Zadanie 1.1
Sformułuj wniosek na podstawie przedstawionych wyników doświadczenia.
- Materiał graficzny
Matura z biologii, czerwiec 2021
W bazie 53 zadania z tego arkusza, razem 60 punktów, każde z kluczem CKE i schematem punktowania. Najwięcej zadań sprawdza: Dziedziczenie jedno- i wielogenowe (4), Budowa organów wegetatywnych (4), Cechy kodu genetycznego (4).
Dodaj cały arkusz do zestawuZadanie 1.2
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały one informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Napięcie powierzchniowe wody warunkują siły (adhezji / kohezji), które powstają dzięki wzajemnemu oddziaływaniu cząsteczek wody za pomocą…
- Materiał graficzny
Zadanie 2.1
Zaplanuj dalszy ciąg tego doświadczenia tak, aby umożliwił określenie optymalnej temperatury dla działania katalazy. Nazwa lub wzór związku chemicznego, którego należy użyć: Sposób zastosowania tego związku chemicznego: Oczekiwany jakościowy…
Zadanie 2.2
Opisz próbę kontrolną, która pozwoli wykazać, że rozkład H2O2 w tym doświadczeniu miał charakter enzymatyczny.
Zadanie 2.3
Wyjaśnij, jakie znaczenie dla funkcjonowania komórki ma obecność katalazy w peroksysomach – wyodrębnionych przedziałach komórkowych, w których powstaje nadtlenek wodoru.
Zadanie 3.1
Wybierz i zaznacz rodzaj fosforylacji fotosyntetycznej przedstawionej na schemacie. Odpowiedź uzasadnij. A. fosforylacja cykliczna B. fosforylacja niecykliczna Uzasadnienie:
- Materiał graficzny
Zadanie 3.2
Wymień dwa produkty procesu przedstawionego na schemacie, które łącznie są określane jako „siła asymilacyjna”, oraz podaj, na jakich etapach fazy fotosyntezy niezależnej od światła każdy z nich jest wykorzystywany. 12
- Materiał graficzny
Zadanie 4.1
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały one informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Proces koniugacji drożdży zaznaczono na schemacie numerem (1. / 3. / 4.). Podział mejotyczny zachodzi podczas etapu oznaczonego na schemacie…
- Materiał graficzny
Zadanie 4.2
Określ, u których form wegetatywnych drożdży – haploidalnych czy diploidalnych – mogą utrzymać się recesywne allele letalne. Odpowiedź uzasadnij.
- Materiał graficzny
Zadanie 5.1
Na podstawie przedstawionych wyników obserwacji sformułuj wniosek dotyczący wpływu nasłonecznienia na grubość blaszki liściowej u badanych gatunków drzew.
Zadanie 5.2
Określ, które stwierdzenia dotyczące budowy liści przedstawionych gatunków drzew są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 5.3
Wyjaśnij, dlaczego liście drzew rosnących w miejscach nasłonecznionych mają w stosunku do liści z miejsc zacienionych większe zagęszczenie aparatów szparkowych i bardziej rozbudowaną nerwację liści. W odpowiedzi uwzględnij substraty fotosyntezy.
Zadanie 6.1
Podaj nazwy tkanek oznaczonych na rysunku literami X i Y. X: Y:
- Materiał graficzny
Zadanie 6.2
Określ, do której grupy tkanek – stałych czy twórczych – należy miazga, oraz podaj jej funkcję w rozwoju rośliny. Grupa tkanek: Funkcja:
- Materiał graficzny
Zadanie 6.3
Podaj nazwy lub oznaczenia literowe dwóch tkanek widocznych na rysunku, które są utworzone z komórek o ścianach wysyconych ligniną.
