Zadanie 12, matura maj 2015, fizyka rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Polecenie
4 punktyOgniskową f układu dwóch cienkich i przylegających do siebie soczewek można obliczyć ze wzoru
gdzie f1 i f2 są ogniskowymi poszczególnych soczewek.
Masz do dyspozycji małe źródło światła (np. świeczkę), ekran, linijkę i dwie soczewki – skupiającą i rozpraszającą. Ogniskowa soczewki skupiającej jest nieznana, ale mniejsza niż bezwzględna wartość ogniskowej soczewki rozpraszającej. Ekran i soczewki są wyposażone w odpowiednie statywy.
Opisz metodę wyznaczenia ogniskowej soczewki rozpraszającej, wykorzystującą podany wzór. Narysuj użyty układ doświadczalny i przedstaw kolejne czynności wybrane spośród podanych niżej. Czynności opisane w punktach e)–h) mogą być powtarzane.
a) Ustawienie świeczki, soczewki skupiającej i ekranu w taki sposób, aby na ekranie powstał ostry obraz świeczki.
b) Ustawienie świeczki, soczewki rozpraszającej i ekranu w taki sposób, aby na ekranie powstał ostry obraz świeczki.
c) Ustawienie świeczki, obu soczewek tuż obok siebie i ekranu w taki sposób, aby na ekranie powstał ostry obraz świeczki.
d) Pomiar średnicy każdej z soczewek.
e) Pomiar wielkości obrazu płomienia na ekranie.
f) Pomiar odległości świeczki od soczewki (lub od zestawu soczewek).
g) Pomiar odległości ekranu od soczewki (lub od zestawu soczewek).
h) Zastosowanie wzoru .
i) Przekształcenie wzoru i obliczenie ogniskowej soczewki rozpraszającej.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Należy wykonać czynność a) – ustawić świeczkę, soczewkę skupiającą i ekran w taki sposób, aby na ekranie powstał ostry obraz świeczki. Układ doświadczalny (rysunek CKE): świeczka, soczewka i ekran ustawione kolejno na jednej prostej.
Należy zmierzyć odległości płomienia świeczki od soczewki i ekranu od soczewki (czynności f) i g)). Po podstawieniu tych odległości do wzoru obliczamy ogniskową soczewki skupiającej f1 (czynność h)). Następnie powtarzamy obserwację, używając zestawu dwóch soczewek zamiast soczewki pojedynczej (czynność c)), i wykonujemy czynności f), g) i h), otrzymując ogniskową układu f. W ostatnim kroku z podanego wzoru wyznaczamy ogniskową soczewki rozpraszającej f2 (czynność i)).
Schemat punktowania
trzy elementy 1)–3) wymienione niżej, następnie zapisanie czynności i).
1) Narysowanie układu doświadczalnego z soczewką skupiającą lub układem 2 soczewek.
2) Opis wyznaczenia ogniskowej soczewki skupiającej, w tym zapisanie czynności a), f), g) i h).
3) Opis wyznaczenia ogniskowej zestawu soczewek, w tym zapisanie czynności c), f), g) i h).
trzy elementy zapisane wyżej jako 1)–3)
LUB
– elementy 2) i 3), następnie zapisanie czynności i).
dwa elementy spośród zapisanych wyżej jako 1)–3).
jeden element spośród 1)–3).
brak spełnienia powyższych kryteriów.
Uwaga. Zapisanie czynności b) jest błędem powodującym obniżenie oceny o 1 punkt. Dotyczy to kryteriów za 1, 2, 3 i 4 punkty.
Komentarz. Czynność b) jest błędem, ponieważ nie można uzyskać ostrego obrazu przy użyciu samej soczewki rozpraszającej. Soczewka rozpraszająca nie tworzy rzeczywistych obrazów. Ogniskową soczewki skupiającej musimy wyznaczyć primeiro, potem wyznaczamy ogniskową zestawu, a następnie obliczamy ogniskową soczewki rozpraszającej ze wzoru.