Wypracowanie, matura poprawkowa sierpień 2020, język polski podstawowy

50 pktwypracowanietrudne (szac.)Sierpień (poprawkowy) 2020

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Polecenie

Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.

Temat 1

Nadzieja – źródło duchowej siły czy słabości człowieka? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do podanego fragmentu Lalki Bolesława Prusa, całej powieści oraz wybranego tekstu kultury. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.

Bolesław Prus

Lalka

Przeszli jeszcze kilkanaście kroków pod zwieszającymi się gałęźmi i nagle opanowała go straszna rozpacz. Zdawało mu się, że gdyby w tej chwili zajechał powóz po pannę Izabelę, on rzuciłby się pod koła i nie pozwoliłby jej jechać. Niechby go roztratowali i niechby już raz przestał cierpieć.

Wnet jednak przyszła nowa fala spokoju i Wokulski znowu dziwił się, skąd mu się biorą takie żakowskie myśli. Przecież panna Izabela ma prawo jechać, kiedy chce, gdzie chce i z kim jej się podoba...

– Długo pani jeszcze zabawi na wsi? – spytał.

– Najwyżej miesiąc.

– Miesiąc!... – powtórzył. – Czy przynajmniej wolno mi będzie po tym miesiącu odwiedzać państwa?...

– O tak, bardzo prosimy... – odparła. – Mój ojciec jest wielkim przyjacielem pana.

– A pani?

Zarumieniła się i milczała.

– Nie odpowiada pani... – rzekł Wokulski. – Nie domyśla się pani nawet, jak jest mi drogie każde jej słowo, których tak mało słyszałem... I oto dziś odjeżdża pani, nie zostawiając mi nawet cienia nadziei...

– Może czas to zrobi – szepnęła.

– Bodajby zrobił! – w każdym razie coś pani powiem. Widzi pani, w życiu można spotkać ludzi weselszych ode mnie, eleganckich, z tytułami, nawet z majątkiem większym niż mój... Ale przywiązania, jak moje, chyba pani nie znajdzie. Bo jeżeli miłość mierzy się wielkością cierpień, takiej jak moja może jeszcze nie było na świecie.

Pokaż cały tekst

I nie mam nawet prawa skarżyć się o to na kogokolwiek. Los to robi. Jakimiż bo on dziwnymi drogami prowadził mnie do pani! Ile klęsk musiało spaść na ogół, zanim ja, ubogi chłopak, mogłem zdobyć ukształcenie, które mi dziś pozwala mówić z panią. Jaki traf popchnął mnie do teatru, gdzie pierwszy raz zobaczyłem panią. A na majątek, który posiadam, czy może nie złożył się szereg cudów?...

Kiedy dziś myślę o tych rzeczach, zdaje mi się, że jeszcze przed urodzeniem naznaczone mi było zejść się z panią. Gdyby mój biedny stryj nie kochał się za młodu i nie umarł osamotniony, ja dziś nie znajdowałbym się w tym miejscu. I nie jestże to dziwne, że ja sam, zamiast bawić się z kobietami, jak robią inni, unikałem ich dotychczas i prawie świadomie czekałem na jedną, na panią...

Panna Izabela nieznacznie otarła łzę. Wokulski, nie patrząc na nią, mówił:

– Nie dalej jak teraz, kiedy byłem w Paryżu, miałem przed sobą dwie drogi. Jedna prowadzi do wielkiego wynalazku, który może zmieni dzieje świata, druga do pani. Wyrzekłem się tamtej, bo mnie tu przykuwa niewidzialny łańcuch: nadzieja, że mnie pani pokocha. Jeżeli to jest możliwym, wolę szczęście z panią od największej sławy bez pani; bo sława to liczman, za który własne szczęście poświęcamy dla innych. Ale jeżeli się łudzę, tylko pani może zdjąć ze mnie to zaklęcie. Powiedz, że nie masz i nie będziesz miała nic dla mnie i... Wrócę tam, gdzie może od razu powinienem był zostać.

– Czy tak?... – dodał, biorąc ją za rękę.

