobrą rację za przyjęciem aprioryzmu. Uzasadnij swój pogląd. Teza aprioryzmu: Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
FilozofiaMaj 20251 pktotwarteśrednie 46%
Odwołując się do tekstu źródłowego lub wiedzy własnej o filozofii Platona, wyjaśnij, dlaczego Timajos twierdzi, że to, co się rodzi i umiera, nie może być przedmiotem wiedzy, a tylko – mniemania
FilozofiaMaj 20242 pktotwartetrudne 13%
Sformułuj stanowisko dogmatyzmu w epistemologii, a następnie oceń, czy w świetle zamieszczonego fragmentu Myśli można uznać Blaise’a Pascala za przedstawiciela tego stanowiska. Uzasadnij swoją odpowiedź. Stanowisko: Ocena: Uzasadnienie:…
FilozofiaMaj 20243 pktotwartetrudne 27%
Podaj nazwy dwóch błędów poznawczych wymienionych w powyższym tekście i oceń, czy ich występowanie dowodzi prawdziwości sceptycyzmu w epistemologii. Swoją odpowiedź uzasadnij. Błędy: 12Ocena: Uzasadnienie:
FilozofiaMaj 20242 pktotwartetrudne 13%
Podaj dwa dowolne przykłady tzw. tropów sceptyckich przytaczanych od czasów starożytności oraz wymień jednego starożytnego przedstawiciela sceptycyzmu. Trop pierwszy: Trop drugi: Przedstawiciel:
FilozofiaMaj 202430 pktotwarteśrednie 40%
Wybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie. • W wypracowaniu rozważ problem podany w temacie. • Sformułuj tezę odniesioną do tematu wypracowania i przedstaw jej uzasadnienie. • W ramach własnego wywodu przywołaj argumenty (racje) na rzecz…
FilozofiaMaj 202225 pktotwarteśrednie 50%
Napisz wypracowanie na jeden z poniższych tematów. Temat 1. Bycie prawdziwym jest czymś innym niż bycie uważanym za prawdziwe. Nie ma żadnej sprzeczności w tym, że coś, co wszyscy uważają za fałszywe, jest prawdziwe. Gottlob Frege Czy zgadzasz się z tezą, że…
FilozofiaMaj 20211 pktotwartetrudne 18%
Wskaż dowolną sceptyczną konsekwencję epistemologii Davida Hume'a w ontologii, niedotyczącą wprost natury substancji
FilozofiaMaj 20211 pktotwartetrudne 18%
W przytoczonym fragmencie tekstu Karla Raimunda Poppera pojawia się określenie prawdy jako zgodności zdania z faktami. Podaj nazwę tej koncepcji prawdy i wybierz dwóch jej reprezentantów spośród wymienionych poniżej. Protagoras z Abdery Arystoteles św. Tomasz…
FilozofiaMaj 20212 pktotwarteśrednie 46%
W przytoczonym fragmencie tekstu Karl Raimund Popper, korzystając z metody Alfreda Tarskiego, wyjaśnia koncepcję prawdy przez podanie przykładu zdania – Smith wszedł do lombardu krótko po 10.15 – oraz warunku jego prawdziwości. Na tej samej zasadzie wyjaśnij,…
FilozofiaMaj 20211 pktotwartetrudne 20%
Podaj nazwę jednej z konkurencyjnych koncepcji prawdy, w stosunku do koncepcji bronionej przez Karla Raimunda Poppera. Następnie wyjaśnij, czym jest prawda zgodnie z tą koncepcją. Nazwa koncepcji konkurencyjnej: Wyjaśnienie:
FilozofiaMaj 20213 pktotwartetrudne 14%
W przytoczonym tekście Karl Raimund Popper odróżnia określenie prawdy od jej kryterium. Wyjaśnij, na czym polega to rozróżnienie, a następnie nazwij i objaśnij jedno z kryteriów prawdy. W objaśnieniu użyj przykładu. Wyjaśnienie rozróżnienia: Nazwa…
FilozofiaMaj 20192 pktotwartetrudne 16%
Porównaj stanowisko epistemologiczne René Descartesa ze stanowiskiem epistemologicznym reprezentowanym przez Sekstusa Empiryka. Wskaż podobieństwo i różnicę. Podobieństwo: Różnica:
FilozofiaMaj 20182 pktotwartetrudne 32%
a) Na podstawie tekstu Józefa Marii Bocheńskiego dokończ poniższe zdania. Prawda ontologiczna jest zgodnością Prawda logiczna jest zgodnością b) Określ, co jest prawdziwe, a co – fałszywe w przypadku prawdy ontologicznej, a co – w przypadku…
FilozofiaMaj 20182 pktotwarteśrednie 43%
Do którego rodzaju prawdy odnosi się Arystoteles w przytoczonym fragmencie Metafizyki – prawdy ontologicznej czy prawdy logicznej? Uzasadnij swoją odpowiedź. Rodzaj prawdy: Uzasadnienie:
FilozofiaMaj 20182 pktotwarteśrednie 44%
a) Podaj nazwę koncepcji prawdy, której współtwórcą jest William Jamesb) Uzupełnij poniższą definicję prawdy zgodnie z koncepcją, której współtwórcą jest William James. Zdanie jest prawdziwe zawsze i tylko wtedy, gdy
FilozofiaMaj 20182 pktotwartetrudne 17%
a) Koncepcja prawdy, której współtwórcą jest William James, należy do nieklasycznych koncepcji prawdy. Podaj nazwę innej nieklasycznej koncepcji prawdyb) Uzupełnij poniższą definicję zgodnie z wybraną w podpunkcie 14 a) nieklasyczną koncepcją…
FilozofiaMaj 20166 pktotwartetrudne 39%
Podaj dwie starożytne i dwie nowożytne lub współczesne tradycje filozoficzne (szkoły, kierunki lub myślicieli), które nie zgodziłyby się z Platońskim założeniem, że rozum jest jedynym źródłem wiedzy powszechnie obowiązującej (obiektywnej). Każdej z tych…