Zadanie 13, dodatkowa 2020: język polski podstawowa

Polecenie

Zadanie 13. (0–50)

Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.

Temat 1. Jak na postępowanie człowieka wpływa jego wyobrażenie o otaczającej go

rzeczywistości? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do

fragmentu Pana Tadeusza Adama Mickiewicza, całego utworu oraz do

wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250

wyrazów.

Zapisz zadanie

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Adam Mickiewicz

Pan Tadeusz

Hrabia zsiadł z konia, sługi odprawił do domu,

A sam ku ogrodowi ruszył po kryjomu […].

[…]

Skacząc jak żaba, cicho, przyczołgał się blisko,

Wytknął głowę – i ujrzał cudne widowisko. […]

Śród ptaszych głów sterczały główki ludzkie małe,

Odkryte; włosy na nich krótkie, jak len białe;

Szyje nagie do ramion; a pomiędzy nimi

Dziewczyna głową wyższa, z włosami dłuższymi [...].

Dziewczyna powiewała podniesioną w ręku

Szarą kitką, podobną do piór strusich pęku;

Nią zdała się oganiać główki niemowlęce

Od złotego motylów deszczu. W drugiej ręce

Coś u niej rogatego, złocistego świeci,

Zdaje się, że naczynie do karmienia dzieci:

Bo je zbliżała dzieciom do ust po kolei,

Miało zaś kształt złotego rogu Amaltei. […]

„O ty! – rzekł – jakimkolwiek uczczę cię imieniem,

Bóstwem jesteś czy nimfą, duchem czy widzeniem!

Mów! własna-li cię wola na ziemię sprowadza,

Obca-li więzi ciebie na padole władza?

Ach, domyślam się – pewnie wzgardzony miłośnik,

Jaki pan możny albo opiekun zazdrośnik

W tym cię parku zamkowym jak zaklętą strzeże!

Godna, by o cię bronią walczyli rycerze,

Byś została romansów heroiną smutnych!

Odkryj mi, Piękna, tajnie twych losów okrutnych!

Znajdziesz wybawiciela – odtąd twym skinieniem,

Jak rządzisz sercem moim, tak rządź mym ramieniem”.

Wyciągnął ramię.

Ona z rumieńcem dziewiczym,

Ale z rozweselonym słuchała obliczem. […]

Na koniec zapytała: „Skąd tu Pan przychodzi?

I czego tu po grzędach szuka Pan Dobrodziéj?”

[[:10]]

Hrabia oczy roztworzył, zmieszany, zdziwiony,

Milczał, wreszcie, zniżając swej rozmowy tony:

„Przepraszam – rzekł – Panienko! Widzę, żem pomieszał

Zabawy! [...]

Myślił zaś w duchu: jeśli nie jest heroiną

Romansów, jest młodziuchną, prześliczną dziewczyną.

Zbyt często wielka dusza, myśl wielka ukryta

W samotności, jak róża śród lasów rozkwita;

Dosyć ją wynieść na świat, postawić przed słońcem,

Aby widzów zdziwiła jasnych barw tysiącem!

Ogrodniczka tymczasem powstała w milczeniu,

Podniosła jedno dziecię źwisłe na ramieniu,

Drugie wzięła za rękę, a kilkoro przodem

Zaganiając jak gąski, szła dalej ogrodem.

Odwróciwszy się rzekła: „Czy też Pan nie może

Rozbiegłe moje ptastwo wpędzić nazad w zboże?”

„Ja, ptastwo pędzać?” – krzyknął Hrabia z zadziwieniem.

Ona tymczasem znikła, zakryta drzew cieniem. [...]

Samotny Hrabia długo jeszcze stał w ogrodzie;

Dusza jego, jak ziemia po słońca zachodzie,

Ostygała powoli, barwy brała ciemne;

Zaczął marzyć, lecz sny miał bardzo nieprzyjemne.

