Wypracowanie, matura czerwiec 2016, język polski podstawowy

50 pktwypracowanietrudne (szac.)Czerwiec 2016

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.

Temat 1

Czym dla człowieka może być dom rodzinny? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu Starego domu Andrzeja Stasiuka i do innych tekstów kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.

Stary dom

Nikt już w nim nie zamieszka. Rozpada się z roku na rok coraz prędzej. Część starego sadu została wycięta i dopiero teraz widać, jaki był w rzeczywistości niepozorny i kruchy. Otwarta przestrzeń pochłania go jak nicość. Teraz widać go już z dala, ze starej zapuszczonej drogi, którą nikt nie jeździ. Nic go już nie chroni. Tylko od zachodu zostało kilka starych drzew.

Kiedyś jabłonie otaczały go z trzech stron. Jedynie od południa, od strony podwórka docierało słońce. Reszta tonęła w cieniu. Teraz muszę sobie to wszystko przypominać, wymyślać od nowa, wyobrażać sobie rzeczy, które już kiedyś się zdarzyły. Od tego wyobrażania się zmieniają i stają się coraz wyraźniejsze. […]

Teraz patrzę sobie na to wszystko z góry i jest jesień. Te osiem domów rozrzuconych luźno poza obrębem wsi rozpada się i próchnieje. Prawie wszyscy umarli. Po niektórych obejściach nie ma już śladu. Stodoła mojego dziadka też się rozpadła i teraz z podwórka otwiera się widok na południe, widok, jakiego nigdy tutaj nie było. Jakby ktoś raptem zrobił okno w przestrzeni albo rozdarł powłokę świata. Parę miesięcy temu stałem oniemiały i nie mogłem oderwać wzroku od tego cudu. Patrzyłem poprzez czas, patrzyłem wskroś zdarzeń, na przestrzał tego wszystkiego, co było. Gapiłem się przez własne życie jak przez szybę i widziałem nieznany pejzaż. […]

Pokaż cały tekst

Obejście składało się z pięciu budynków i muszę to opisać, ponieważ od jakiegoś czasu nie mogę zaznać spokoju. Zresztą niedługo rozpadną się ostatecznie i opis stanie się opowieścią, która przetrwa tylko dzięki czyjejś wierze. Na samym środku była studnia. […] Ostatni kręg, ten wystający nad ziemię, miał na krawędzi wklęsłe wyżłobienie w miejscu, gdzie przez dziesiątki lat opierało się wiadro. Tak samo wycierają się progi i stopnie schodów. W każdym razie od południa stała stodoła, od północy dom, od zachodu murowaniec, a od wschodu stajnia i chlew – wszystko w regularnym czworoboku i cieniu kilku wysokich topól. W tamtych okolicach stojące na uboczu zagrody poznawało się właśnie po starych ogromnych drzewach.

Właściwie większość życia toczyła się w cieniu. Wyjście na światło, w blask dnia to była pewna niecodzienność. Cień drzew i brąz drewnianych, wytrawionych pogodą ścian domu stapiały się ze sobą i tworzyły coś w rodzaju osobnej pory dnia, oddzielnej aury, a może i dodatkowej pory roku. Słoneczny blask padał na środek podwórza i na studnię. […]

No więc nikt już nie zamieszka w tym domu. Podłogi zapadają się od stąpnięć. Z więźby dachowej sypie się żółty pył. Poszycie tu i ówdzie przecieka. Ktoś oderwał okiennice. Fundamenty rozsadzają korzenie czarnego bzu i młodych jesionów. Ceglany komin kruszeje od deszczy i mrozów. Nie ma kto tutaj zamieszkać. Poza domem i murowańcem została tylko studnia. Reszty nie ma. Zastąpiły ją nieznane wcześniej widoki otwierające się na południe i na zachód. Stamtąd nadciąga przestrzeń i wieją wiatry. Któregoś dnia albo nocy porwą i uniosą dom do nieba. Powietrzny wir rozerwie go i zetrze na pył, który będzie krążył wokół świata aż po ostatnie dni.

