Zadanie 9, matura dodatkowa 2020, język polski podstawowy

2 pktczytanie ze zrozumieniemśrednie (szac.)Dodatkowa 2020

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Tekst do zadania

Kazimierz Wolny-Zmorzyński, Wojciech Furman, Jerzy Snopek

Dziennikarstwo a literatura w XX i XXI wieku

Za sprawą telewizji i internetu każdy zdobywa podstawowe informacje o otaczającej go rzeczywistości. Nie musi się trudzić, by poznać nawet odległe krainy. Siedzi przed telewizorem i biernie przyjmuje wszystko, co dostanie od swego nadawcy. Ma wrażenie, że uczestniczy w różnych spektaklach czy wydarzeniach, bagatelnych lub niezwykłych. […] Problem w tym, że po obejrzeniu danego programu nie potrafi opowiedzieć, co widział, ponieważ brakuje mu słów, nie umie nazwać podstawowych rzeczy, bo nie skupił się na nich w czasie emisji danego programu – inaczej niż nad książką, która skłania do refleksji i uczy słownictwa. Ale czy to problem dziennikarza? Dla dziennikarza ważne jest to, że zainteresował odbiorcę danym programem w telewizji, audycją w radiu, artykułem w prasie. A zainteresował dlatego, że dobrze przedstawił i ujął temat zgodnie z zasadami poetyki gatunków dziennikarskich, którym także podstawy dała literatura.

Dziennikarz, który chce zrobić wrażenie na odbiorcy, wraca do źródeł dziennikarstwa, a więc do literatury, ponieważ to literatura daje mu ogromny wachlarz możliwości mówienia o rzeczywistości. Prasa i radio przyzwyczaiły odbiorców do wysiłku intelektualnego, ale telewizja i internet wydają się z […] tego wysiłku zwalniać. Dziennikarze jednak nie zapominają o sile literatury i jej wpływie na rozwój najbardziej współczesnego dziennikarstwa. Arystotelesowskie sposoby wywoływania napięcia dzięki stosowaniu narracji dramatycznej zachowały aktualność do dzisiaj, podobnie jak platońskie wyhamowywanie akcji skłaniające do refleksji. Połączone i zastosowane w dziennikarstwie te dwie techniki narracji – zarówno w informacji, jak i w publicystyce – dają zadowalające i zaskakujące efekty. Dzięki chwytom literackim (m.in. plastycznemu opowiadaniu o rzeczywistości i wywoływaniu emocji), stosowanym w różnych gatunkach dziennikarskich, dziennikarstwo staje się bliższe adresatowi, bo nie ma innego sposobu trafiania do jego wyobraźni niż obrazowe, literackie, ale bez stosowania fikcji, przedstawienie problemu, nazywanie i odtwarzanie emocji bohaterów, które z kolei wpływa na uczucia odbiorcy. […]

Pokaż cały tekst

Granice dziennikarstwa i literatury są płynne. Dziennikarstwo to nie tylko informowanie o otaczającej rzeczywistości. To także wpływanie na odbiorcę, mówienie o jego świecie, problemach, życiu codziennym, językiem klarownym, ale obrazowym i bez użycia fikcji. Literatura to także pokazywanie codzienności, obrazowanie, język klarowny, ale w większości przypadków odmienny od języka codziennego: z nadmiarem metafor, aluzji, a przede wszystkim fikcja. W dziennikarstwie także stosowane są podteksty i niedomówienia, nie tylko w gatunkach pisanych, ale również w materiałach radiowych i telewizyjnych, jak choćby funkcja milczenia w radiu i stosowanie ciszy w telewizji.

Dziennikarza – podobnie jak literata – inspiruje otaczająca rzeczywistość. Dziennikarz wymyśla różne tematy, ale jeśli chce o nich powiedzieć, musi szybko znaleźć w realnym świecie konkretne przykłady na potwierdzenie tego, co wymyślił. Urozmaica przekaz, wykorzystując ciekawe literackie rozwiązania. Literatowi wystarczy, że ograniczy się do swojej wyobraźni, ale zależy mu także na urealnieniu fabuły, dlatego posiłkuje się metodami i formami dziennikarskimi (cytuje wprawdzie sfingowane dokumenty czy fragmenty wspomnień lub dzienników, listów czy zamieszcza autentyczne zdjęcia lub urywki artykułów prasowych) […]. Chce za wszelką cenę przekonać czytelnika, że to, o czym mówi, wydarzyło się naprawdę – ponieważ zależy mu na zbliżeniu problemów bohaterów fikcyjnych do bohaterów realnych.

Na podstawie: Kazimierz Wolny-Zmorzyński, Wojciech Furman, Jerzy Snopek, Słowo wstępne, [w:] tychże [red.], Dziennikarstwo a literatura w XX i XXI wieku, Warszawa 2011.

Polecenie

2 punkty

Na podstawie tekstu sformułuj dwa argumenty potwierdzające tezę autorów, że granice dziennikarstwa i literatury są płynne.

Argument 1

Argument 2

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak odpowiadać w teście czytania

Test formuły do 2022 roku: zadania do dwóch tekstów nieliterackich. Dobre ćwiczenie przed częścią „Język polski w użyciu”.

  1. Przeczytaj polecenie przed akapitem

    Wiesz wtedy, czego szukasz: informacji, funkcji akapitu, znaczenia wyrazu, środka językowego.

  2. Odpowiadaj tekstem

    Odpowiedź ma wynikać ze wskazanego fragmentu. Formułuj ją własnymi słowami, krótko i precyzyjnie.

  3. W streszczeniu trzymaj limit

    Jeśli zadanie każe streścić tekst w podanej liczbie wyrazów, zachowaj temat, główne myśli i logiczną całość.

Czego unikać

  • cytowania zamiast odpowiedzi
  • opinii własnej tam, gdzie pytają o tekst
  • przekraczania limitu wyrazów w streszczeniu

Za co są punkty

Zadania są za 1-3 punkty; razem test dawał 20 punktów.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

• Granice między dziennikarstwem a literaturą się zacierają, ponieważ dziennikarze i literaci korzystają z tych samych środków tworzenia tekstów, sposobów obrazowania, technik literackich.

• Informacje i inspiracje zarówno dla twórcy literatury, jak i dziennikarza są wspólne, np. codzienność, ważne przeżycia, zdarzenia, co powoduje, że granice między obydwoma dziedzinami twórczości są nieostre.

• Dziennikarstwo wzoruje się na literaturze, w wyniku czego zacierają się granice między nimi.

• Dziennikarstwo i literatura są powiązane ze światem rzeczywistym.

Schemat punktowania

2 pkt

poprawne sformułowanie dwóch argumentów.

1 pkt

poprawne sformułowanie jednego argumentu.

0 pkt

odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.