Zadanie 10, matura maj 2025, język angielski rozszerzony

13 pktotwarteśrednie (szac.)Maj 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

13 punktów

Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.

1. W dobie nowoczesnych technologii pojawił się pomysł, aby zajęcia na uczelniach odbywały się wyłącznie w trybie online. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony tego rozwiązania.

2. Obecnie większość ludzi nie zna bliżej swoich sąsiadów. Napisz list do gazety anglojęzycznej, w którym omówisz korzyści płynące z budowania relacji z sąsiadami, oraz przedstawisz swój pomysł na akcję, która byłaby okazją do sąsiedzkich spotkań.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Wypowiedź pisemna (zadanie otwarte), oceniana w czterech kryteriach: zgodność z poleceniem (0–5 pkt), spójność i logika wypowiedzi (0–2 pkt), zakres środków językowych (0–3 pkt), poprawność środków językowych (0–3 pkt). Zasady oceniania nie podają wzorcowej wypowiedzi; poniżej uszczegółowienia CKE dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy dla obu tematów, a pełne kryteria i progi punktowe w schemacie punktowania.

Temat 1. ROZPRAWKA: W dobie nowoczesnych technologii pojawił się pomysł, aby zajęcia na uczelniach odbywały się wyłącznie w trybie online. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony tego rozwiązania.

Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu, przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami. Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym zakończeniem. Dobrze napisana rozprawka: zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada oczekiwaną strukturę rozprawki; w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę; zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu; charakteryzuje się stylem formalnym.

Teza

1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do zagadnienia, jakim jest pomysł, aby zajęcia na uczelniach odbywały się wyłącznie w trybie online, oraz stwierdzenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i złe strony tej decyzji (wymaga tego ten typ rozprawki).

2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, tj. zdający musi przedstawić istotę tematu oraz wskazać, że prezentowane będą zalety i wady. Na przykład: … są plusy i minusy takiego rozwiązania…; …ma wiele zalet, ale spowoduje też wiele problemów, np. Some people think that university studies should be conducted exclusively online. This decision has its strengths and drawbacks.

3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane zalety i wady, np. What are the advantages and disadvantages of studying at university exclusively online?

4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0 (np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).

5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na zalety i wady danego zjawiska.

6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że pojawił się pomysł, by zajęcia na uczelniach odbywały się wyłącznie online, nie jest tezą, np. Nowadays many young people prefer to study online. There is even an idea that university studies should be conducted exclusively online.

7. Zdający może odnieść się do wszystkich uczelni lub jednej wybranej.

8. Zdający może użyć różnorodnych wyrażeń, które wskazują na zajęcia w trybie online na uczelni, np. online education at university / distance learning at university / online classes/lessons at college / online lectures / virtual university / online university courses / remote university studies / online university / online academic classes / online postgraduate school. Jeśli zdający używa określeń, które odnoszą się do nauki w trybie online, ale nie wskazują jednoznacznie na uczelnie wyższe, np. e-learning / studying online / online classes / online courses / online learning at school / remote studies / online schooling, teza jest kwalifikowana jako odbiegająca od tematu, np. E-learning has advantages and disadvantages.

9. Teza dotycząca studiowania na uczelni, ale bez odniesienia do faktu, że ma ono mieć miejsce wyłącznie w trybie online, jest kwalifikowana jako odbiegająca od tematu, np. Conducting university lectures online has many pros and cons.

10. Teza odnosząca się do studiowana na uczelni, ale bez odniesienia do zajęć w trybie online jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem, np. Studying at university is a great way to broaden your horizons, but it also requires a lot of self-discipline. It has many pros and cons.

11. Teza, która nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, a jednocześnie pomija inny istotny element tematu, jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem, np. Is it good that schools have online classes? / Would it be good if students had lessons only online? / Is it good or bad that university students have lessons online?

12. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność z rozwinięciem wypowiedzi.

13. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem, np. Studying at university only online has many avengers.

14. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do wskazania.

Having all university classes conducted online has many advantages, but there are also some disadvantages involved.Teza zgodna z tematem, zapowiada oczekiwaną strukturę rozprawki.
Many people, both young and old, decide to study only online. This has both good and bad sides. / Many people believe that online university classes have a great potential but obviously there are also drawbacks of studying in this way.Teza odbiegająca od tematu
Is it a good idea to study at college only in an online form?Teza odbiegająca od tematu (teza jest pytaniem, które nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, to nie jest teza jednostronna).
It is a good idea to study at college only in an online form.Teza jednostronna odbiegająca od tematu.
Studying is an effective way to improve your career prospects, but it has many pros and cons.Teza niezgodna z tematem.
When young people complete their secondary school education, they often decide to study.Brak tezy.

