Zadanie 7, matura czerwiec 2021, język polski podstawowy

2 pktczytanie ze zrozumieniemśrednie (szac.)Czerwiec 2021

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Tekst do zadania

Ryszard Przybylski

Słowo i milczenie Bohatera Polaków. Studium o „Dziadach”

Każda ludzka działalność była dla romantyka niejednoznaczna i fragmentaryczna. Świat był dla romantyków wiecznie otwarty. Fragmentaryczność i ciągła otwartość stanowiły cechę poznania i dlatego poeta, który tworzył tego rodzaju kompozycje, co Dziady, przekształcał jedynie prawa rządzące myśleniem w zasadę kompozycyjną własnego dzieła.

Kompozycja Dziadów jest więc dziełem romantycznej świadomości, która nieukończenie uważała za cechę wszelkiej aktywności umysłu. Mickiewicz wiedział, że nie tworzył „całości organicznej”, formy wykończonej i zamkniętej, ale przecież upierał się, że Dziady są utworem jednolitym.

Po pierwsze, główna idea utworu. „Wiara we wpływ świata niewidzialnego, niematerialnego – pisał Mickiewicz – na sferę ludzkich myśli i działań jest ideą macierzystą poematu polskiego; rozwija się ona stopniowo w poszczególnych częściach dramatu, przyjmując różne kształty, podług różnicy miejsca i czasu”.

Po drugie, „pewną jednolitość” nadaje Dziadom „tajemnicza osobistość przechodząca przez cały dramat”. Tworząc ją, Mickiewicz wykorzystał kilka faktów ze swego życia. Jest to jednak – jak pisał – „postać urojona”, która, jak łatwo zauważyć, w każdym kolejnym fragmencie objawia się w innym przeistoczeniu. Aby podkreślić, że ta wymyślona postać literacka, mimo wszystkich swych różnorodnych wcieleń, imion i tytułów, jest tą samą „tajemniczą osobistością”, będę ją czasem nazywał Bohaterem Polaków. Ponieważ wpływ Dziadów na życie naszego narodu był i jest nadal ogromny, każdy przyzna, że nazwa ta jest właściwa.

Pokaż cały tekst

Dziady są więc utworem jednolitym, zawsze otwartym, który nigdy nie stanie się „całością organiczną”. Całość romantycznej formy otwartej jest jednak zawsze „wielowariantowa, alinearna” i przede wszystkim składa się z kolejnych objawień, kolejnych epifanii. Jest to nie tyle „całość w wycinkach”, ile szereg fragmentów, które razem składają się na wizję, zawsze wieloznaczną, chociaż nie bezsensowną. Ale czytanie części poza tą otwartą, bo otwartą, wszelako formą musi prowadzić do pomyłek już na pierwszym literalnym poziomie. Poza nią każdy fragment arcydramatu jest żałosny, kaleki, odarty z mądrości, która promieniuje na niego z tej nieorganicznej całości.

Czytanie formy otwartej jest bardzo szczególne. Wszystkie znaczenia, sensy i syntezy, które powstają w czasie lektury, są w jakiś sposób zawieszone. Każdy następny fragment może wywrócić najbardziej skrupulatne ustalenia. Rzucić nowe światło na poprzednie. Śmierć autora nie likwiduje tego zawieszenia. Przeciwnie. Po zgonie twórcy dzieło fragmentaryczne nigdy nie stanie się „organiczną całością”. Dlatego, chociaż ograniczone, Dziady są teraz ciągle otwarte. Chociaż niedokończone, są nieodwołalnie całkowite. Są po prostu przejawem wiecznego n i e d o.

Na podstawie: Ryszard Przybylski, Słowo i milczenie Bohatera Polaków. Studium o „Dziadach”, Warszawa 1993.

Polecenie

2 punkty

Co – zgodnie z tekstem Ryszarda Przybylskiego – świadczy o jednolitości dramatu Dziady Adama Mickiewicza? Podaj dwa przykłady.

Przykład 1.:

Przykład 2.:

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak odpowiadać w teście czytania

Test formuły do 2022 roku: zadania do dwóch tekstów nieliterackich. Dobre ćwiczenie przed częścią „Język polski w użyciu”.

  1. Przeczytaj polecenie przed akapitem

    Wiesz wtedy, czego szukasz: informacji, funkcji akapitu, znaczenia wyrazu, środka językowego.

  2. Odpowiadaj tekstem

    Odpowiedź ma wynikać ze wskazanego fragmentu. Formułuj ją własnymi słowami, krótko i precyzyjnie.

  3. W streszczeniu trzymaj limit

    Jeśli zadanie każe streścić tekst w podanej liczbie wyrazów, zachowaj temat, główne myśli i logiczną całość.

Czego unikać

  • cytowania zamiast odpowiedzi
  • opinii własnej tam, gdzie pytają o tekst
  • przekraczania limitu wyrazów w streszczeniu

Za co są punkty

Zadania są za 1-3 punkty; razem test dawał 20 punktów.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

• O jednolitości „Dziadów” świadczy główna idea utworu, tj. przekonanie, że sfera niematerialna wpływa na ludzkie myśli i czyny.

• „Dziady” są utworem jednolitym, ponieważ łączy je wspólny bohater / Bohater Polaków / postać / „tajemnicza osobistość” w różnych wcieleniach.

• O jednolitości „Dziadów” świadczy główna idea utworu.

• „Dziady” mają wspólnego bohatera w różnych wcieleniach.

Schemat punktowania

2 pkt

podanie dwóch poprawnych przykładów.

1 pkt

podanie jednego poprawnego przykładu.

0 pkt

odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.