Zadanie 7.2, matura maj 2025, język polski podstawowy

1 pkttest historycznoliterackiśrednie 43%Maj 2025

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Teksty do zadania

Przeczytaj poniższe fragmenty utworów literackich.

Tekst 1.

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią

MORS DICIT¹:

[…]

Ale gdy przyjdzie dzień sądny,

Gdzie się nie skryje żadny,

Uźrzą² mądrzy tego świata,

Iż dobra boska odpłata;

Chowali tu żywot swoj ciasno³,

Alić jich sirca nad słońce jasno⁴;

Jidą⁵ w niebieskie radości,

A nie w piekielne żałości.

Co nam pomogło odzienie⁶

Albo obłudne jimienie⁷,

Cośmy się w niem kochali,

A swe dusze za nie dali?

Przeminęło jak obłoki,

A my jidzim przez otwłoki⁸.

Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, [w:] […] poezja polska świecka, oprac. Stefan Vrtel-Wierczyński, Wrocław 1952.

¹ Mors dicit (łac.) – Śmierć mówi.

² Uźrzą – ujrzą.

³ Chowali tu żywot swoj ciasno – prowadzili tu (tj. na ziemi) surowy tryb życia.

⁴ Alić jich sirca nad słońce jasno – i oto ich serca są jaśniejsze od słońca.

⁵ Jidą – idą.

⁶ Odzienie – tu: drogocenne ubranie.

⁷ Obłudne jimienie – zwodnicze dobra materialne.

⁸ A my jidzim przez otwłoki – a my odejdziemy bez zwłoki.

Tekst 2.

Jan Andrzej Morsztyn

Wiosna

Spieszmy się, spieszmy, niż nas czas nadgoni

I śmierć, której się dobra myśl nie schroni:

Ta niedyskretka tejże pchnięciem nogi

Pokaż cały tekst

Otwiera chaty i królewskie progi.

Żyj w skok¹, bo-ć zamknął do niezmiernej wrota

Nadzieje² krótki kres dany żywota³;

Zarwij⁴, co możesz, dobrych dni pod miarą⁵,

Wnet będziesz bajką, nieboszczykiem, marą⁶.

Jan Andrzej Morsztyn, Wiosna, [w:] tegoż, Utwory zebrane, Warszawa 1971.

¹ W skok – szybko.

² Do niezmiernej […] nadzieje – do długotrwałej nadziei.

³ Krótki kres dany żywota – szybki koniec życia.

⁴ Zarwij – urwij, tj. skorzystaj.

⁵ Pod miarą – z tych, które ci wymierzono.

⁶ Mara – widzenie senne; duch zmarłego.

Polecenie

1 punkt

Podaj nazwę epoki, w której powstała Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, a następnie wykaż zgodność postawy zalecanej w przytoczonym fragmencie tego utworu ze światopoglądem rozpoznanej epoki.

Nazwa epoki:

Zgodność postawy ze światopoglądem epoki:

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak odpowiadać w teście historycznoliterackim

Krótkie zadania z lektur obowiązkowych i epok. Liczy się konkretna wiedza o utworze przywołana w odpowiedzi.

  1. Rozpoznaj utwór i epokę

    Fragment, ilustracja albo cytat odsyłają do konkretnej lektury. Zanim odpowiesz, ustal tytuł, autora i epokę.

  2. Odpowiedz na to, o co pytają

    Podaj bohatera, motyw albo cechę i od razu ją pokaż na przykładzie z utworu: wydarzenie, postawa, scena.

  3. Uzasadniaj znajomością lektury

    W zadaniach z uzasadnieniem punkt jest za odwołanie do treści całego utworu, nie tylko do fragmentu z arkusza.

Czego unikać

  • ogólników bez przykładu z lektury
  • mylenia bohaterów i autorów (błąd rzeczowy odbiera punkt)
  • odpowiedzi dłuższych niż miejsce w arkuszu: liczy się trafność

Za co są punkty

Zadania są za 1-2 punkty; razem ta część daje 15 punktów.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

Nazwa epoki: średniowiecze

Zgodność postawy ze światopoglądem epoki, np.:

• Postawa zalecana w utworze jest zgodna ze światopoglądem średniowiecza, ponieważ podstawą światopoglądu tej epoki było przekonanie, że człowiek powinien pamiętać o czekającej go śmierci.

• Średniowiecze zakładało całkowite oddanie się Bogu. Popularna była asceza polegająca na wyrzeczeniu się wszelkich dóbr i wygód życia, aby oddać się modlitwie i pielęgnować miłość do Boga. Taka postawa zaprezentowana jest w wypowiedzi Śmierci. Mówi ona o prowadzeniu surowego trybu życia, aby dostąpić zbawienia.

Schemat punktowania

1 pkt

poprawne podanie nazwy epoki oraz trafne wykazanie zgodności postawy zalecanej w tekście 1. ze światopoglądem tej epoki.

0 pkt

odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Uwagi.

1) Motyw tańca śmierci nie jest postawą.

2) Nie uznaje się dowodzenia opartego wyłącznie na odniesieniu do sztuki umierania.

Komentarz. Motyw tańca śmierci nie jest postawą. Nie uznaje się dowodzenia opartego wyłącznie na odniesieniu do sztuki umierania.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.