Zadanie 7.2, matura maj 2025, język polski podstawowy
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Teksty do zadania
Przeczytaj poniższe fragmenty utworów literackich.
Tekst 1.
Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią
MORS DICIT¹:
[…]
Ale gdy przyjdzie dzień sądny,
Gdzie się nie skryje żadny,
Uźrzą² mądrzy tego świata,
Iż dobra boska odpłata;
Chowali tu żywot swoj ciasno³,
Alić jich sirca nad słońce jasno⁴;
Jidą⁵ w niebieskie radości,
A nie w piekielne żałości.
Co nam pomogło odzienie⁶
Albo obłudne jimienie⁷,
Cośmy się w niem kochali,
A swe dusze za nie dali?
Przeminęło jak obłoki,
A my jidzim przez otwłoki⁸.
Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, [w:] […] poezja polska świecka, oprac. Stefan Vrtel-Wierczyński, Wrocław 1952.
¹ Mors dicit (łac.) – Śmierć mówi.
² Uźrzą – ujrzą.
³ Chowali tu żywot swoj ciasno – prowadzili tu (tj. na ziemi) surowy tryb życia.
⁴ Alić jich sirca nad słońce jasno – i oto ich serca są jaśniejsze od słońca.
⁵ Jidą – idą.
⁶ Odzienie – tu: drogocenne ubranie.
⁷ Obłudne jimienie – zwodnicze dobra materialne.
⁸ A my jidzim przez otwłoki – a my odejdziemy bez zwłoki.
Tekst 2.
Jan Andrzej Morsztyn
Wiosna
Spieszmy się, spieszmy, niż nas czas nadgoni
I śmierć, której się dobra myśl nie schroni:
Ta niedyskretka tejże pchnięciem nogi
Pokaż cały tekst
Otwiera chaty i królewskie progi.
Żyj w skok¹, bo-ć zamknął do niezmiernej wrota
Nadzieje² krótki kres dany żywota³;
Zarwij⁴, co możesz, dobrych dni pod miarą⁵,
Wnet będziesz bajką, nieboszczykiem, marą⁶.
Jan Andrzej Morsztyn, Wiosna, [w:] tegoż, Utwory zebrane, Warszawa 1971.
¹ W skok – szybko.
² Do niezmiernej […] nadzieje – do długotrwałej nadziei.
³ Krótki kres dany żywota – szybki koniec życia.
⁴ Zarwij – urwij, tj. skorzystaj.
⁵ Pod miarą – z tych, które ci wymierzono.
⁶ Mara – widzenie senne; duch zmarłego.
Polecenie
1 punktPodaj nazwę epoki, w której powstała Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, a następnie wykaż zgodność postawy zalecanej w przytoczonym fragmencie tego utworu ze światopoglądem rozpoznanej epoki.
Nazwa epoki:
Zgodność postawy ze światopoglądem epoki:
Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie
Jak odpowiadać w teście historycznoliterackim
Krótkie zadania z lektur obowiązkowych i epok. Liczy się konkretna wiedza o utworze przywołana w odpowiedzi.
Rozpoznaj utwór i epokę
Fragment, ilustracja albo cytat odsyłają do konkretnej lektury. Zanim odpowiesz, ustal tytuł, autora i epokę.
Odpowiedz na to, o co pytają
Podaj bohatera, motyw albo cechę i od razu ją pokaż na przykładzie z utworu: wydarzenie, postawa, scena.
Uzasadniaj znajomością lektury
W zadaniach z uzasadnieniem punkt jest za odwołanie do treści całego utworu, nie tylko do fragmentu z arkusza.
Czego unikać
- ogólników bez przykładu z lektury
- mylenia bohaterów i autorów (błąd rzeczowy odbiera punkt)
- odpowiedzi dłuższych niż miejsce w arkuszu: liczy się trafność
Za co są punkty
Zadania są za 1-2 punkty; razem ta część daje 15 punktów.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Nazwa epoki: średniowiecze
Zgodność postawy ze światopoglądem epoki, np.:
• Postawa zalecana w utworze jest zgodna ze światopoglądem średniowiecza, ponieważ podstawą światopoglądu tej epoki było przekonanie, że człowiek powinien pamiętać o czekającej go śmierci.
• Średniowiecze zakładało całkowite oddanie się Bogu. Popularna była asceza polegająca na wyrzeczeniu się wszelkich dóbr i wygód życia, aby oddać się modlitwie i pielęgnować miłość do Boga. Taka postawa zaprezentowana jest w wypowiedzi Śmierci. Mówi ona o prowadzeniu surowego trybu życia, aby dostąpić zbawienia.
Schemat punktowania
poprawne podanie nazwy epoki oraz trafne wykazanie zgodności postawy zalecanej w tekście 1. ze światopoglądem tej epoki.
odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Uwagi.
1) Motyw tańca śmierci nie jest postawą.
2) Nie uznaje się dowodzenia opartego wyłącznie na odniesieniu do sztuki umierania.
Komentarz. Motyw tańca śmierci nie jest postawą. Nie uznaje się dowodzenia opartego wyłącznie na odniesieniu do sztuki umierania.