Zadanie 7.1, matura maj 2025, język polski podstawowy

1 pkttest historycznoliterackiłatwe 69%Maj 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Teksty do zadania

Przeczytaj poniższe fragmenty utworów literackich.

Tekst 1.

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią

MORS DICIT¹:

[…]

Ale gdy przyjdzie dzień sądny,

Gdzie się nie skryje żadny,

Uźrzą² mądrzy tego świata,

Iż dobra boska odpłata;

Chowali tu żywot swoj ciasno³,

Alić jich sirca nad słońce jasno⁴;

Jidą⁵ w niebieskie radości,

A nie w piekielne żałości.

Co nam pomogło odzienie⁶

Albo obłudne jimienie⁷,

Cośmy się w niem kochali,

A swe dusze za nie dali?

Przeminęło jak obłoki,

A my jidzim przez otwłoki⁸.

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, [w:] […] poezja polska świecka, oprac. Stefan Vrtel-Wierczyński, Wrocław 1952.

¹ Mors dicit (łac.) – Śmierć mówi.

² Uźrzą – ujrzą.

³ Chowali tu żywot swoj ciasno – prowadzili tu (tj. na ziemi) surowy tryb życia.

⁴ Alić jich sirca nad słońce jasno – i oto ich serca są jaśniejsze od słońca.

⁵ Jidą – idą.

⁶ Odzienie – tu: drogocenne ubranie.

⁷ Obłudne jimienie – zwodnicze dobra materialne.

⁸ A my jidzim przez otwłoki – a my odejdziemy bez zwłoki.

Tekst 2.

Jan Andrzej Morsztyn

Wiosna

Spieszmy się, spieszmy, niż nas czas nadgoni

I śmierć, której się dobra myśl nie schroni:

Ta niedyskretka tejże pchnięciem nogi

Pokaż cały tekst

Otwiera chaty i królewskie progi.

Żyj w skok¹, bo-ć zamknął do niezmiernej wrota

Nadzieje² krótki kres dany żywota³;

Zarwij⁴, co możesz, dobrych dni pod miarą⁵,

Wnet będziesz bajką, nieboszczykiem, marą⁶.

Jan Andrzej Morsztyn, Wiosna, [w:] tegoż, Utwory zebrane, Warszawa 1971.

¹ W skok – szybko.

² Do niezmiernej […] nadzieje – do długotrwałej nadziei.

³ Krótki kres dany żywota – szybki koniec życia.

⁴ Zarwij – urwij, tj. skorzystaj.

⁵ Pod miarą – z tych, które ci wymierzono.

⁶ Mara – widzenie senne; duch zmarłego.

Polecenie

1 punkt

Wyjaśnij, czym się różni postawa życiowa zalecana w przytoczonym fragmencie Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią od postawy życiowej zalecanej w przytoczonym fragmencie wiersza Wiosna Jana Andrzeja Morsztyna. W odpowiedzi odwołaj się do każdego z tekstów.

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak odpowiadać w teście historycznoliterackim

Krótkie zadania z lektur obowiązkowych i epok. Liczy się konkretna wiedza o utworze przywołana w odpowiedzi.

  1. Rozpoznaj utwór i epokę

    Fragment, ilustracja albo cytat odsyłają do konkretnej lektury. Zanim odpowiesz, ustal tytuł, autora i epokę.

  2. Odpowiedz na to, o co pytają

    Podaj bohatera, motyw albo cechę i od razu ją pokaż na przykładzie z utworu: wydarzenie, postawa, scena.

  3. Uzasadniaj znajomością lektury

    W zadaniach z uzasadnieniem punkt jest za odwołanie do treści całego utworu, nie tylko do fragmentu z arkusza.

Czego unikać

  • ogólników bez przykładu z lektury
  • mylenia bohaterów i autorów (błąd rzeczowy odbiera punkt)
  • odpowiedzi dłuższych niż miejsce w arkuszu: liczy się trafność

Za co są punkty

Zadania są za 1-2 punkty; razem ta część daje 15 punktów.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Przykładowe odpowiedzi

• Postawa we fragmencie Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią to niezwracanie uwagi na dobra doczesne, ponieważ i tak przeminą, natomiast Jan Andrzej Morsztyn w wierszu Wiosna napisał, aby czerpać z życia pełnymi garściami, dopóki jest na to czas.

• Wiersz Wiosna nawołuje do cieszenia się życiem, dopóki je mamy, do korzystania z dóbr ziemskich. W Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią natomiast zaleca się żyć skromnie, aby zapewnić sobie życie w raju.

Schemat punktowania

1 pkt

poprawne wyjaśnienie różnicy między postawą życiową zalecaną w tekście 1. a postawą życiową zalecaną w tekście 2.

0 pkt

odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Uwaga. W uzasadnieniu zdający musi odnieść się do postawy życiowej.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.