Zadanie 1.1
Wykaż związek między obecnością licznych rybosomów w komórkach trzustki a obecnością dobrze widocznych jąderek w jej komórkach
Matura z biologii, maj 2019
W bazie 54 zadania z tego arkusza, razem 60 punktów, każde z kluczem CKE i schematem punktowania. Najwięcej zadań sprawdza: Białka (6), Rybosomy (3), Bilans wodny i transpiracja (3). Najtrudniejsze według raportu CKE: zadanie 11.1, średni wynik zdających 7%.
Dodaj cały arkusz do zestawuZadanie 1.2
Wyjaśnij, dlaczego w komórkach trzustki znaczna część białek jest syntetyzowana na rybosomach przyłączonych do siateczki śródplazmatycznej, a nie jest – na rybosomach w cytozolu. W odpowiedzi uwzględnij funkcję trzustki w organizmie i funkcję szorstkiej…
Zadanie 1.3
Określ, na czym polega różnica między rybosomami występującymi w cytozolu a rybosomami występującymi w matriks mitochondriów komórek trzustki. W odpowiedzi porównaj oba typy rybosomów
Zadanie 2.1
Na podstawie schematów uzupełnij tabelę, w której porównasz oba typy fosforylacji i transportu elektronów zachodzące podczas fotosyntezy.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 2.2
Wyjaśnij, dlaczego do zajścia fotosyntezy konieczny jest niecykliczny transport elektronów, a niewystarczający jest sam transport cykliczny. W odpowiedzi uwzględnij produkty fazy zależnej od światła i ich znaczenie w procesie fotosyntezy
- Materiał graficzny
Zadanie 2.3
Oceń, czy poniższe informacje dotyczące fazy fotosyntezy zależnej od światła są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Przenośniki elektronów występują w stromie chloroplastu, natomiast barwniki tworzące…
- Materiał graficzny
Zadanie 3.1
Na podstawie schematu oceń, czy poniższe informacje dotyczące fitochromu są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Przekształcanie się form fitochromu pod wpływem światła jest związane ze zmianą struktury…
- Materiał graficzny
Zadanie 3.2
Na podstawie przedstawionych informacji uzupełnij tabelę dotyczącą zakwitania roślin krótkiego dnia (RKD).
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 4.1
Zaznacz poprawne dokończenie zdania – wybierz odpowiedź spośród A–C oraz odpowiedź spośród 1.–3. Zestaw badawczy umożliwiający rozstrzygnięcie, która z hipotez postawionych przez uczniów jest trafna, powinien zawierać A. suche nasiona grochu B. namoczone i…
- Materiał graficzny
Zadanie 4.2
Wybierz spośród A–E i zaznacz poprawne dokończenie zdania. Proces pęcznienia nasion jest warunkowany obecnością zmagazynowanych w nich związków organicznych, a przede wszystkim obecnością A. sacharozy. B. glicerolu. C. glikogenu. D. białek. E. triglicerydów.
- Materiał graficzny
Zadanie 5.1
Wybierz spośród A–D i zaznacz dwa poprawnie sformułowane problemy badawcze przedstawionego doświadczenia. A. Wpływ kwasu abscysynowego na transpirację w liściach lilaka w warunkach różnej wilgotności powietrza. B. Czy wilgotność powietrza i oprysk ABA mają…
- Materiał graficzny
Zadanie 5.2
Uzupełnij poniższe zdanie tak, aby zawierało ono informacje prawdziwe. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie. Zestaw B jest zestawem kontrolnym dla (zestawu A / zestawu C / zestawu D), natomiast zestaw D to zestaw (kontrolny / badawczy) dla (zestawu A…
- Materiał graficzny
Zadanie 5.3
Określ, w którym z zestawów doświadczalnych: A, B, C czy D, będzie można po dwóch godzinach zaobserwować największy ubytek wody w kapilarach. Wyjaśnij wynik uzyskany w tym zestawie, uwzględniając w odpowiedzi proces transpiracji. Zestaw doświadczalny:
- Materiał graficzny
Zadanie 6.1
Określ, które bakteriofagi – przeprowadzające przede wszystkim cykl lityczny czy cykl lizogeniczny – są wykorzystywane w opisanej terapii fagowej. Odpowiedź uzasadnij
Zadanie 6.2
Wyjaśnij, w jaki sposób niskie pH soku żołądkowego może spowodować inaktywację preparatów fagowych. W odpowiedzi uwzględnij budowę bakteriofagów
Zadanie 6.3
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące problemów związanych ze stosowaniem terapii fagowej są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Przez wirusy wykorzystywane w terapii fagowej mogą zostać zainfekowane…
Zadanie 6.4
Spośród wymienionych poniżej chorób człowieka wybierz i podkreśl wszystkie te, które wywoływane są przez bakterie. cholera gruźlica malaria odra świnka tężec
Zadanie 7
Na rysunkach A i B przedstawiono dwa rodzime gatunki roślin iglastych, a w punktach 1.–4. podano opisy różnych gatunków roślin iglastych. Na podstawie: S.W. Tołpa, J. Radomski, Botanika, Warszawa 1974. 1. Jest jedynym krajowym iglakiem tracącym liście na zimę.…
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 8.1
Sformułuj wniosek na podstawie wyników przedstawionego doświadczenia
Zadanie 8.2
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały one prawdziwe informacje dotyczące workowców. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie. Strzępki troficzne grzybni workowców są (haploidalne / diploidalne), powstają na nich lęgnie i plemnie, w których po…
Zadanie 8.3
Wybierz i zaznacz literę (A–D) pod rysunkiem przedstawiającym zarodnię, w której powstały zarodniki workowe.