Nie odpowiedziała nic...

– Więc zostaję... – rzekł po chwili. – Będę cierpliwym, a pani sama da mi znak, że spełniły się moje nadzieje.

Bolesław Prus, Lalka, Wrocław 2019.

Temat 2

Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij. Twoja praca powinna liczyć co najmniej 250 wyrazów.

Leopold Staff

Orędzie

Co jest, niech piękne będzie, bowiem jest.

Tego, że było, przyszłość nie odmieni.

Więc je podnieśmy, sami podniesieni,

Dajmy mu z ognia i krwi żywej chrzest,

Ażeby piękne było to, co jest.

I niechaj piękne będzie, czego nie ma,

Albowiem wszystko może jeszcze być.

Dla władnych duchem i dłońmi obiema

Wiosną wywodzi gleba czarnoziema,

O czym nie mogła martwa zima śnić.

Niech pochwalone będzie, co jest znane,

Albowiem czasu wielkiego moc groźna,

Co kryje w dalach swych wszelką przemianę,

Dłoń nań położy, jak bliznę na ranę,

I rzeczy znanej nikt jutro nie pozna.

I niech Nieznane pochwalone będzie,

Bo jeno w nim śpi dumna zdobycz dusz

Przez walk triumfy i klęski w obłędzie.

A dla zdobywców nie zabraknie mórz,

Albowiem Ono jedynie jest wszędzie.

Leopold Staff, Orędzie, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 1985.

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak podejść do tego wypracowania

To arkusz w formule obowiązującej do 2022 roku: rozprawka albo interpretacja tekstu z arkusza. Dziś ćwiczy na nim czytanie tematu, stawianie tezy i argumentowanie tekstem.

  1. Wybierz temat i formę

    Temat 1 to zwykle wypowiedź argumentacyjna do fragmentu z arkusza, temat 2 interpretacja wiersza albo interpretacja porównawcza.

  2. Postaw tezę albo koncepcję interpretacyjną

    W rozprawce: stanowisko wobec problemu z polecenia. W interpretacji: jedno zdanie o tym, o czym jest utwór i co z tego wynika.

  3. Uzasadniaj tekstem

    Każdy argument opieraj na konkretnym miejscu we fragmencie i na całym utworze, a w rozprawce także na innym tekście kultury.

  4. Zamknij kompozycję

    Wstęp, akapity z jedną myślą, zakończenie z wnioskiem. Kryteria tej formuły znajdziesz w rozwiązaniu.

Czego unikać

  • streszczania fragmentu
  • interpretacji bez odwołań do tekstu
  • przenoszenia wymagań nowej formuły (liczba kontekstów, lista lektur) na ten arkusz

Za co są punkty

Punktacja starej formuły ma osiem kategorii od A do H; najwięcej punktów jest za tezę i jej uzasadnienie.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Co musi być w pracy na dany temat

Temat 1

Temat 1.

Nadzieja może być zarówno źródłem duchowej siły, jak i słabości człowieka.

Za duchową siłę można uznać nadzieję Wokulskiego, która motywuje go do działania i pokonywania przeszkód; za słabość – fakt, że nadzieja ta czyni go uzależnionym od drugiej osoby i uniemożliwia mu realizowanie innych celów (rezygnacja z wynalazku w Paryżu).

Temat 2

Temat 2.

Teza interpretacyjna: Utwór 'Orędzie' Leopolda Staffa jest apelem do człowieka, aby dostrzegał i celebrował piękno, wartość i potencjał wszystkich wymiarów rzeczywistości – tego, co jest, czego nie ma, tego, co znane, i Nieznanego.

Uzasadnienie: Każda zwrotka zawiera imperatyw dotyczący godności danego wymiaru bytu; poeta uzasadnia każdy nakaz (bo jest, bo może być, bo czas zmienia, bo drzemie w nim potencjał dusz); całość stawia Nieznane jako ostateczne źródło wszelkich możliwości i wymaga od odbiorcy postawy pełnej afirmacji i odwagi.

