Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Oto zostawiła ją na łące, nad brzegiem Oceanu, bawiącą się z nimfami. Odchodząc,

zabroniła jej zbierać narcyzów, kwiatów zwodniczych, poświęconych bóstwom podziemnym.

[…]

Persefona obejrzała się wokoło, czy jej nikt nie widzi, i prędko zerwała kwiat. Upiła się

jego zapachem, oczy jej zaszły mgłą i ciemność ogarnęła duszę. Wtedy rozwarła się ziemia

i Hades, bóg piekieł, porwał Persefonę na wozie zaprzężonym w czarne rumaki. Gdy się

ocknęła, wołała, krzyczała. Żaden bóg nie słyszał jej głosu, żadna z nimf, z którymi bawiła się

na łące, nie nadbiegła z pomocą. […]

Na próżno matka pytała o nią każdego przechodnia. Ani bóg, ani człowiek, ani ptak

żaden nie podał jej wieści o córce.

Jan Parandowski, Mitologia, Warszawa 1979.

Tekst 2.

Jan Kochanowski

Tren X

Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi sie podziała?

W którą stronę, w którąś sie krainę udała?

Czyś ty nad wszystki nieba wysoko wzniesiona

I tam w liczbę aniołków małych policzona?

Czyliś do raju wzięta? Czyliś na szcześliwe

Wyspy1 zaprowadzona? Czy cię przez teskliwe

Charon jeziora2 wiezie i napawa zdrojem

Niepomnym, że ty nie wiesz nic o płaczu mojem?

Czy, człowieka zrzuciwszy3 i myśli dziewicze,

Wzięłaś na się postawę4 i piórka słowicze?

Czyli sie w czyścu czyścisz, jesli z strony ciała

Jakakolwiek zmazeczka na tobie została?

Czyś po śmierci tam poszła, kędyś pierwej była,

Niżeś sie na mą ciężką żałość urodziła?

Gdzieśkolwiek jest, jesliś jest, lituj mej żałości.

A nie możesz li w onej dawnej swej całości5,

Pociesz mię, jako możesz, a staw sie przede mną

Lubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną6.

Jan Kochanowski, Tren X, [w:] tegoż, Treny, Wrocław 2019.

1 Na szcześliwe wyspy – mityczne

wyspy, na których panowała

wieczna radość.

2 Teskliwe […] jeziora – smutne

jeziora, właściwie wszelkie wody,

bagna i rzeki podziemne.

3 Człowieka zrzuciwszy –

pozbywszy się ludzkiej postaci.

4 Postawa – tu: postać.

5 W onej dawnej swej całości –

z duszą i z ciałem.

6 Mara nikczemna – złudne

widziadło, zjawa.

[[:11]]

Czy postawa podmiotu lirycznego w Trenie X Jana Kochanowskiego jest podobna

do postawy Demeter? W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do Trenu X oraz do

zacytowanego fragmentu Mitologii Jana Parandowskiego.

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

2 pkt – rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do obu

tekstów.

1 pkt – rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do jednego

tekstu.

0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Uwagi.

1) W uzasadnieniu zdający musi odnieść się do postawy.

2) Nie zalicza się odpowiedzi polegającej tylko na streszczaniu lub parafrazowaniu

tekstu/tekstów.

[[:12]]

Egzamin maturalny z języka polskiego na poziomie podstawowym – termin główny 2024 r.

Przykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt

1) Rozstrzygnięcie: Jest podobna.

Uzasadnienie, np.:

Postawa podmiotu litycznego w Trenie X jest podobna do postawy Demeter. Zarówno

Demeter, jak i podmiot liryczny z trenu szukają z utęsknieniem swych córek. Obydwoje

rozpaczają nad stratą swoich pociech, z którą nie potrafią sobie poradzić. Towarzyszy im

smutek, osamotnienie oraz niepewność.

2) Rozstrzygnięcie: Nie jest podobna.

Uzasadnienie, np.:

Matka Persefony podejmuje działania, by odnaleźć córkę. Tymczasem podmiot liryczny

wyraża tylko żal wynikający z nieobecności dziecka.

3) Rozstrzygnięcie: Jest częściowo podobna.

Uzasadnienie, np.:

Obie osoby okazują rozpacz po stracie córek. Jednak matka Persefony podejmuje działania,

by odnaleźć córkę, podmiot liryczny wyraża żal wynikający z nieobecności dziecka i oczekuje

pocieszenia.