Elementy tematu

1. Elementami są: (1) dobre strony i (2) złe strony pomysłu, aby zajęcia na uczelniach odbywały się wyłącznie w trybie online.

2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, np. dotyczy zajęć na uczelniach prowadzonych w tradycyjny sposób, nie bierze się tego argumentu pod uwagę, oceniając dany element. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy zdający używa takiego argumentu, by skontrastować go ze studiowaniem online.

3. Dobre i złe strony mogą być przedstawione zarówno z punktu widzenia studentów, wykładowców, jak i społeczeństwa.

4. Jeśli z całej pracy zdającego nie wynika jednoznacznie, że dotyczy ona zajęć online prowadzonych przez uczelnie / studiowania na uczelni w trybie online, taka wypowiedź jest uznawana za odbiegającą od tematu i jest kwalifikowana w każdej części pracy maksymalnie na poziom 1.

5. Jeśli zdający odnosi się w tezie do studiowania online na uczelni wyższej, akceptowane jest używanie w pracy określenia school.

6. Jeśli zdający odnosi się do studiowania na uczelni jedynie w zakończeniu, taka realizacja tematu jest traktowana jako odbiegająca od tematu i jest kwalifikowana w elementach tematu maksymalnie na poziom 1.

7. Jeśli zdający w swojej pracy odnosi się na przykład do zalet i wad uczenia się bez wykorzystywania urządzeń elektronicznych/Internetu; zalet i wad samodzielnego uczenia się w domu z wykorzystaniem Internetu/technologii; wpływu zdalnego nauczania na dzieci/uczniów, taka praca jest traktowana jako niezgodna z tematem.

Zgodność z tematem („główka”: w dobie nowoczesnych technologii pojawił się pomysł, aby zajęcia na uczelniach odbywały się wyłącznie w trybie online; elementy tematu: dobre i złe strony tego rozwiązania)

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B); ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np. – korzyści wynikające z korzystania z Internetu; – wady studiowania w trybie stacjonarnym. Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np. – dostępność studiów i innych form nauczania. Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat: w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np. – rozważania na temat dlaczego warto zostać studentem / studiować stacjonarnie. Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1), np. colleague zamiast college.

6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

8. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0.

9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.

10. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność z rozwinięciem wypowiedzi.

2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje zalety i wady, a w podsumowaniu pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.

Przykład schematycznego zakończenia rozprawkiPrzykład zakończenia znacznie odbiegającego od tematu
All things considered, studying exclusively online has many benefits but also a lot of drawbacks.I think people should broaden their interests.

Uwagi dodatkowe: Jeśli w rozprawce występują fragmenty, które są wypunktowaniem zalet i/lub wad, segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.

Temat 2. LIST FORMALNY: Obecnie większość ludzi nie zna bliżej swoich sąsiadów. Napisz list do gazety anglojęzycznej, w którym omówisz korzyści płynące z budowania relacji z sąsiadami oraz przedstawisz swój pomysł na akcję, która byłaby okazją do sąsiedzkich spotkań.

List formalny jest napisany w odpowiedzi na sytuację określoną w zadaniu egzaminacyjnym. List może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji, itp. Dobrze napisany list formalny: zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany; omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; zawiera elementy typowe dla formy, w tym odpowiedni zwrot rozpoczynający i odpowiedni zwrot kończący.

Wstęp

1. Wstęp musi zawierać cel/powód napisania listu, zgodny z tematem. Zdający może, na przykład, wyrazić chęć podzielenia się wrażeniami/spostrzeżeniami, zwrócić uwagę na potrzebę rozwijania relacji sąsiedzkich / rolę sąsiadów w naszym życiu.

2. Zdający powinien, na przykład, odnieść się do relacji międzyludzkich lub do swoich osobistych doświadczeń, nawiązać do relacji ze swoimi sąsiadami.

3. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do elementów tematu.

4. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do zagadnienia przedstawionego w temacie.

Elementy tematu

Elementami są: (1) omówienie korzyści płynących z budowania relacji z sąsiadami, oraz (2) przedstawienie pomysłu na akcję, która byłaby okazją do sąsiedzkich spotkań.

