Zadanie 9, matura poprawkowa sierpień 2020, język polski podstawowy

2 pktczytanie ze zrozumieniemśrednie (szac.)Sierpień (poprawkowy) 2020

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Tekst do zadania

Nie ma musu

Dzieła kiedyś już na polski przełożone tłumaczy się na nowo zwykle dlatego, że tłumacz bardzo chce to zrobić. Takie pragnienie rodzi się z najrozmaitszych przyczyn i jak to bywa, kiedy w grę wchodzą uczucia, trudno jednoznacznie je określić i opisać. Pamiętajmy, że na ogół nie przekłada się kolejny raz zwykłych czytadeł [...]. Chęć przełożenia na nowo budzą zwykle arcydzieła, a w każdym razie książki mające samoistną wartość literacką, artystycznie i językowo niebanalne. To z miłości do oryginału, z fascynacji nim rodzi się w tłumaczu pragnienie samodzielnego odwzorowania go w polszczyźnie. [...] W grę wchodzi też chęć zmierzenia się ze znakomitym i ważnym tekstem. Zawodowy tłumacz, utrzymujący się z tego dziwnego zajęcia, jest trochę jak szewc: pracuje na zamówienie i szyje takie buty – przekłada takie książki – jakie u niego zamówią. Zdarza mu się więc tłumaczyć teksty, które go niezbyt obchodzą, albo dzieła nawet wartościowe i pouczające, ale pisane dość topornym językiem. Dlatego dopada go czasem pragnienie, by zająć się tekstem, który go czymś fascynuje. Skoro mówimy o nowych przekładach, wypada powiedzieć parę słów o starych. One na ogół wcale nie są złe i nowe nie muszą być wobec nich wotum nieufności. Jednak język polski, tak jak inne, zmienia się. [...] To sprawia, że niektóre stare przekłady nabierają czegoś w rodzaju lekkiej patyny, w oryginale niezauważalnej. Także dlatego tłumacz ma czasem ochotę, by ukazać swoją ukochaną książkę w języku bliższym współczesnemu. Zmienia się nie tylko język, zmieniła się nieco sama koncepcja przekładu. Dawniej chodziło głównie o to, by możliwie najlepszą literacką polszczyzną przekazać polskiemu czytelnikowi, "co autor miał na myśli". Dziś zależy nam bardziej na tym, by ów czytelnik otrzymał tekst jak najbardziej zbliżony do oryginalnego, nie ukrywamy osobliwości stylu oryginału, jego chropowatości, zawikłań, nielogiczności. Wielcy pisarze nie zawsze byli językowo "poprawni"... Kiedy zatem tłumaczymy na nowo rzecz już kiedyś przełożoną, i to dobrze, to nie dlatego, że dawny przekład jest niedobry lub zawiera "błędy" [...]. Na ogół […] za wybitne książki brali się w Polsce tłumacze kompetentni, czasem – znakomici pisarze, do tego nad powojennymi edycjami w wielkich wydawnictwach pracowali wytrawni redaktorzy […], którzy błędy i pomyłki wyłapywali. A więc uwaga! Wśród tych starych przekładów, nawet niepozbawionych wad, trafiają się takie, z którymi naprawdę trudno konkurować. [...] Pomyślałem sobie: przełożę Pustelnię parmeńską! (kocham tę książkę), zwłaszcza że w kołach fachowców krążyła opinia, że przekład Boya-Żeleńskiego ma wady. Ale (może nieopatrznie?) zajrzałem do tego niby wadliwego przekładu. I po przeczytaniu kilkunastu stron powiedziałem sobie: nie, z tym panem ja się nie będę ścigał. Z Boyem jest w ogóle kłopot. Pracował szybko, pracował dużo, pracował w czasach, gdy w wydawnictwach nie było redaktorów [...], trafiały mu się więc gafy, opuszczał fragmenty książek. Ale był arcymistrzem polszczyzny i miał absolutny słuch na francuszczyznę; to wystarczy. [...] Jaki wniosek z tych luźnych i nienaukowych uwag? Prosty: tłumaczyć na nowo książki już przełożone wolno, ale musu nie ma. Pozostawmy decyzje tłumaczom i wydawcom, a ocenę – czytelnikom. Na podstawie: Wiktor Dłuski, Nie ma musu, "Znak", nr 741, luty 2017.

Polecenie

2 punkty

Podaj trzy powody, dla których – zdaniem Wiktora Dłuskiego – tłumacz podejmuje się powtórnego przekładu tekstu.

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak odpowiadać w teście czytania

Test formuły do 2022 roku: zadania do dwóch tekstów nieliterackich. Dobre ćwiczenie przed częścią „Język polski w użyciu”.

  1. Przeczytaj polecenie przed akapitem

    Wiesz wtedy, czego szukasz: informacji, funkcji akapitu, znaczenia wyrazu, środka językowego.

  2. Odpowiadaj tekstem

    Odpowiedź ma wynikać ze wskazanego fragmentu. Formułuj ją własnymi słowami, krótko i precyzyjnie.

  3. W streszczeniu trzymaj limit

    Jeśli zadanie każe streścić tekst w podanej liczbie wyrazów, zachowaj temat, główne myśli i logiczną całość.

Czego unikać

  • cytowania zamiast odpowiedzi
  • opinii własnej tam, gdzie pytają o tekst
  • przekraczania limitu wyrazów w streszczeniu

Za co są punkty

Zadania są za 1-3 punkty; razem test dawał 20 punktów.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Fascynacja oryginałem.

Albo: Miłość do książki.

Albo: Walory literackie (artystyczne i językowe) dzieła.

Albo: Chęć sprostania wyzwaniu, jakim jest tłumaczenie arcydzieła.

Albo: Chęć uwspółcześnienia przekładu/zastosowania współczesnej koncepcji przekładu.

Albo: Realizacja zamówienia.

– dowolne trzy z podanych

Schemat punktowania

2 pkt

za poprawne wskazanie trzech powodów. 1 pkt – za poprawne wskazanie dwóch powodów.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.