- Materiał graficzny
Zadanie 9.1
Oceń, czy poniższe informacje dotyczące świdrowca gambijskiego są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Epidemie śpiączki afrykańskiej mogą występować wyłącznie na terenach, gdzie żyje mucha tse-tse. 2.…
- Materiał graficzny
Zadanie 9.2
Określ, który organizm – człowiek czy mucha tse-tse – może być uważany za żywiciela ostatecznego świdrowca gambijskiego. Odpowiedź uzasadnij. Żywicielem ostatecznym jest , ponieważ
- Materiał graficzny
Zadanie 9.3
Określ ploidalność (n / 2n) formy świdrowca występującej w organizmach ssaków. Odpowiedź uzasadnij. W organizmie ssaków występuje forma świdrowca, ponieważ
- Materiał graficzny
Zadanie 9.4
Na podstawie przedstawionych informacji wyjaśnij, dlaczego tak trudne jest zwalczenie świdrowca przez układ odpornościowy organizmu człowieka
- Materiał graficzny
Zadanie 10.1
Wypisz z rysunku oznaczenia literowe wszystkich gatunków stawonogów należących do owadów
- Materiał graficzny
Zadanie 10.2
Określ, który z gatunków stawonogów (A–F) przedstawionych na rysunku jest pajęczakiem. Uzasadnij wybór, podając jedną charakterystyczną cechę budowy pajęczaków widoczną na rysunku. Pajęczakiem jest gatunek , ponieważ
- Materiał graficzny
Zadanie 11.1
Podaj nazwę procesu metabolicznego, którego substratami są związki pochodzące z rozkładu tłuszczu zgromadzonego w tkance tłuszczowej niedźwiedzia polarnego, a jednym z produktów jest woda metaboliczna
Zadanie 11.2
Uzasadnij, że podskórna tkanka tłuszczowa niedźwiedzi polarnych stanowi przystosowanie do środowiska życia tych zwierząt. W odpowiedzi uwzględnij funkcję tkanki tłuszczowej, inną niż funkcja źródła wody metabolicznej
Zadanie 11.3
Na podstawie tekstu i własnej wiedzy wykaż, że działania prowadzące do ograniczenia globalnego ocieplenia przyczyniają się do ochrony niedźwiedzi polarnych
Zadanie 12.1
Badanie krwi nieprzytomnego pacjenta wykazało, że 50% cząsteczek jego hemoglobiny było połączonych z CO. W pomieszczeniu, w którym przebywał, stwierdzono 0,1-procentowe stężenie czadu w powietrzu. Na podstawie wykresu określ 1. stopień zatrucia pacjenta:…
- Materiał graficzny
Zadanie 12.2
Określ, czy wysiłek fizyczny skraca, czy wydłuża czas, po którym występują objawy zatrucia czadem. Odpowiedź uzasadnij, uwzględniając mechanizm tego zjawiska
- Materiał graficzny
Zadanie 13
Podwyższenie temperatury krwi dopływającej do ośrodka termoregulacji w podwzgórzu skutkuje uruchomieniem mechanizmów zwiększających utratę ciepła z organizmu człowieka, m.in. przez pogłębienie i przyśpieszenie oddechów oraz zwiększenie pojemności minutowej…
Zadanie 14.1
Na podstawie przedstawionych informacji i własnej wiedzy określ rolę fragmentu Fab i rolę fragmentu Fc tego przeciwciała. Wybierz odpowiedź spośród 1.–3. i wpisz w wyznaczone miejsce. Fragment Fab Fragment Fc 1. wiąże się specyficznie z…
- Materiał graficzny
Zadanie 14.2
Podaj liczbę mostków disiarczkowych, które stabilizują 4-rzędową strukturę przedstawionej immunoglobuliny
- Materiał graficzny
Zadanie 14.3
Zaznacz poprawne dokończenie zdania – wybierz odpowiedź spośród A–B oraz odpowiedź spośród 1.–4. Przeciwciała są zawarte w A. szczepionce, B. surowicy odpornościowej, której podanie wywołuje odporność 1. czynną naturalną. 2. czynną sztuczną. 3. bierną…
- Materiał graficzny
Zadanie 15
Na rysunku przedstawiono budowę siatkówki oka człowieka. Na podstawie: M. Zając, Protezy wzroku, V Kongres KRIO, Wisła 2004. Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały one informacje prawdziwe. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie. 1. Z dwóch…
- Materiał graficzny
Zadanie 16.1
Oblicz częstość występowania alleli a i A w tej populacji. Zapisz odpowiednie obliczenia. Częstość występowania allelu a: Częstość występowania allelu A:
- Materiał graficzny
Zadanie 16.2
Określ, które spośród wymienionych poniżej zjawisk mogłoby spowodować zmianę częstości alleli tego genu w tej populacji. Zaznacz T (tak), jeśli zjawisko może powodować zmiany w częstości występowania alleli w populacji, albo N (nie) – jeśli tych zmian…
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 17.1
Zaznacz poprawne dokończenie zdania – wybierz odpowiedź spośród A–B oraz odpowiedź spośród 1.–2. Operon tryptofanowy podlega regulacji A. pozytywnej, B. negatywnej, a cząsteczka tryptofanu pełni w nim funkcję 1. induktora. 2. korepresora.