(1) omówienie korzyści płynących z budowania relacji z sąsiadami: w swojej pracy zdający powinien szczegółowo omówić, dlaczego warto budować relacje z sąsiadami / jakie korzyści wynikają z relacji z sąsiadami. Takimi korzyściami mogą być na przykład: – zwiększone poczucie wspólnoty i przynależności; – wsparcie uzyskiwane od sąsiadów; – efekty współpracy na rzecz lokalnej społeczności. Akceptowane jest odniesienie się do relacji sąsiedzkich ogółem, ale również do relacji z konkretnym sąsiadem oraz do swoich doświadczeń w tym zakresie. Jeśli zdający opisuje swoje relacje sąsiedzkie, ale nie odnosi się do korzyści, jakie one niosą, taka realizacja pierwszego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom 0. Jeśli zdający jedynie wspomina, że relacje sąsiedzkie są potrzebne, ale nie podaje uzasadnienia, taka realizacja pierwszego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom 0. Akceptowana jest realizacja tego elementu tematu poprzez przedstawienie wad braku relacji z sąsiadami.

(2) przedstawienie pomysłu na akcję, która byłaby okazją do sąsiedzkich spotkań: aby drugi element tematu został uznany za zrealizowany, wymagane jest, aby zdający przedstawił konkretną propozycję akcji; pomysł, który mógłby stanowić okazję do spotkań sąsiedzkich. Zdający może zaproponować dla społeczności sąsiedzkiej zorganizowanie na przykład: – koncertów, cyklicznych spotkań sąsiedzkich, spotkań klubów sportowych, klubu książki; – pikników rodzinnych; – spotkań ze znanymi osobami; – zajęć np. tanecznych, artystycznych, gotowania. Akceptowana jest realizacja tego elementu tematu poprzez przedstawienie pomysłu akcji, która byłaby jednorazową okazją do spotkań sąsiedzkich. Jeśli zdający opisał akcję, która się już odbyła i nie sugeruje wykorzystania tego samego pomysłu w przyszłości, taka realizacja tematu kwalifikowana jest maksymalnie na poziom 1. Zdający może odnieść się do spotkań w trybie online i/lub z wykorzystaniem portali społecznościowych. Istotę stanowi chęć nawiązania/pogłębienia relacji z sąsiadami. Jeśli zdający odnosi się w swojej wypowiedzi ogólnie do konieczności organizacji akcji, która byłyby możliwością spotkań sąsiedzkich, bez doprecyzowania, na czym ta akcja będzie polegać / podania informacji, w jaki sposób należy to zrobić, to realizacja tego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom 0. Jeśli zdający opisuje akcję, która może być korzystna dla lokalnej społecznej, np. złożenie petycji do władz miasta o poprawę nawierzchni okolicznych dróg, ale nie stanowi okazji do sąsiedzkich spotkań, taka realizacja tego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom 0.

Zgodność z tematem („główka”: obecnie większość ludzi nie zna bliżej swoich sąsiadów, napisz list do gazety anglojęzycznej; element 1: korzyści płynące z budowania relacji z sąsiadami; element 2: pomysł na akcję, która byłaby okazją do sąsiedzkich spotkań)

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B); ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np. – zasady współżycia sąsiedzkiego; – wady posiadania sąsiadów, np. hałas, remonty; – sposoby przypadkowego zapoznania się ze swoimi sąsiadami, np. w windzie, w kolejce w sklepie. Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np. – opis wyglądu sąsiada. Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat: w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np. – opis spotkań rodzinnych, przyjacielskich, nie sąsiedzkich. Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).

5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

6. Jeśli zdający nie wskazuje w pracy na relacje z sąsiadami, ale odnosi się do relacji ze znajomymi, takie elementy tematu kwalifikowane są na poziom niższy.

7. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.

8. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0.

9. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.

10. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność z rozwinięciem wypowiedzi.

Zachęta do poparcia projektu/pomysłu na akcję, która byłaby okazją do sąsiedzkich spotkań, może być uznana za podsumowanie. Jeśli egzaminator wydziela fragment pracy jako podsumowanie, segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.

Aby zakończenie zostało zakwalifikowane na poziom 2, musi się ono odnosić do kwestii poruszanych przez zdającego w rozwinięciu, np. I hope my idea will help improve relations among neighbours. I’m waiting for your reply.

Zakończenia ograniczające się do utartych zwrotów stosowanych w zakończeniu listu (np. I’m looking forward to your answer / having my letter published), zwrócenia się do gazety o pomoc w rozpropagowaniu akcji (np. This project is very important and I hope you will help me get more people involved in it), zwrócenia uwagi na wagę problemu (np. This topic can’t be ignored and we have to do something about it.), są kwalifikowane jako schematyczne.

