Zadanie 2, matura maj 2024, język polski podstawowy
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Tekst do zadania
Tekst 1.
Richard Luecke
Zarządzanie czasem
Czas to zdumiewająca i cenna rzecz, którą po równo obdzielono królewiczów i żebraków. Każdy dzień ma dwadzieścia cztery godziny – nie mniej, nie więcej. I niezależnie od tego, jak bardzo go cenimy, w żaden sposób nie możemy czasu zaoszczędzić, zwolnić lub przełączyć na jałowy bieg w trakcie przygotowań do jego wykorzystania. Mówi się, że czas nie czeka. Porównać go można także do środków zużywalnych. Nieustannie go ubywa i nie ma żadnej możliwości uzupełnienia zapasów. Jedyne, co można zrobić, to wykorzystać go jak najlepiej. Jak zauważył Benjamin Franklin¹: „Czy kochasz życie? Nie trwoń więc czasu, jako że z niego właśnie życie się składa”.
Jesteśmy przewrażliwieni na punkcie czasu, otoczyliśmy się więc urządzeniami tenże czas oszczędzającymi. W rzeczywistości znaczna część ludzkich działań poświęcona jest znajdowaniu sposobów szybszego wykonania różnych czynności. I tak udało nam się skrócić czas podróży z Bostonu do Londynu z kilku tygodni, których wymagał rejs żaglowcem, do ośmiu godzin lotu odrzutowcem. Korzystamy w pracy z szybkich komputerów i oszałamiająco szybkich linii montażowych, staramy się skracać czas wykonywania prawie wszystkiego, czym się zajmujemy. W domu używamy kuchenek mikrofalowych i gotowych dań do podgrzania, korzystamy z poczty elektronicznej i z komunikatorów internetowych.
Pokaż cały tekst
Ale pomimo wysiłków, aby wszystko przyśpieszyć, wielu z nas odkrywa, że stale działamy pod presją czasu. A na ironię zakrawa fakt, że poświęcamy znaczącą część naszego czasu, aby zarobić na liczne urządzenia tenże czas oszczędzające, chociażby na samochody zdolne rozwijać dużą prędkość, którymi jednak przeważnie wleczemy się w korkach.
Jeszcze do niedawna czas liczył się tylko w szerokiej perspektywie. Miarami czasu zwracającymi uwagę ludzi były pory roku oraz skrajne punkty cyklu słonecznego – przesilenia i równonoce. Pomiar czasu w ciągu jednego dnia był niedokładny i zbędny. W swej książce The Discoverers² historyk Daniel Boorstin opisuje, że to Rzymianie w IV wieku p.n.e. podzielili dzień na dwie części: przed południem i po południu. Ten prosty podział, który wykorzystujemy do dziś, najwyraźniej wystarczał przy ówczesnym tempie życia. Dopiero później zaczęto stosować zegary słoneczne i wodne do wyznaczania godzin.
Zegary mechaniczne wynalezione w Europie w średniowieczu nie były o wiele dokładniejsze. Aż do XV wieku wybijały jedynie godziny. Ta wiedza w zupełności wystarczała większości ludzi. Nikt nie mówił: „Muszę dostarczyć krupy do młyna jutro rano na 10:45”. Minuty i sekundy nie miały większego znaczenia, tempo życia nie wymagało tak skrupulatnego pomiaru.
Czasy się zmieniły. W dobie terminarzy i cyfrowych asystentów nasze życie zawodowe coraz bardziej przypomina zlepek 15-minutowych bloków czasowych. Mamy tylko tyle czasu na to, a tyle – na tamto, i niewiele więcej w zapasie.
Na podstawie: Richard Luecke, Zarządzanie czasem. Zwiększ własną produktywność i efektywność, tłum. Dorota Strumińska, Warszawa 2006.
¹ Benjamin Franklin (1706–1790) – amerykański polityk.
² The Discoverers – Odkrywcy.
Polecenie
1 punktNa podstawie tekstu Richarda Lueckego wyjaśnij, na czym polega paradoks ludzkich starań o spowolnienie upływu czasu.
Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie
Jak odpowiadać w tej części
Zadania sprawdzają, czy rozumiesz dwa teksty z arkusza i świadomie używasz języka. Odpowiedź ma wynikać z tekstu, nie z ogólnej wiedzy.
Sprawdź czasownik w poleceniu
Wyjaśnij, rozstrzygnij, uzasadnij, podaj przykład: każdy wymaga czegoś innego. Rozstrzygnięcie bez uzasadnienia nie dostaje punktu.
Wróć do wskazanego miejsca w tekście
Polecenie zwykle podaje akapit albo zdanie. Odpowiedz na podstawie tego fragmentu i całego tekstu, własnymi słowami.
Odpowiedz pełnym zdaniem i zamknij temat
Jedno lub dwa precyzyjne zdania. Jeśli polecenie pyta o dwie rzeczy (np. oba teksty), odpowiedz na obie.
Czego unikać
- przepisywania zdań z tekstu jako odpowiedzi
- odpowiedzi ogólnych, które pasowałyby do każdego tekstu
- pomijania drugiej części polecenia
Za co są punkty
Zadania są za 1-2 punkty; punkt daje trafna treść, a w zadaniach na uzasadnienie komplet: rozstrzygnięcie i powód.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
• Ludzie tracą czas, aby go zaoszczędzić.
• Paradoksalność ludzkich starań o zaoszczędzenie czasu można wyjaśnić, wskazując na liczne zabiegi człowieka mające na celu zaoszczędzenie czasu, a równocześnie na coraz większy odczuwany przez niego brak czasu.
Schemat punktowania
poprawne wyjaśnienie paradoksu na podstawie tekstu 1.
odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.