Zadanie 7, matura czerwiec 2017, język polski podstawowy
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Tekst do zadania
Dwie nieskończoności
W krainach szczęśliwości, w najrozmaitszych Arkadiach, odnajdujemy nieprzebrane bogactwo obrazów-symboli. Przedstawiają one rozmaite warianty ludzkiego bytowania w stanie idyllicznej szczęśliwości, najczęściej na łonie natury. Arkadie stroniły od miast i pod tym względem ich status był odmienny niż utopii, które śmiało zagarniały tereny miast i państw. Idyllom literackim agresywność i wiara w siłę przemiany bytu złego w byt przychylny człowiekowi były całkowicie obce. Wyrażała się w tym pewna pasywność idyllicznego świata marzeń. Natura łagodna, pejzaże łąk, lasów, wzgórz niezbyt stromych, szumiących strumyków, ale niegroźnych mórz czy oceanów – oto sceneria idylli po wielokroć już przypominana. Niekiedy są to obrazy uprawianego ogrodu, wabiącego obfitością owoców. Są to najczęściej wizje zbliżone do raju. Wśród arkadyjskich pasterzy nie ma – przyznajmy to szczerze – wielkich indywidualności. Ażeby postawić kropkę nad „i”, trzeba wysunąć sugestię: nie ma wielkości człowieka bez cierpienia, a właśnie o wygnanie cierpienia z ludzkiego życia zabiegają bezskutecznie idylle. Ale już samo to staranie umniejsza niejako człowieka i nie pozwala mu dojrzeć do wielkości. Trzeba umieć przyjąć los trudny z odwagą – ucieczka do Arkadii oznacza rezygnację z pewnych cech człowieczeństwa, z jego pełnego wymiaru i najwyższej próby. Wiedział o tym doskonale Mickiewicz, gdy pisał w Dziadach (cz. II), że niepełne jest człowieczeństwo, gdy jak o żywocie ziemskim mówi dziecko: „w moim życiu całem/Nic gorzkiego nie doznałem”, i prosi o ziarnko gorczycy.
Pokaż cały tekst
Zupełnie inaczej przedstawia się dziedzina, w której rozgrywają się losy bohaterów tragicznych. […] Każde miejsce, w którym się znajdzie człowiek, może być miejscem akcji tragicznej. W różnych okresach historii tragedii rozmaicie kształtowało się tło rozgrywających się akcji tragicznych. Przykładowo dla romantyzmu najczęstszym tłem były groźna, dzika, niebezpieczna dla człowieka przyroda, ponure zamczyska, sprzyjająca zbrodniom czerń nocy. Podobną scenerię odnajdujemy wcześniej w dramatach Szekspira. Scena to przestrzeń ciasna, fragment pałacu, natomiast morze jest wyzwoleniem, wolnością, ucieczką od przestrzeni tragicznej. Z pewnością można by napisać pasjonujące studium o tym, jak ściśle z koncepcją tragiczną wiąże się w poetykach różnych okresów wyobrażenie miejsca akcji tragicznej. Ale w gruncie rzeczy trzeba zdać sobie sprawę z faktu, że nie ma miejsc „zastrzeżonych”, że każde może się okazać miejscem akcji tragicznej i może być jej przeciwieństwem. Na przykład morze w tragedii greckiej to symbol ucieczki i wolności, ale brzeg morza w upalny dzień może się przemienić w scenę tragiczną.
W literackich Arkadiach frapują nas obrazy-symbole, w tragediach jesteśmy przede wszystkim zafascynowani postaciami-symbolami. Już antyk zna takie kreacje bohaterów tragicznych: Prometeusz, Antygona, Edyp. Gdy bohater idylli dąży do zagubienia świadomości, by spotęgować odczuwanie szczęścia, do którego człowiek nieustannie w życiu dąży, to bohater tragiczny takiej ceny płacić nie chce. W tragizmie losu ludzkiego jest jakieś bliżej niewyjaśnione, urzekające piękno ludzkiej odwagi, której niezmiennie towarzyszy świadomość klęski. Bohater tragiczny nigdy nie należy do zwycięzców – zawsze do zwyciężonych. Nawet jeśli jego prawda zwycięża, on sam musi zginąć.
Na podstawie: Jadwiga Sokołowska, Dwie nieskończoności, Warszawa 1978.
Polecenie
3 punktyNapisz streszczenie tekstu liczące 40–60 słów.
Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie
Jak odpowiadać w teście czytania
Test formuły do 2022 roku: zadania do dwóch tekstów nieliterackich. Dobre ćwiczenie przed częścią „Język polski w użyciu”.
Przeczytaj polecenie przed akapitem
Wiesz wtedy, czego szukasz: informacji, funkcji akapitu, znaczenia wyrazu, środka językowego.
Odpowiadaj tekstem
Odpowiedź ma wynikać ze wskazanego fragmentu. Formułuj ją własnymi słowami, krótko i precyzyjnie.
W streszczeniu trzymaj limit
Jeśli zadanie każe streścić tekst w podanej liczbie wyrazów, zachowaj temat, główne myśli i logiczną całość.
Czego unikać
- cytowania zamiast odpowiedzi
- opinii własnej tam, gdzie pytają o tekst
- przekraczania limitu wyrazów w streszczeniu
Za co są punkty
Zadania są za 1-3 punkty; razem test dawał 20 punktów.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Autorka podejmuje próbę scharakteryzowania ważnych dla człowieka miejsc – idylli, utopii oraz miejsc tragicznych. Jej zdaniem każde miejsce może być ośrodkiem zdarzeń tak tragicznych, jak i szczęśliwych. Człowiek nie powinien uciekać się tylko do arkadii, ponieważ wówczas rezygnuje z pełni człowieczeństwa, czyli nie doznaje cierpienia.
Schemat punktowania
ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; adekwatny poziom uogólnienia, streszczenie logicznie spójne, właściwa liczba słów.
ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia lub logicznej spójności streszczenia.
ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia oraz logicznej spójności streszczenia.
odpowiedź błędna lub brak odpowiedzi.