Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią oraz Jan Andrzej Morsztyn, Wiosna
Tekst 1.
Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią
MORS DICIT1:
[…]
Ale gdy przyjdzie dzień sądny,
Gdzie się nie skryje żadny,
Uźrzą2 mądrzy tego świata,
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Chowali tu żywot swoj ciasno3,
Alić jich sirca nad słońce jasno4;
Jidą5 w niebieskie radości,
A nie w piekielne żałości.
Co nam pomogło odzienie6
Albo obłudne jimienie7,
Cośmy się w niem kochali,
A swe dusze za nie dali?
Przeminęło jak obłoki,
A my jidzim przez otwłoki8.
Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, [w:] […] poezja polska świecka, oprac. Stefan Vrtel-Wierczyński, Wrocław 1952.
1 Mors dicit (łac.) – Śmierć mówi.
2 Uźrzą – ujrzą.
3 Chowali tu żywot swoj ciasno – prowadzili tu (tj. na ziemi) surowy tryb życia.
4 Alić jich sirca nad słońce jasno – i oto ich serca są jaśniejsze od słońca.
5 Jidą – idą.
6 Odzienie – tu: drogocenne ubranie.
7 Obłudne jimienie – zwodnicze dobra materialne.
8 A my jidzim przez otwłoki – a my odejdziemy bez zwłoki.
Tekst 2.
Jan Andrzej Morsztyn
Wiosna
Spieszmy się, spieszmy, niż nas czas nadgoni
I śmierć, której się dobra myśl nie schroni:
Ta niedyskretka tejże pchnięciem nogi
Otwiera chaty i królewskie progi.
Żyj w skok1, bo-ć zamknął do niezmiernej wrota
Nadzieje2 krótki kres dany żywota3;
Zarwij4, co możesz, dobrych dni pod miarą5,
Wnet będziesz bajką, nieboszczykiem, marą6.
Jan Andrzej Morsztyn, Wiosna, [w:] tegoż, Utwory zebrane, Warszawa 1971.
1 W skok – szybko.
2 Do niezmiernej […] nadzieje – do długotrwałej nadziei.
3 Krótki kres dany żywota – szybki koniec życia.
4 Zarwij – urwij, tj. skorzystaj.
5 Pod miarą – z tych, które ci wymierzono.
6 Mara – widzenie senne; duch zmarłego.
---
Podaj nazwę epoki, w której powstała Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, a następnie wykaż zgodność postawy zalecanej w przytoczonym fragmencie tego utworu ze światopoglądem rozpoznanej epoki.
Nazwa epoki: średniowiecze
Zgodność postawy ze światopoglądem epoki, np.:
Postawa zalecana w utworze jest zgodna ze światopoglądem średniowiecza, ponieważ podstawą światopoglądu tej epoki było przekonanie, że człowiek powinien pamiętać o czekającej go śmierci.
LUB
Średniowiecze zakładało całkowite oddanie się Bogu. Popularna była asceza polegająca na wyrzeczeniu się wszelkich dóbr i wygód życia, aby oddać się modlitwie i pielęgnować miłość do Boga. Taka postawa zaprezentowana jest w wypowiedzi Śmierci. Mówi ona o prowadzeniu surowego trybu życia, aby dostąpić zbawienia.
poprawne podanie nazwy epoki oraz trafne wykazanie zgodności postawy zalecanej w tekście 1. ze światopoglądem tej epoki.
Motyw tańca śmierci nie jest postawą. Nie uznaje się dowodzenia opartego wyłącznie na odniesieniu do sztuki umierania.
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.