Zadanie 12, matura maj 2015, fizyka rozszerzona

4 pktotwartetrudne (szac.)Maj 2015

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

4 punkty

Ogniskową f układu dwóch cienkich i przylegających do siebie soczewek można obliczyć ze wzoru

1f=1f1+1f2\frac{1}{f} = \frac{1}{f_1} + \frac{1}{f_2}

gdzie f1 i f2 są ogniskowymi poszczególnych soczewek.

Masz do dyspozycji małe źródło światła (np. świeczkę), ekran, linijkę i dwie soczewki – skupiającą i rozpraszającą. Ogniskowa soczewki skupiającej jest nieznana, ale mniejsza niż bezwzględna wartość ogniskowej soczewki rozpraszającej. Ekran i soczewki są wyposażone w odpowiednie statywy.

Opisz metodę wyznaczenia ogniskowej soczewki rozpraszającej, wykorzystującą podany wzór. Narysuj użyty układ doświadczalny i przedstaw kolejne czynności wybrane spośród podanych niżej. Czynności opisane w punktach e)–h) mogą być powtarzane.

a) Ustawienie świeczki, soczewki skupiającej i ekranu w taki sposób, aby na ekranie powstał ostry obraz świeczki.

b) Ustawienie świeczki, soczewki rozpraszającej i ekranu w taki sposób, aby na ekranie powstał ostry obraz świeczki.

c) Ustawienie świeczki, obu soczewek tuż obok siebie i ekranu w taki sposób, aby na ekranie powstał ostry obraz świeczki.

d) Pomiar średnicy każdej z soczewek.

e) Pomiar wielkości obrazu płomienia na ekranie.

f) Pomiar odległości świeczki od soczewki (lub od zestawu soczewek).

g) Pomiar odległości ekranu od soczewki (lub od zestawu soczewek).

h) Zastosowanie wzoru 1f=1x+1y\frac{1}{f} = \frac{1}{x} + \frac{1}{y}.

i) Przekształcenie wzoru 1f=1f1+1f2\frac{1}{f} = \frac{1}{f_1} + \frac{1}{f_2} i obliczenie ogniskowej soczewki rozpraszającej.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Należy wykonać czynność a) – ustawić świeczkę, soczewkę skupiającą i ekran w taki sposób, aby na ekranie powstał ostry obraz świeczki. Układ doświadczalny (rysunek CKE): świeczka, soczewka i ekran ustawione kolejno na jednej prostej.

Należy zmierzyć odległości płomienia świeczki od soczewki i ekranu od soczewki (czynności f) i g)). Po podstawieniu tych odległości do wzoru 1f=1x+1y\frac{1}{f} = \frac{1}{x} + \frac{1}{y} obliczamy ogniskową soczewki skupiającej f1 (czynność h)). Następnie powtarzamy obserwację, używając zestawu dwóch soczewek zamiast soczewki pojedynczej (czynność c)), i wykonujemy czynności f), g) i h), otrzymując ogniskową układu f. W ostatnim kroku z podanego wzoru 1f=1f1+1f2\frac{1}{f} = \frac{1}{f_1} + \frac{1}{f_2} wyznaczamy ogniskową soczewki rozpraszającej f2 (czynność i)).

Schemat punktowania

4 pkt

trzy elementy 1)–3) wymienione niżej, następnie zapisanie czynności i).

1) Narysowanie układu doświadczalnego z soczewką skupiającą lub układem 2 soczewek.

2) Opis wyznaczenia ogniskowej soczewki skupiającej, w tym zapisanie czynności a), f), g) i h).

3) Opis wyznaczenia ogniskowej zestawu soczewek, w tym zapisanie czynności c), f), g) i h).

3 pkt

trzy elementy zapisane wyżej jako 1)–3)

LUB

– elementy 2) i 3), następnie zapisanie czynności i).

2 pkt

dwa elementy spośród zapisanych wyżej jako 1)–3).

1 pkt

jeden element spośród 1)–3).

0 pkt

brak spełnienia powyższych kryteriów.

Uwaga. Zapisanie czynności b) jest błędem powodującym obniżenie oceny o 1 punkt. Dotyczy to kryteriów za 1, 2, 3 i 4 punkty.

Komentarz. Czynność b) jest błędem, ponieważ nie można uzyskać ostrego obrazu przy użyciu samej soczewki rozpraszającej. Soczewka rozpraszająca nie tworzy rzeczywistych obrazów. Ogniskową soczewki skupiającej musimy wyznaczyć primeiro, potem wyznaczamy ogniskową zestawu, a następnie obliczamy ogniskową soczewki rozpraszającej ze wzoru.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.