Kryteria oceniania: 50 pkt

Temat 1: rozprawka50 pkt

Kryteria oceny, temat 1
KryteriumPunkty i za co
A Sformułowanie stanowiska wobec problemu podanego w poleceniudo 6 pkt
  • 6stanowisko jest adekwatne do problemu podanego w poleceniu
  • 3stanowisko jest częściowo adekwatne do problemu podanego w poleceniu
  • 0stanowisko jest nieadekwatne lub brak stanowiska
B Uzasadnienie stanowiskado 18 pkt
  • 18uzasadnienie trafne, szerokie i pogłębione
  • 12uzasadnienie trafne i szerokie
  • 8uzasadnienie trafne, ale wąskie
  • 4uzasadnienie częściowe
  • 0brak uzasadnienia stanowiska
C Poprawność rzeczowado 4 pkt
  • 4brak błędów rzeczowych
  • 2nie więcej niż jeden błąd rzeczowy
  • 0błędy rzeczowe
D Zamysł kompozycyjnydo 6 pkt
  • 6kompozycja funkcjonalna
  • 3zaburzenia funkcjonalności kompozycji
  • 0brak zamysłu kompozycyjnego
E Spójność lokalnado 2 pkt
  • 2pełna spójność wypowiedzi lub nieznaczne zaburzenia spójności
  • 1znaczne zaburzenia spójności
  • 0wypowiedź niespójna
F Styl tekstudo 4 pkt
  • 4styl stosowny
  • 2styl częściowo stosowny
  • 0styl niestosowny
G Poprawność językowado 6 pkt
  • 6brak błędów lub nieliczne błędy nierażące
  • 3liczne błędy nierażące lub nieliczne błędy rażące
  • 0liczne błędy rażące
H Poprawność zapisudo 4 pkt
  • 4zapis w pełni poprawny lub nieliczne błędy nierażące
  • 2liczne błędy nierażące lub nieliczne błędy rażące
  • 0liczne błędy rażące

Temat 2: interpretacja utworu poetyckiego50 pkt

Kryteria oceny, temat 2
KryteriumPunkty i za co
A Koncepcja interpretacyjnado 9 pkt
  • 9koncepcja niesprzeczna z utworem, spójna i obejmująca sensy niedosłowne
  • 6koncepcja niesprzeczna z utworem, ale niespójna i/lub obejmująca w większości znaczenia dosłowne
  • 3koncepcja częściowo sprzeczna z utworem
  • 0brak koncepcji lub koncepcja całkowicie sprzeczna z utworem
B Uzasadnienie tezy interpretacyjnejdo 15 pkt
  • 15uzasadnienie trafne i pogłębione
  • 10uzasadnienie trafne, ale niepogłębione
  • 5uzasadnienie częściowo trafne
  • 0brak trafnych argumentów uzasadniających interpretację
C Poprawność rzeczowado 4 pkt
  • 4brak błędów rzeczowych
  • 2nie więcej niż jeden błąd rzeczowy
  • 0błędy rzeczowe
D Zamysł kompozycyjnydo 6 pkt
  • 6kompozycja funkcjonalna
  • 3zaburzenia funkcjonalności kompozycji
  • 0brak zamysłu kompozycyjnego
E Spójność lokalnado 2 pkt
  • 2pełna spójność wypowiedzi lub nieznaczne zaburzenia spójności
  • 1znaczne zaburzenia spójności
  • 0wypowiedź niespójna
F Styl tekstudo 4 pkt
  • 4styl stosowny
  • 2styl częściowo stosowny
  • 0styl niestosowny
G Poprawność językowado 6 pkt
  • 6brak błędów lub nieliczne błędy nierażące
  • 3liczne błędy nierażące lub nieliczne błędy rażące
  • 0liczne błędy rażące
H Poprawność zapisudo 4 pkt
  • 4zapis w pełni poprawny lub nieliczne błędy nierażące
  • 2liczne błędy nierażące lub nieliczne błędy rażące
  • 0liczne błędy rażące

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.