- Materiał graficzny
Zadanie 6.4
Oceń, które informacje dotyczące wiązek przewodzących roślin są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 7.1
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3. Kolczurka klapowana jest rośliną
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 7.2
Wypisz z tekstu dwie cechy kolczurki klapowanej, które sprawiają, że wygrywa ona konkurencję z gatunkami rodzimymi, oraz określ, w jaki sposób każda z tych cech warunkuje wysoką konkurencyjność kolczurki. 12
- Materiał graficzny
Zadanie 8.1
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały one informacje prawdziwe. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie. Giardia jelitowa jest przedstawicielem (orzęsków / wiciowców). Ten organizm pasożytuje w jelicie (cienkim / grubym) człowieka. Giardia…
- Materiał graficzny
Zadanie 8.2
Na podstawie przedstawionych informacji podaj jedną cechę budowy giardii jelitowej stanowiącą przystosowanie do pasożytniczego trybu życia oraz określ, na czym to przystosowanie polega.
- Materiał graficzny
Zadanie 8.3
Podaj przykład działania profilaktycznego zapobiegającego giardiozie.
- Materiał graficzny
Zadanie 9.1
Na podstawie przedstawionych informacji określ, do której gromady stawonogów – owadów czy pajęczaków – należy płoszczyca. Odpowiedź uzasadnij, porównując dwie cechy płoszczycy z cechami zarówno owadów, jak i pajęczaków. Płoszczyca jest A. owadem B. pajęczakiem…
- Materiał graficzny
Zadanie 9.2
Na podstawie przedstawionych informacji podaj jedną cechę budowy płoszczycy stanowiącą przystosowanie do drapieżnictwa oraz określ, na czym to przystosowanie polega.
- Materiał graficzny
Zadanie 9.3
Wykorzystując wszystkie nazwy podanych organizmów, ułóż i zapisz łańcuch pokarmowy ekosystemu wodnego, w którym płoszczyca jest konsumentem trzeciego rzędu. płoszczyca jętka (larwa owada) okrzemka karaś (narybek) czapla
- Materiał graficzny
Zadanie 10.1
Określ, które stwierdzenia dotyczące transportu CO2 we krwi człowieka są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 10.2
Określ dominujący kierunek reakcji katalizowanej przez anhydrazę węglanową w erytrocytach znajdujących się w naczyniach włosowatych płuc – podaj substraty i produkty tej reakcji. Substraty: Produkty:
- Materiał graficzny
Zadanie 10.3
Na podstawie informacji przedstawionych na wykresie B uzupełnij poniższe zdanie tak, aby zawierało ono informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Utlenowanie hemoglobiny w płucach powoduje, że CO2 jest od niej (łatwiej /…
- Materiał graficzny
Zadanie 11.1
Określ, na którym rysunku – A czy B – przedstawiono budowę układu pokarmowego roślinożercy. Odpowiedź uzasadnij, podając dwie widoczne na rysunku cechy budowy tego układu stanowiące przystosowania do roślinożerności, oraz określ, na czym te przystosowania…
- Materiał graficzny
Zadanie 11.2
Podaj nazwę składnika pokarmowego występującego w dużej ilości w diecie ssaków roślinożernych, który nie jest trawiony samodzielnie przez zwierzęta, ale trawią go mikroorganizmy żyjące w ich przewodach pokarmowych.
- Materiał graficzny
Zadanie 12.1
Uzupełnij tabelę – podaj nazwy narządów oznaczonych na rysunku literami X i Y oraz określ znaczenie tych narządów dla trawienia tłuszczów.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 12.2
Podaj dwie funkcje, które pełni w żołądku kwas solny. 12
- Materiał graficzny
Zadanie 12.3
Oceń, które informacje dotyczące żołądka są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 13.1
Oceń, które stwierdzenia dotyczące budowy skóry człowieka są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 13.2
Określ, jakie znaczenie dla funkcjonowania komórek tworzących żywą warstwę naskórka ma charakterystyczne pofałdowanie granicy naskórka i skóry właściwej, widoczne na rysunku.
- Materiał graficzny
Zadanie 13.3
Podaj znaczenie adaptacyjne melanin znajdujących się w górnych warstwach naskórka.
- Materiał graficzny
Zadanie 14.1
Wyjaśnij, dlaczego obecność przeciwciał anty-HCV we krwi badanej osoby nie zawsze świadczy o obecności tego wirusa w organizmie tej osoby.
