odróżnia w rozumowaniu przesłanki od wniosku oraz formułuje przesłanki pominięte w entymemacie; rozstrzyga, czy dane zdanie wynika logicznie z innego zdania lub zbioru zdań; zna i stosuje przykładowe schematy wnioskowań (modus ponendo ponens, modus tollendo tollens, modus tollendo ponens, sylogizm hipotetyczny, dylemat konstrukcyjny prosty); odtwarza i zapisuje w języku klasycznego rachunku zdań schemat, na którym opiera się określone wnioskowanie; z podanej listy wnioskowań wyodrębnia wnioskowania zawodne (niededukcyjne) i niezawodne (dedukcyjne) i wskazuje powody przypisania im odpowiednio zawodności lub niezawodności
Tę umiejętność sprawdzają 33 zadania maturalne z arkuszy CKE z lat 2015–2026.
FilozofiaMaj 20262 pktotwartetrudne 27%
Uzupełnij brakującą przesłankę tak, aby powstałe wnioskowanie było poprawne formalnie. Rozstrzygnij, czy zrekonstruowane wnioskowanie pojawia się w tekście źródłowym Bertranda Russella. Swoją odpowiedź uzasadnij. Przesłanka 1.: Jeśli przedmioty fizyczne mają…
FilozofiaMaj 20261 pktzamknięteśrednie 45%
Spośród podanych nazw schematów wnioskowań wybierz i zapisz ten, który odpowiada poniższemu rozumowaniu. Schematy wnioskowań: modus ponendo ponens, modus tollendo tollens, modus tollendo ponens, sylogizm hipotetyczny, dylemat konstrukcyjny prosty Rozumowanie…
FilozofiaMaj 202625 pktotwartełatwe 66%
Wybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie. • Wyjaśnij temat wypracowania. • Sformułuj tezę dotyczącą tematu wypracowania i przedstaw jej uzasadnienie. • W ramach własnego wywodu przywołaj argumenty (racje) na rzecz stanowiska zajętego przez…
FilozofiaCzerwiec 20263 pktotwartetrudne (szac.)
Sformułuj tezę determinizmu w sporze o przyczynowość oraz wyjaśnij relację między determinizmem a kompatybilizmem. Oceń, czy na podstawie przytoczonego fragmentu tekstu źródłowego można Senekę uznać za zwolennika kompatybilizmu. Uzasadnij swoją odpowiedź. Teza…
FilozofiaCzerwiec 20262 pktotwarteśrednie (szac.)
Spośród poniższych zdań wybierz to, które najlepiej odpowiada myśli wyrażonej w przytoczonych słowach pieśni Jana Kochanowskiego. Następnie oceń, czy stoicy zgodziliby się z treścią wskazanego zdania. Uzasadnij swoją odpowiedź. Zdanie 1. Cnota jest jednym z…
FilozofiaCzerwiec 20262 pktotwarteśrednie (szac.)
Zmodyfikuj poniższe wnioskowanie, wskazując przesłankę, która jest niepotrzebna, aby wyprowadzić wniosek w sposób formalnie poprawny. Schemat otrzymanego wnioskowania zapisz w języku klasycznego rachunku zdań lub podaj jego nazwę. Przesłanka 1: Los człowieka…
FilozofiaCzerwiec 20262 pktotwarteśrednie (szac.)
Podaj, które z poniższych zdań jest prawdziwe w świetle powyższego fragmentu tekstu źródłowego. Uzasadnij swoją odpowiedź. 1. Jeśli w Pizie stoi krzywa wieża, to pochyłość wieży pizańskiej nie psuje harmonii placu katedralnego. 2. Jeśli pochyłość wieży…
FilozofiaCzerwiec 20261 pktotwarteśrednie (szac.)
Rozstrzygnij, czy poniższe wnioskowanie za istnieniem ciemnej materii, przedstawione w tekście, ma charakter dedukcyjny, czy – niededukcyjny. Uzasadnij swoją odpowiedź. Wnioskowanie Masa galaktyk obliczana na podstawie efektów grawitacyjnych jest większa niż…
FilozofiaCzerwiec 202625 pktotwartetrudne (szac.)
Wybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie. • Wyjaśnij temat wypracowania. • Sformułuj tezę dotyczącą tematu wypracowania i przedstaw jej uzasadnienie. • W ramach własnego wywodu przywołaj argumenty (racje) na rzecz stanowiska zajętego przez…
FilozofiaMaj 20252 pktzamkniętetrudne 39%
Oceń prawdziwość poniższych zdań w odniesieniu do przytoczonego fragmentu Timajosa. Zaznacz P, jeśli zdanie jest prawdziwe, albo F – jeśli zdanie jest fałszywe.
FilozofiaMaj 20252 pktotwartetrudne 18%
Podaj znaczenie terminu anamneza i rozstrzygnij, czy z platońskiej koncepcji anamnezy wynika logicznie teza o nieśmiertelności duszy. Odpowiedź uzasadnij. Znaczenie terminu: Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
FilozofiaMaj 20252 pktzamkniętełatwe 73%
Oceń, czy zdania znajdujące się w poniższej tabeli są zgodne z poglądami Timajosa wyrażonymi w tekście źródłowym. Zaznacz T, jeśli zdanie jest zgodne, albo N – jeśli zdanie jest niezgodne.
FilozofiaMaj 20251 pktotwartetrudne 30%
1. Stwórca świata stworzył świat, patrząc na jego wieczny model. 2. Jeśli świat jest piękny i Stwórca świata był dobry, to Stwórca świata stworzył świat, patrząc na jego wieczny model. 3. Świat jest piękny i Stwórca świata był dobry. Używając wszystkich zdań…
FilozofiaMaj 202525 pktotwarteśrednie 46%
Wybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie. • Wyjaśnij temat wypracowania. • Sformułuj tezę dotyczącą tematu wypracowania i przedstaw jej uzasadnienie. • W ramach własnego wywodu przywołaj argumenty (racje) na rzecz stanowiska zajętego przez…
FilozofiaMaj 20241 pktotwarteśrednie 45%
Giovanni Pico della Mirandola i Blaise Pascal podzielają tezę, że człowiek zajmuje wyróżnione miejsce w świecie i z tego względu posiada szczególną wartość nazywaną godnością. Rozstrzygnij, czy rozumieją oni godność człowieka w taki sam sposób. Swoją odpowiedź…
FilozofiaMaj 20242 pktzamknięteśrednie 44%
Spośród poniższych zdań (A–E) wybierz to, które jest jedną z przesłanek rozumowania nazywanego „zakładem Pascala”, oraz to, które stanowi jego wniosek. Litery oznaczające dane zdania wpisz we właściwe miejsca w tabeli. Zdania: A. Bóg istnieje. B. Wiara w Boga…
FilozofiaMaj 20241 pktotwartetrudne 24%
Rozstrzygnij, czy powyższe rozumowanie ma charakter dedukcyjny (niezawodny). Następnie wyjaśnij, kiedy rozumowanie jest dedukcyjne. Rozstrzygnięcie: Wyjaśnienie:
FilozofiaMaj 202430 pktotwarteśrednie 40%
Wybierz jeden z poniższych tematów i napisz wypracowanie. • W wypracowaniu rozważ problem podany w temacie. • Sformułuj tezę odniesioną do tematu wypracowania i przedstaw jej uzasadnienie. • W ramach własnego wywodu przywołaj argumenty (racje) na rzecz…
FilozofiaMaj 20232 pktotwarteśrednie 51%
Wskaż, które spośród zdań A–C wynika logicznie ze zbioru zdań I–II. Uzasadnij swoją odpowiedź. I. Jeśli publiczność ma odpowiednie przygotowanie literackie, to będzie wrażliwa na piękno. II. Jeśli publiczność będzie wrażliwa na piękno, to na dzisiejszym…
FilozofiaMaj 20221 pktotwartetrudne 13%
Oceń, czy poniższa propozycja podziału logicznego jest formalnie poprawna. Uzasadnij swoją odpowiedź. Z punktu widzenia filozofii Platona wszystkie byty dzielą się na wieczne idee i nietrwałe ciała. Ocena poprawności: Uzasadnienie:
FilozofiaMaj 20221 pktotwartetrudne 11%
Uzupełnij przesłankę 2. w poniższym rozumowaniu tak, aby otrzymać formalnie poprawne rozumowanie dedukcyjne. Przesłanka 1.: Jeśli idee są wieczne, to nieprawda, że dusze są śmiertelne. Przesłanka 2.: Wniosek: Nieprawda, że dusze są wieczne.
FilozofiaMaj 20212 pktotwartetrudne 28%
Uzupełnij drugą przesłankę w podanym poniżej argumencie. Następnie rozstrzygnij, czy Dawid Hume akceptuje wniosek tego argumentu. Uzasadnij swoją odpowiedź. Przesłanka 1.: Jeżeli coś istnieje samodzielnie, to jest substancją. Przesłanka 2.: Wniosek:…
FilozofiaMaj 20212 pktotwartetrudne 27%
Podaj formalnie poprawne rozumowanie dedukcyjne, złożone z dwóch przesłanek i wniosku, za tezą "Dawid Hume jest śmiertelny". Wyjaśnij różnicę między rozumowaniem dedukcyjnym a niededukcyjnym. Rozumowanie: Przesłanka 1.: Przesłanka 2.:
FilozofiaCzerwiec 20202 pktotwartetrudne 9%
Przeczytaj uważnie poniższe rozumowanie i wykonaj polecenia. Jeżeli Adam jest utylitarystą, to Adam jest Anglikiem. Adam jest utylitarystą. Zatem Adam jest Anglikiem. Używając języka klasycznego rachunku zdań, podaj schemat logiczny, pod który podpada powyższe…
FilozofiaMaj 20182 pktobliczeniowetrudne 13%
Zbuduj schemat logiczny – przełóż poniższe zdanie języka naturalnego na zdanie języka klasycznego rachunku zdań, zawierające wyłącznie zmienne zdaniowe, funktory i nawiasy. Jeśli Jan jest rzetelnym kupcem lub Jan jest przezornym kupcem, i Jan nie jest…
FilozofiaMaj 201825 pktotwarteśrednie 42%
Napisz wypracowanie na jeden z poniższych tematów. Temat 1. Arystoteles w swoich rozważaniach o przyjaźni napisał, że jest ona cnotą lub czymś z cnotą związanym. Odwołując się do wybranych przez siebie poglądów filozoficznych, rozważ, czy istnieje konieczny…
FilozofiaMaj 20172 pktotwartełatwe 74%
Według jednej z interpretacji tekstu Epikura przeprowadzone w nim rozumowanie zakłada, że sensowny (racjonalny) lęk przed czymkolwiek wymaga istnienia tego, kto się boi, oraz tego, czego ów ktoś się boi. Czy według autora tekstu oba te warunki mogą być w…
FilozofiaMaj 20161 pktzamknięteśrednie 64%
Spośród poniższych twierdzeń wybierz i zaznacz to, na które nie zgodził się Menon. A. Cnota jest tożsama z wiedzą. B. To, co dobre, jest też korzystne. C. Uczenie się zawsze przynosi pożytek. D. Kierowanie się rozsądkiem przynosi korzyść w postępowaniu…
FilozofiaMaj 20162 pktotwartetrudne 27%
Sokrates formułuje implikację: Jeśli cnota jest rodzajem wiedzy, to można jej nauczyć. a) Zapisz tę implikację w języku rachunku zdańb) Napisz zdanie, które wynika logicznie z koniunkcji powyższej implikacji oraz pierwszego jej członu
FilozofiaMaj 20162 pktotwarteśrednie 49%
Uzupełnij następującą rekonstrukcję rozumowania Sokratesa, wstawiając w wolne miejsca odpowiednie zdania. Przesłanka pierwsza: Jeżeli cnota nie jest wiedzą, to istnieje "jakieś dobro oddzielnie od wiedzy". Przesłanka druga: Jednak nieprawda, że
FilozofiaMaj 201625 pktotwarteśrednie 58%
Napisz wypracowanie na jeden z podanych tematów. Temat 1. Martin Buber pisał: "Staję się Ja w zetknięciu z Ty. Stając się Ja, mówię Ty. Każde prawdziwe życie jest spotkaniem". Czy zgadzasz się z Martinem Buberem, że istota człowieczeństwa tkwi w relacji Ja-Ty…
FilozofiaMaj 20151 pktotwarteśrednie 51%
Poddaj krytyce argumentację Russella przeciw tezie Kartezjusza
FilozofiaMaj 20152 pktzamknięteśrednie 51%
Zaznacz zdania, które wynikają logicznie ze zdania: "Jeśli Bóg istnieje, to idee w moim umyśle nie są nabyte". Zakreśl literę P przy właściwych zdaniach.