Takie rzeczy sobie wyobrażam, gdy tak stoję i patrzę na jego upadek. Żeby siebie rozgrzeszyć, żeby nadać temu upadkowi jakiś sens. Nie potrafię tu wrócić. Potrafię tylko przyjeżdżać i patrzeć, jak pleśń wchodzi na drzewo, a rdza w gwoździe. Okolica zamiera dom po domu i to jest tak, jakby zmniejszało się moje życie. Bo co się z nami stanie, gdy przepadną wszystkie miejsca, w których przebywaliśmy? Będziemy musieli je wymyśleć od nowa i nasze dawne życie też zmieni się w wymysł, w igraszkę pamięci, w nic więcej.

Andrzej Stasiuk, Stary dom, [w:] tenże, Nie ma ekspresów przy żółtych drogach, Wołowiec 2013.

Temat 2

Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 słów.

Spróbuj opiewać okaleczony świat

Spróbuj opiewać okaleczony świat.

Pamiętaj o długich dniach czerwca

i o poziomkach, kroplach wina rosé.

O pokrzywach, które metodycznie zarastały

opuszczone domostwa wygnanych.

Musisz opiewać okaleczony świat.

Patrzyłeś na eleganckie jachty i okręty;

jeden z nich miał przed sobą długą podróż,

na inny czekała tylko słona nicość.

Widziałeś uchodźców, którzy szli donikąd,

słyszałeś oprawców, którzy radośnie śpiewali.

Powinieneś opiewać okaleczony świat.

Pamiętaj o chwilach, kiedy byliście razem

w białym pokoju i firanka poruszyła się.

Wróć myślą do koncertu, kiedy wybuchła muzyka.

Jesienią zbierałeś żołędzie w parku

a liście wirowały nad bliznami ziemi.

Opiewaj okaleczony świat

i szare piórko, zgubione przez drozda,

i delikatne światło, które błądzi i znika

i powraca.

[2001]

Adam Zagajewski, Anteny, Kraków 2005.

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak podejść do tego wypracowania

To arkusz w formule obowiązującej do 2022 roku: rozprawka albo interpretacja tekstu z arkusza. Dziś ćwiczy na nim czytanie tematu, stawianie tezy i argumentowanie tekstem.

  1. Wybierz temat i formę

    Temat 1 to zwykle wypowiedź argumentacyjna do fragmentu z arkusza, temat 2 interpretacja wiersza albo interpretacja porównawcza.

  2. Postaw tezę albo koncepcję interpretacyjną

    W rozprawce: stanowisko wobec problemu z polecenia. W interpretacji: jedno zdanie o tym, o czym jest utwór i co z tego wynika.

  3. Uzasadniaj tekstem

    Każdy argument opieraj na konkretnym miejscu we fragmencie i na całym utworze, a w rozprawce także na innym tekście kultury.

  4. Zamknij kompozycję

    Wstęp, akapity z jedną myślą, zakończenie z wnioskiem. Kryteria tej formuły znajdziesz w rozwiązaniu.

Czego unikać

  • streszczania fragmentu
  • interpretacji bez odwołań do tekstu
  • przenoszenia wymagań nowej formuły (liczba kontekstów, lista lektur) na ten arkusz

Za co są punkty

Punktacja starej formuły ma osiem kategorii od A do H; najwięcej punktów jest za tezę i jej uzasadnienie.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Co musi być w pracy na dany temat

Temat 1

Temat 1. (rozprawka)

Stanowisko adekwatne do problemu podanego w poleceniu: zdający może się zgodzić, nie zgodzić, zachować postawę ambiwalentną wobec istoty problemu.

Uzasadnienie szerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu; wąskie, jeśli np. nie odniósł się do podanego w zadaniu tekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury.

Temat 2

Temat 2. (interpretacja utworu poetyckiego)

Koncepcja interpretacyjna jest spójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu; brak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu – praca nie jest interpretacją, a np. streszczeniem.

Uzasadnienie pogłębione, jeśli znajduje potwierdzenie nie tylko w tekście, ale także w kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim, filozoficznym, kulturowym).

Uwaga: Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.

Uwaga: Jeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.