Zadanie 14.2
Uzasadnij, że w celu zapobiegania zakażeniu HCV nie wystarczy, aby osoba pobierająca krew pracowała w rękawiczkach ochronnych, ale powinna zmieniać te rękawiczki po każdym pacjencie.
Zadanie 15.1
Na podstawie schematu oceń, które stwierdzenia dotyczące oddziaływania adrenaliny na komórki docelowe są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 15.2
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały one prawdziwe informacje dotyczące efektów działania adrenaliny w warunkach krótkotrwałego stresu. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Adrenalina wydzielana jest przez (korę nadnerczy / rdzeń nadnerczy).…
- Materiał graficzny
Zadanie 15.3
Określ, czy adrenalina jest hormonem steroidowym, czy – pochodną aminokwasu. Odpowiedź uzasadnij, porównując lokalizację komórkową receptorów adrenergicznych z typową lokalizacją receptorów dla obu rodzajów hormonów.
- Materiał graficzny
Zadanie 16.1
Zapisz, stosując oznaczenia alleli podane w tekście, genotypy opisanej pary papużek falistych – niebieskiej i żółtej – oraz ich potomstwa (F1) o piórach zielonych. Genotyp osobnika niebieskiego: Genotyp osobnika żółtego: Genotyp ich…
Zadanie 16.2
Zapisz, stosując oznaczenia alleli podane w tekście, wszystkie możliwe genotypy zielonych papużek falistych.
Zadanie 16.3
Określ prawdopodobieństwo (w %) pojawienia się białego osobnika wśród potomstwa białej papużki falistej i zielonego ptaka z pokolenia F1. Odpowiedź uzasadnij, zapisując odpowiednią krzyżówkę genetyczną (szachownicę Punnetta). Prawdopodobieństwo: %.
Zadanie 17.1
Opisom faz cyklu komórkowego wymienionym w tabeli przyporządkuj ich oznaczenia wybrane spośród: G1, G2, M, S.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 17.2
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Brak aktywacji genu BAX w komórce z delecją genu TP53 może doprowadzić do
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 18.1
Uzupełnij powyższy schemat. 1. Wpisz w puste prostokąty odpowiednie oznaczenia (3ʹ lub 5ʹ) obu końców nici cząsteczki mRNA. 2. Dorysuj do linii grot strzałki wskazującej kierunek odczytu informacji genetycznej.
- Materiał graficzny
Zadanie 18.2
Zapisz kodon, oznaczony na schemacie literami XYZ, kodujący metioninę rozpoczynającą ten peptyd, oraz podaj nazwę aminokwasu oznaczonego na schemacie literą α, który jako kolejny zostanie dołączony do syntezowanego peptydu. 1. Kodon XYZ: 2. Aminokwas…
- Materiał graficzny
Zadanie 18.3
Określ, z ilu aminokwasów będzie ostatecznie zbudowany ten peptyd, jeżeli po translacji metionina zostanie odcięta. Liczba aminokwasów budujących peptyd:
- Materiał graficzny
Zadanie 18.4
We fragmencie DNA, w którym jest zapisana sekwencja aminokwasowa przedstawionego peptydu, doszło w nici kodującej do podstawienia adeniny na guaninę w trzeciej pozycji kodonu kodującego lizynę. Określ skutek tej mutacji na poziomie sekwencji aminokwasowej…
- Materiał graficzny
Zadanie 19.1
Oceń, czy na podstawie przedstawionych wyników eksperymentu można sformułować poniższe wnioski. Zaznacz T (tak), jeśli taki wniosek można sformułować, albo N (nie) – jeśli nie można go sformułować.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 19.2
Określ, czy nieobecność pałki wąskolistnej w zbiorowiskach mokradeł słonowodnych jest wynikiem konkurencji międzygatunkowej, czy – zasolenia wody. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do wyników eksperymentu.
Zadanie 20.1
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Zależność między glistnikiem a mrówkami to A. komensalizm. B. konkurencja. C. mutualizm. D. pasożytnictwo.
- Materiał graficzny
Zadanie 20.2
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Wykształcenie elajosomów u wielu gatunków roślin jest przykładem ewolucji
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny