Zadanie 9, matura maj 2025, język polski podstawowy

2 pkttest historycznoliterackiłatwe 65%Maj 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Teksty do zadania

Przeczytaj poniższe fragmenty utworów literackich.

Tekst 1.

Adam Mickiewicz

Dziady cz. III

P. ROLLISONOWA

Panie! litość – ja wdowa! Panie Senatorze!

Słyszałam, że zabili – czyż można, mój Boże!

Moje dziecko! – Ksiądz mówi, że on jeszcze żyje;

Ale go biją, Panie! ktoż dzieci tak bije! –

Jego zbito – zlituj się – po katowsku zbito.

(płacze)

[…]

Siadłam tam na rogu,

Pod murem – mury grube – przyłożyłam ucho –

Tam siedziałam od rana. – W północ, w mieście głucho,

Słucham – w północ, tam z muru – nie, nie zwodzę siebie:

Słyszałam go, słyszałam, jak Pan Bóg na niebie,

Ja głos jego słyszałam uszami własnemi –

Cichy, jakby spod ziemi, jak ze środka ziemi.

I mój słuch wszedł w głąb muru, daleko, głęboko;

Ach, dalej poszedł niźli najbystrzejsze oko.

Słyszałam, męczono go –

[…]

Niema owca pozna głos swojego jagnięcia

Śród najliczniejszej trzody – ach, to był głos taki! –

Ach, dobry Panie, żebyś słyszał raz głos taki,

Ty byś już nigdy w życiu spokojnie nie zasnął!

Adam Mickiewicz, Dziady drezdeńskie (część III), Wrocław 2012.

Tekst 2.

Józef Wittlin

Stabat Mater1

Stała matka boleściwa – na rynku,

Przy swym martwym powieszonym synku.

Stała w świata przeraźliwej pustce

Polska matka w służącowskiej chustce.

Nie płakała i nic nie mówiła,

Zimne oczy w zimne zwłoki wbiła.

Wisiał martwy, z wszystkiego wyzuty,

Niemcy przedtem zabrali mu buty.

Będą w butach jej syna chodzili

Po tej ziemi, którą pohańbili.

Po tej ziemi, która umęczona

Stoi – patrzy – i milczy – jak ona.

[1942]

Józef Wittlin, Stabat Mater, [w:] tegoż, Poezje, Warszawa 1978.

1 Stabat Mater (łac.) – Stała Matka.

Polecenie

2 punkty

Rozstrzygnij, czy obraz matki w przytoczonym fragmencie Dziadów cz. III Adama Mickiewicza jest podobny do obrazu matki w przytoczonym fragmencie wiersza Stabat Mater Józefa Wittlina. W uzasadnieniu odpowiedzi sformułuj dwa argumenty – każdy w odniesieniu do obu tekstów.

Rozstrzygnięcie:

Argument 1.:

Argument 2.:

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak odpowiadać w teście historycznoliterackim

Krótkie zadania z lektur obowiązkowych i epok. Liczy się konkretna wiedza o utworze przywołana w odpowiedzi.

  1. Rozpoznaj utwór i epokę

    Fragment, ilustracja albo cytat odsyłają do konkretnej lektury. Zanim odpowiesz, ustal tytuł, autora i epokę.

  2. Odpowiedz na to, o co pytają

    Podaj bohatera, motyw albo cechę i od razu ją pokaż na przykładzie z utworu: wydarzenie, postawa, scena.

  3. Uzasadniaj znajomością lektury

    W zadaniach z uzasadnieniem punkt jest za odwołanie do treści całego utworu, nie tylko do fragmentu z arkusza.

Czego unikać

  • ogólników bez przykładu z lektury
  • mylenia bohaterów i autorów (błąd rzeczowy odbiera punkt)
  • odpowiedzi dłuższych niż miejsce w arkuszu: liczy się trafność

Za co są punkty

Zadania są za 1-2 punkty; razem ta część daje 15 punktów.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Rozstrzygnięcie: Jest podobny. Argumenty, np.:

• W obu fragmentach przedstawiona jest matka cierpiąca. Rollisonowa cierpi, ponieważ jej syn jest męczony, natomiast matka z wiersza Wittlina cierpi z powodu śmierci syna – w wierszu określa się ją jako „boleściwą”.

• W obu tekstach jest przedstawiona matka kochająca, o czym świadczy to, że obie matki starają się być jak najbliżej synów. Rollisonowa nasłuchuje pod murami, a matka z wiersza Wittlina stoi przy zwłokach syna.

Rozstrzygnięcie: Nie jest podobny. Argumenty, np.:

• Rollisonowa bardzo emocjonalnie opowiada o sytuacji katowanego syna oraz o swoim cierpieniu, zaś bohaterka wiersza Wittlina jest oniemiała z rozpaczy, nie okazuje emocji.

• Matka z Dziadów cz. III ma nadzieję, że jej syn żyje – ta z utworu Wittlina nie ma wątpliwości co do śmierci syna, a więc straciła nadzieję.

Rozstrzygnięcie: Częściowo jest podobny.

• Argument za, np.: Obie matki są ukazane jako cierpiące. Rollisonowa boleje nad losem syna, a matka z wiersza Stabat Mater cierpi z powodu straty dziecka.

• Argument przeciw, np.: Rollisonowa prezentuje czynną postawę – błaga Senatora o litość. Z kolei matka w wierszu Wittlina prezentuje postawę bierną – stoi zapatrzona w zwłoki syna.

Schemat punktowania

2 pkt

rozstrzygnięcie i sformułowanie dwóch poprawnych argumentów w odniesieniu do obu tekstów.

1 pkt

rozstrzygnięcie i sformułowanie jednego poprawnego argumentu w odniesieniu do obu tekstów.

0 pkt

odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Komentarz. Zaakceptować każde z trzech rozstrzygnięć (jest podobny, nie jest podobny, częściowo jest podobny), o ile uzasadnienie zawiera dwa argumenty odnoszczące się do obu tekstów. Każdy argument musi odwoływać się zarówno do Dziadów, jak i do Stabat Mater.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.