Zbudził się, sam nie wiedząc, na kogo się gniewał;

Niestety, mało znalazł! nadto się spodziewał! […]

„Po cóż się łudzić? – krzyknął – zgaduję po czasie!

Moja nimfa tajemna pono gęsi pasie!”

Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Wrocław 2019.

Temat 2. Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja

praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.

Tadeusz Różewicz

Odpowiedź

Edel sei der Mensch,

Hilfreich und gut!3

Goethe

Czego żąda ode mnie

poezja

Czy wyrzeczenia

odosobnienia i melancholii

Abym szedł przez tłum

jak przez powietrze

3 Motto (niem.) – „Człowiek niech będzie szlachetny / Pomocny bliźnim, dobry”.

[[:11]]

Jeżeli poezja żąda

odosobnienia

wyrzeczenia

i rozpaczy

odrzuć ją

Czy miłość do żony

miłość do dziecka

któremu kupuję

małe ubranko

troska o matkę

czy te ludzkie uczucia

zabijają poezję

Stwórz nową

która buduje

z uczuć powszechnych

słów prostych

Niech odejmie od człowieka

wszystko zwierzęce i boskie

Czy muszę uciec

z domu w nocy

kiedy jest burza

i umierać

na małej stacji kolejowej gdzie

kolejarz dudniącym głosem

woła miasta nieznane

Patrzę na dymy które unoszą się

pionowo nad dachami

mojego miasta

w oświetlonych domach ludzie

których kocham

którym rozdałem oczy usta i ręce

i odbieram

Bo każdy z nas chce dotknąć

pomocnej ręki drugiego człowieka

i płacze w nocy.

[1949]

Tadeusz Różewicz, Odpowiedź, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 2016.

[[:12]]

na temat nr …………

Miejsce dla

egzaminatora

..............................................................................................................................

________

[[:13]]

.................................................................................................................................

________

[[:14]]

..............................................................................................................................

...............................................................................................................................

________

[[:15]]

.................................................................................................................................

________

[[:16]]

...................................................................................................................................

..................................................................................................................................

________

[[:17]]

.................................................................................................................................

________

[[:18]]

..............................................................................................................................

...............................................................................................................................

________

[[:19]]

..............................................................................................................................

...............................................................................................................................

________

[[:20]]

...................................................................................................................................

________

Tabelę wypełnia egzaminator!

Liczba punktów

Suma

Uzasadnienie przyznania 0 punktów

rozprawka

A.

0 − 3 − 6

B.

0 − 4 − 8 − 12 − 18

interpretacja

A.

0 − 3 − 6 − 9

B.

0 − 5 − 10 − 15

C.

0 − 2 − 4

D.

0 − 3 − 6

E.

0 − 1 − 2

F.

0 − 2 − 4

G.

0 − 3 − 6

H.

0 − 2 − 4

[[:21]]

(nie podlega ocenie)

[[:22]]

[[:23]]

[[:24]]

Sprawdź rozwiązanieUkryj rozwiązanieKlucz CKE i punktacja

Zanim porównasz z kluczem

Jak poszło Ci z tym zadaniem?

Wybierz ocenę: zapisze wynik i od razu oznaczy zadanie jako zrobione.

Łatwe Średnie Trudne

Zapis wymaga darmowego konta. Załóż konto

Odpowiedź z klucza CKE

BRAK SEKCJI W KLUCZU CKE — WYMAGA AUDYTU

Schemat punktowania

Maksymalnie 50 pkt. Pełne zasady oceniania są w kluczu CKE powyżej.

Umiejętności w zadaniu

Zanim porównasz z kluczem

Jak poszło Ci z tym zadaniem?

Wybierz ocenę: zapisze wynik i od razu oznaczy zadanie jako zrobione.

Łatwe Średnie Trudne

Zapis wymaga darmowego konta. Załóż konto

Maturownik+

Sprawdź swoje rozwiązanie

Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s

Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.

Punkty według schematu
Konkretne miejsca utraty punktów
Błędy zapisane do powtórki

Załóż konto i sprawdź odpowiedź