- Materiał graficzny
Zadanie 17.2
Opisz, korzystając z powyższego schematu, w jaki sposób będzie działać operon tryptofanowy w sytuacji, gdy komórka bakterii znajdzie się w środowisku, w którym ma dostęp do odpowiedniej ilości tryptofanu
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 17.3
Na podstawie schematu określ, jak zmieni się funkcjonowanie operonu tryptofanowego na skutek mutacji w genie kodującym białko represorowe, której efektem jest uniemożliwienie przyłączenia się cząsteczki tryptofanu do tego białka
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 18.1
Określ, czy geny warunkujące grupy krwi układu AB0 i układu MN są ze sobą sprzężone. Odpowiedź uzasadnij
Zadanie 18.2
Zapisz genotypy opisanych rodziców – kobiety mającej grupę krwi AB N i mężczyzny mającego grupę krwi 0 M. Wykorzystaj podane w tekście oznaczenia alleli warunkujących oba rodzaje grup krwi. Genotyp matki: Genotyp ojca:
Zadanie 18.3
Określ i zaznacz spośród A–E prawdopodobieństwo, że kolejne dziecko tej pary będzie miało grupę krwi A MN. Odpowiedź uzasadnij, zapisując krzyżówkę genetyczną. A. 0% B. 25% C. 50% D. 75% E. 100% Krzyżówka:
Zadanie 19.1
Uzasadnij, uwzględniając wyniki badań, że przyczyną różnic w wysokości roślin babki nadmorskiej w badanych populacjach naturalnych jest 1. zarówno zmienność genetyczna: 2. jak i zmienność środowiskowa (fenotypowa):
Zadanie 19.2
Oceń, czy na podstawie przedstawionych wyników badań można sformułować wnioski podane w tabeli. Zaznacz T (tak), jeśli wniosek wynika z tych badań, albo N (nie) – jeśli z nich nie wynika.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 20.1
Sformułuj wniosek na podstawie przedstawionych wyników badań
- Materiał graficzny
Zadanie 20.2
Wyjaśnij, w jaki sposób zgryzanie roślin przez bydło wpływa na zmiany w różnorodności gatunkowej zbiorowiska trawiastego, w którym jest prowadzony wypas
- Materiał graficzny
Zadanie 21.1
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące przedstawionych wyników badań są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. 1. Najwięcej jest sieci pokarmowych, które mają 4 poziomy troficzne. 2. Liczba poziomów…
- Materiał graficzny
Zadanie 21.2
Wyjaśnij, dlaczego liczba poziomów troficznych w ekosystemie jest ograniczona. W odpowiedzi uwzględnij przepływ energii przez kolejne poziomy troficzne
- Materiał graficzny
Zadanie 22.1
Wyjaśnij, dlaczego czerpanie wody z zasobów wód podziemnych w rejonie Devil’s Hole zagrażałoby populacji karpieńca diablego. W odpowiedzi odwołaj się do trybu życia tej ryby
Zadanie 22.2
Wybierz i zaznacz poprawne dokończenie zdania spośród A–B oraz jego poprawne uzasadnienie wybrane spośród 1.–2. Powstanie karpieńca diablego jest przykładem specjacji A. allopatrycznej, B. sympatrycznej, ponieważ 1. populacje ewoluowały w izolacji od siebie.…
Zadanie 23
Poniżej przedstawiono szkielet skrzydła nietoperza i szkielet skrzydła ptaka oraz uproszczone drzewo filogenetyczne kręgowców lądowych. Na podstawie: http://evolution.berkeley.edu/evolibrary/article/evo_09 Na podstawie informacji przedstawionych na schemacie…
- Materiał graficzny