Uwaga: Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.

Uwaga: Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów. Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się zdający, oraz (2) kontekstu interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.

Kryteria oceniania: 50 pkt

Temat 1: rozprawka50 pkt

Kryteria oceny, temat 1
KryteriumPunkty i za co
A Sformułowanie stanowiska wobec problemu podanego w poleceniudo 6 pkt
  • 6stanowisko jest adekwatne do problemu podanego w poleceniu
  • 3stanowisko jest częściowo adekwatne do problemu podanego w poleceniu
  • 0stanowisko jest nieadekwatne lub brak stanowiska
B Uzasadnienie stanowiskado 18 pkt
  • 18uzasadnienie trafne, szerokie i pogłębione
  • 12uzasadnienie trafne i szerokie
  • 8uzasadnienie trafne, ale wąskie
  • 4uzasadnienie częściowe
  • 0brak uzasadnienia stanowiska
C Poprawność rzeczowado 4 pkt
  • 4brak błędów rzeczowych
  • 2nie więcej niż jeden błąd rzeczowy
  • 0błędy rzeczowe
D Zamysł kompozycyjnydo 6 pkt
  • 6kompozycja funkcjonalna
  • 3zaburzenia funkcjonalności kompozycji
  • 0brak zamysłu kompozycyjnego
E Spójność lokalnado 2 pkt
  • 2pełna spójność wypowiedzi lub nieznaczne zaburzenia spójności
  • 1znaczne zaburzenia spójności
  • 0wypowiedź niespójna
F Styl tekstudo 4 pkt
  • 4styl stosowny
  • 2styl częściowo stosowny
  • 0styl niestosowny
G Poprawność językowado 6 pkt
  • 6brak błędów lub nieliczne błędy nierażące
  • 3liczne błędy nierażące lub nieliczne błędy rażące
  • 0liczne błędy rażące
H Poprawność zapisudo 4 pkt
  • 4zapis w pełni poprawny lub nieliczne błędy nierażące
  • 2liczne błędy nierażące lub nieliczne błędy rażące
  • 0liczne błędy rażące

Temat 2: interpretacja utworu poetyckiego50 pkt

Kryteria oceny, temat 2
KryteriumPunkty i za co
A Koncepcja interpretacyjnado 9 pkt
  • 9koncepcja niesprzeczna z utworem, spójna i obejmująca sensy niedosłowne
  • 6koncepcja niesprzeczna z utworem, ale niespójna i/lub obejmująca w większości znaczenia dosłowne
  • 3koncepcja częściowo sprzeczna z utworem
  • 0brak koncepcji lub koncepcja całkowicie sprzeczna z utworem
B Uzasadnienie tezy interpretacyjnejdo 15 pkt
  • 15uzasadnienie trafne i pogłębione
  • 10uzasadnienie trafne, ale niepogłębione
  • 5uzasadnienie częściowo trafne
  • 0brak trafnych argumentów uzasadniających interpretację
C Poprawność rzeczowado 4 pkt
  • 4brak błędów rzeczowych
  • 2nie więcej niż jeden błąd rzeczowy
  • 0błędy rzeczowe
D Zamysł kompozycyjnydo 6 pkt
  • 6kompozycja funkcjonalna
  • 3zaburzenia funkcjonalności kompozycji
  • 0brak zamysłu kompozycyjnego
E Spójność lokalnado 2 pkt
  • 2pełna spójność wypowiedzi lub nieznaczne zaburzenia spójności
  • 1znaczne zaburzenia spójności
  • 0wypowiedź niespójna
F Styl tekstudo 4 pkt
  • 4styl stosowny
  • 2styl częściowo stosowny
  • 0styl niestosowny
G Poprawność językowado 6 pkt
  • 6brak błędów lub nieliczne błędy nierażące
  • 3liczne błędy nierażące lub nieliczne błędy rażące
  • 0liczne błędy rażące
H Poprawność zapisudo 4 pkt
  • 4zapis w pełni poprawny lub nieliczne błędy nierażące
  • 2liczne błędy nierażące lub nieliczne błędy rażące
  • 0liczne błędy rażące

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.