Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

……….…………………………………………………………………………………………..

……….…………………………………………………………………………………………..

……….…………………………………………………………………………………………..

[[:5]]

Teksty do zadań 8.–13.

Muzyka i mózg

Człowiek, który posiadł pewną świadomość tajemnic organizacji dźwięku, nie posiadł

jeszcze całkowitej istoty muzyki. W miarę swego rozwoju wewnętrznego odkrywać będzie

w niej rzeczy coraz to nowe, muzyka podąży za nim na każdym szczeblu jego drogi.

Nie umniejsza to jej znaczenia, że dostępna jest tylko dla niektórych i że dostępność ta

uwarunkowana jest kwalifikacjami natury niemal fizycznej. Wszak szczyt górski także

dostępny jest jedynie turystom silnym fizycznie – a jednak pomimo tej swojej niedostępności,

„elitarności”, jest jednym z symbolów i drogowskazów prawdy i piękności uniwersalnej. Taka

właśnie wydaje mi się rola muzyki „hermetycznej” i doskonałej.

Fuga1 Bacha jest skomplikowana, trudna, dostępna dla niewielu, nieprzydatna dla celów

praktycznych, tak jak przydatna okazała się inna, na pozór również „hermetyczna”, bałamutna

i skomplikowana sprawa – rozbijanie atomowego jądra. A jednak fuga Bacha jest

doskonałością samą w sobie, jest świadectwem prawdy i ładu natury – tak samo jak wirujące

wokół słońca planety czy jak wirujące wokół atomowego jądra elektrony. Czyż mamy ten cud

organizacji dźwięku spychać z powrotem w chaos ludzkiej niewiedzy tylko dlatego,

że chwilowo jest on nam „niepotrzebny”? Nonsens oczywisty.

Na podstawie: Stefan Kisielewski, Muzyka i mózg, Kraków 1973.

Masaż mózgu

Nie ma wątpliwości, że odkąd muzyka zadomowiła się w ludzkich głowach, radzimy sobie

z nią całkiem nieźle. Okazuje się na przykład, że już jako trzy-, czteroletnie dzieci umiemy

w kilka sekund niemal bezbłędnie rozpoznać charakter słuchanego utworu (ponad 90 proc.

trafień w przypadku określenia, czy jest wesoły, czy – smutny). Co ciekawe, małe dzieci

rozumieją emocje w muzyce, jeszcze zanim nauczą się odczytywać mimikę. Najłatwiej idzie

im rozpoznawanie w muzyce smutku. Zarówno w przypadku dzieci, jak i dorosłych nie ma

znaczenia, w jakiej kulturze się wychowywaliśmy – emocje w muzyce postrzegamy właściwie

tak samo.

Wraz z rozwojem rozpoznawanie emocji idzie nam jeszcze lepiej – potwierdzi to każdy,

kto przeszedł koszmar dojrzewania i związane z tym słuchanie wszystkiego, co dołuje

i najlepiej oddaje ból istnienia. Bo jeśli muzyka jest nam po coś, to głównie chyba po to, żeby

oddawać i wzmacniać nasze stany emocjonalne (zresztą siła jej przeżywania nie zależy

od wykształcenia muzycznego ani jego braku). Najciekawsze jednak, że ma także pewną moc

sprawczą, zwłaszcza u ludzi, którzy przeżyli coś, co psychologowie nazywają muzycznym

„doświadczeniem szczytowym”, a co w praktyce sprowadza się do „wielkiego wow”. Ludzie,

którzy po usłyszeniu jakiegoś konkretnego utworu, albumu czy koncertu nie są w stanie

wykrzesać z siebie nic poza zachwyconym: „wow... to było cudowne... wow... nigdy czegoś

takiego nie słyszałem... wow... to było... wow”, stają się po takim doświadczeniu nie tylko

większymi fanami muzyki, ale w ogóle bardziej uwrażliwiają się na sztukę. Badał to jeszcze

pod koniec lat 70. Robert Panzarella, dowodzący, że samoocena takiej osoby wzrasta,

poprawiają się nastrój i relacje z innymi, a nawet zupełnie zmienia się nastawienie

do otaczającej rzeczywistości. Stwierdzenie, że „muzyka potrafi zmienić życie”, nie jest więc

pustym banałem.

Na podstawie: Milena Rachid Chehab, Masaż mózgu, „Focus” 2014, nr 1.

1 Fuga – utwór instrumentalny lub wokalny, w którym poszczególne głosy kolejno podejmują temat według

określonych zasad.

[[:6]]

[[:5]]

Przykładowa odpowiedź

Autorka podejmuje próbę scharakteryzowania ważnych dla człowieka miejsc – idylli, utopii

oraz miejsc tragicznych. Jej zdaniem każde miejsce może być ośrodkiem zdarzeń tak

tragicznych, jak i szczęśliwych. Człowiek nie powinien uciekać się tylko do arkadii, ponieważ

wówczas rezygnuje z pełni człowieczeństwa, czyli nie doznaje cierpienia.