Akceptowane jest zakończenie listu, które jest krótsze niż wstęp.

Przykłady właściwego zakończenia / adekwatnego do tematuPrzykłady schematycznego zakończenia listu
To conclude, I really care about my neighbours and I will appreciate seeing them cooperating with each other more often. I hope you will think about my idea and we will do something great together for our neighbourhood.I hope that you will all agree with me on this issue.
As you can see this project is really important. If there is any chance you could write an article to spread this idea, I would be grateful. This way more people will get involved and we will do something worthwhile.I would be most grateful if you took my ideas into consideration. I’m looking forward to your response.

Elementy charakterystyczne dla formy

List do redakcji jest listem formalnym. Akceptowane są formalne i półformalne zwroty rozpoczynające list, (np. Dear Sir/Madam, Dear Mr Smith) oraz zwroty formalne i półformalne kończące list (np. Yours faithfully, Best regards). Nie są akceptowane zwroty nieformalne (np. Hi; Hello; Greetings; See you) oraz nieodpowiednie w kontekście formalnego listu w języku angielskim (np. Dear Mrs; Dear Head Journalist; To Everybody). Nie jest wymagana konsekwencja w użyciu zwrotu rozpoczynającego i kończącego list, pod warunkiem, że obydwa są formalne/półformalne.

Schemat punktowania

Wypowiedź jest oceniana w czterech kryteriach: zgodność z poleceniem (0–5 pkt), spójność i logika wypowiedzi (0–2 pkt), zakres środków językowych (0–3 pkt), poprawność środków językowych (0–3 pkt).

ZGODNOŚĆ Z POLECENIEM

W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.

Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0 zgodnie z TABELĄ A.

TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści (R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny)

| Elementy treści | 2 | 1 | 0 |

| 1. Wstęp (R): właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | teza jest jasna, zgodna z tematem ORAZ argumentacją przedstawioną w rozwinięciu | teza nie jest w pełni poprawna, np. – teza nie jest w pełni zgodna z tematem ALBO argumentacją przedstawioną w rozwinięciu; – teza znacznie odbiega od tematu, ALE jest zgodna z argumentacją przedstawioną w rozwinięciu | brak tezy; teza zawiera poważne usterki, np. – teza jest niezgodna z tematem; – teza znacznie odbiega od tematu ORAZ nie jest zgodna z argumentacją przedstawioną w rozwinięciu; – teza niejasna, trudna do wskazania; wstęp niekomunikatywny |

| 1. Wstęp (A): właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | wprowadzenie zgodne z tematem ORAZ ciekawe, oryginalne, zachęcające do czytania, np. w formie pytania lub cytatu | wprowadzenie nie jest w pełni poprawne, np. – wprowadzenie zgodne z tematem, ale schematyczne; – bardziej typowe dla innego typu tekstu (np. rozprawki); – ciekawe, oryginalne, ALE odbiegające od tematu | brak wprowadzenia; wprowadzenie niezgodne z tematem; wprowadzenie niejasne; wprowadzenie niekomunikatywne |

| 1. Wstęp (L): właściwe i adekwatne do tematu rozpoczęcie wypowiedzi | wstęp zgodny z tematem i treścią wypowiedzi ORAZ wskazujący cel/powód pisania listu | wstęp nie jest w pełni poprawny, np. – nie określa celu; – określa cel/powód pisania listu, ALE odbiega od tematu; – cel nie jest określony jasno; – wstęp nie jest zgodny z treścią listu (np. zapowiada poparcie, a opisuje argumenty przeciwne) | brak wstępu; wstęp niezgodny z tematem; wstęp niejasny; wstęp niekomunikatywny |

| 2. Pierwszy element tematu (R, A, L) | wieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona) | powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. – zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniając; – zdający odnosi się do 1-2 aspektów i omawia je niezbyt szczegółowo | brak wypowiedzi; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go/jej; wypowiedź nie jest komunikatywna; wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu |

| 3. Drugi element tematu (R, A, L) | wieloaspektowa ORAZ/LUB pogłębiona realizacja elementu (np. wsparta przykładami, szczegółowo omówiona) | powierzchowna realizacja elementu, wypowiedzi brak głębi, np. – zdający podaje tylko „listę” argumentów/cech/określeń, żadnego nie rozwijając/uzasadniając; – zdający odnosi się do 1-2 aspektów i omawia je niezbyt szczegółowo | brak wypowiedzi; wypowiedź bardzo pobieżnie dotykająca tematu, np. zdający podaje tylko jeden argument/cechę/określenie, nie rozwijając go/jej; wypowiedź nie jest komunikatywna; wypowiedź nie jest związana z tematem / nie realizuje elementu |

| 4. Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi (R, A, L) | zakończenie zgodne z tematem ORAZ treścią wypowiedzi; jeżeli zdający powtarza wstęp – czyni to innymi słowami | zakończenie nie jest w pełni zgodne z tematem ALBO treścią wypowiedzi; zakończenie znacznie odbiega od tematu, ALE jest zgodne z treścią wypowiedzi; zdający stosuje zakończenie schematyczne (sztampowe), np. ogranicza się do przeformułowania tezy; zdający powtarza wstęp w zasadzie tymi samymi słowami | brak zakończenia; zakończenie nie jest komunikatywne; zakończenie nie jest zgodne z tematem; zakończenie znacznie odbiega od tematu ORAZ nie jest zgodne z treścią wypowiedzi |

| 5. Fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat (R, A, L) | wypowiedź nie zawiera fragmentów odbiegających od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź zawiera dłuższy fragment / nieliczne krótkie fragmenty odbiegające od tematu i/lub nie na temat | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.

Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0 zgodnie z TABELĄ B.

TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy

| Elementy formy | 1 | 0 |

| 1. Elementy charakterystyczne dla formy (R) | teza jest umiejscowiona we wstępie | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 1. Elementy charakterystyczne dla formy (A) | wypowiedź jest zatytułowana | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 1. Elementy charakterystyczne dla formy (L) | wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający i odpowiedni zwrot kończący | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 2. Kompozycja (R, A, L) | wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach wstępu, rozwinięcia i zakończenia | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 3. Segmentacja (R, A, L) | tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na akapity) jest merytorycznie uzasadniony | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

| 4. Długość pracy (R, A, L) | długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów | wypowiedź nie spełnia warunków określonych dla poziomu 1. |

Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym podkryterium.

Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.

TABELA C

| Elementy treści | Elementy formy: 4–3 | Elementy formy: 2–1 | Elementy formy: 0 |

| 10 | 5 pkt | 4 pkt | 3 pkt |

| 8–9 | 4 pkt | 3 pkt | 2 pkt |

| 6–7 | 3 pkt | 2 pkt | 1 pkt |

| 4–5 | 2 pkt | 1 pkt | 0 pkt |

| 2–3 | 1 pkt | 0 pkt | 0 pkt |

| 0–1 | 0 pkt | 0 pkt | 0 pkt |

Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.

SPÓJNOŚĆ I LOGIKA WYPOWIEDZI

W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.

2 pkt

wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

1 pkt

wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

0 pkt

wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się 0 punktów.

Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi:

1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z: braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest wcześniej wspomniane; nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych („przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny); błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np. sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst; przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego taką właśnie realizację danego podpunktu).

2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność i logikę wypowiedzi.

3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać 2 punkty w tym kryterium.

4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się, czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności i logiki i/lub przekazania komunikatu.

5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne z zasadami logiki.

6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.

7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.

ZAKRES ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH

W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.

3 pkt

szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych.

2 pkt

zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości.

1 pkt

ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości.

0 pkt

bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości ALBO zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia.

Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera).

Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.

Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.

Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.

Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie proste środki językowe.

Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki językowe.

Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak nice, great, interesting, stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej.

Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.

Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto, jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. The book was writen in the 19th century.

POPRAWNOŚĆ ŚRODKÓW JĘZYKOWYCH

W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.

| Poprawność językowa (leksykalno-gramatyczna) / poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna) | nieliczne błędy zapisu | liczne LUB bardzo liczne błędy zapisu |

| nieliczne błędy językowe | 3 pkt | 2 pkt |

| liczne błędy językowe | 2 pkt | 1 pkt |

| bardzo liczne błędy językowe | 1 pkt | 0 pkt |

1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.

2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.

3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.

4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co „liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.

UWAGI DODATKOWE (wybrane, dotyczące punktacji)

1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest: nieczytelna LUB całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB niekomunikatywna dla odbiorcy LUB odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za wypowiedź sformułowaną przez zdającego).

2. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.

3. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.

4. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp), przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.

5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.

6. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu (zgodnie z Komunikatem dyrektora CKE). Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią i z dysortografią to błąd językowy.

7. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. thx, CU, oznacza się jako błędy ortograficzne.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.