Matura z biologii, czerwiec 2021

Sformułuj wniosek na podstawie przedstawionych wyników doświadczenia.

Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały one informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Napięcie powierzchniowe wody warunkują siły (adhezji / kohezji), które powstają dzięki wzajemnemu oddziaływaniu cząsteczek wody za pomocą…

Zaplanuj dalszy ciąg tego doświadczenia tak, aby umożliwił określenie optymalnej temperatury dla działania katalazy. Nazwa lub wzór związku chemicznego, którego należy użyć: ... Sposób zastosowania tego związku chemicznego: ... Oczekiwany jakościowy wynik…

Opisz próbę kontrolną, która pozwoli wykazać, że rozkład $\ce{H2O2}$ w tym doświadczeniu miał charakter enzymatyczny.

Wyjaśnij, jakie znaczenie dla funkcjonowania komórki ma obecność katalazy w peroksysomach - wyodrębnionych przedziałach komórkowych, w których powstaje nadtlenek wodoru.

Wybierz i zaznacz rodzaj fosforylacji fotosyntetycznej przedstawionej na schemacie. Odpowiedź uzasadnij. A. fosforylacja cykliczna B. fosforylacja niecykliczna Uzasadnienie: ...

Wymień dwa produkty procesu przedstawionego na schemacie, które łącznie są określane jako „siła asymilacyjna", oraz podaj, na jakich etapach fazy fotosyntezy niezależnej od światła każdy z nich jest wykorzystywany.

Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały one informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Proces koniugacji drożdży zaznaczono na schemacie numerem (1. / 3. / 4.). Podział mejotyczny zachodzi podczas etapu oznaczonego na schemacie…

Określ, u których form wegetatywnych drożdży - haploidalnych czy diploidalnych - mogą utrzymać się recesywne allele letalne. Odpowiedź uzasadnij.

Na podstawie przedstawionych wyników obserwacji sformułuj wniosek dotyczący wpływu nasłonecznienia na grubość blaszki liściowej u badanych gatunków drzew.

Określ, które stwierdzenia dotyczące budowy liści przedstawionych gatunków drzew są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. 1. Stopień unerwienia w liściu zależy zarówno od gatunku rośliny, jak i od warunków…

Wyjaśnij, dlaczego liście drzew rosnących w miejscach nasłonecznionych mają w stosunku do liści z miejsc zacienionych większe zagęszczenie aparatów szparkowych i bardziej rozbudowaną nerwację liści. W odpowiedzi uwzględnij substraty fotosyntezy.

Podaj nazwy tkanek oznaczonych na rysunku literami X i Y. X: ... Y: ...

Określ, do której grupy tkanek - stałych czy twórczych - należy miazga, oraz podaj jej funkcję w rozwoju rośliny. Grupa tkanek: ... Funkcja: ...

Podaj nazwy lub oznaczenia literowe dwóch tkanek widocznych na rysunku, które są utworzone z komórek o ścianach wysyconych ligniną.

Oceń, które informacje dotyczące wiązek przewodzących roślin są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa. 1. Wiązki kolateralne otwarte na przekroju łodygi rośliny dwuliściennej zazwyczaj układają się w kształt okręgu…

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3. Kolczurka klapowana jest rośliną A. jednopienną, a jej kwiaty 1. są obupłciowe. B. dwupienną, a jej kwiaty 2. są rozdzielnopłciowe. a jej kwiaty 3. mogą być obupłciowe lub…

Wypisz z tekstu dwie cechy kolczurki klapowanej, które sprawiają, że wygrywa ona konkurencję z gatunkami rodzimymi, oraz określ, w jaki sposób każda z tych cech warunkuje wysoką konkurencyjność kolczurki.

Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały one informacje prawdziwe. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie. Giardia jelitowa jest przedstawicielem (orzęsków / wiciowców). Ten organizm pasożytuje w jelicie (cienkim / grubym) człowieka. Giardia…

Na podstawie przedstawionych informacji podaj jedną cechę budowy giardii jelitowej stanowiącą przystosowanie do pasożytniczego trybu życia oraz określ, na czym to przystosowanie polega.

Podaj przykład działania profilaktycznego zapobiegającego giardiozie.

Na podstawie przedstawionych informacji określ, do której gromady stawonogów - owadów czy pajęczaków - należy płoszczyca. Odpowiedź uzasadnij, porównując dwie cechy płoszczycy z cechami zarówno owadów, jak i pajęczaków. Płoszczyca jest A. owadem B. pajęczakiem…

Na podstawie przedstawionych informacji podaj jedną cechę budowy płoszczycy stanowiącą przystosowanie do drapieżnictwa oraz określ, na czym to przystosowanie polega.

Wykorzystując wszystkie nazwy podanych organizmów, ułóż i zapisz łańcuch pokarmowy ekosystemu wodnego, w którym płoszczyca jest konsumentem trzeciego rzędu. płoszczyca jętka (larwa owada) okrzemka karaś (narybek) czapla

Określ, które stwierdzenia dotyczące transportu $\ce{CO2}$ we krwi człowieka są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. 1. Część $\ce{CO2}$ powstającego w tkankach rozpuszcza się w osoczu krwi i w tej postaci jest…

Określ dominujący kierunek reakcji katalizowanej przez anhydrazę węglanową w erytrocytach znajdujących się w naczyniach włosowatych płuc - podaj substraty i produkty tej reakcji. Substraty: ... Produkty: ...

Na podstawie informacji przedstawionych na wykresie B uzupełnij poniższe zdanie tak, aby zawierało ono informacje prawdziwe. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Utlenowanie hemoglobiny w płucach powoduje, że $\ce{CO2}$ jest od niej (łatwiej /…

Określ, na którym rysunku - A czy B - przedstawiono budowę układu pokarmowego roślinożercy. Odpowiedź uzasadnij, podając dwie widoczne na rysunku cechy budowy tego układu stanowiące przystosowania do roślinożerności, oraz określ, na czym te przystosowania…

Podaj nazwę składnika pokarmowego występującego w dużej ilości w diecie ssaków roślinożernych, który nie jest trawiony samodzielnie przez zwierzęta, ale trawią go mikroorganizmy żyjące w ich przewodach pokarmowych.

Uzupełnij tabelę - podaj nazwy narządów oznaczonych na rysunku literami X i Y oraz określ znaczenie tych narządów dla trawienia tłuszczów. Struktura Nazwa narządu Znaczenie narządu X Y

Podaj dwie funkcje, które pełni w żołądku kwas solny.

Oceń, które informacje dotyczące żołądka są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F - jeśli jest fałszywa. 1. Mięśniówka żołądka jest zbudowana z mięśni gładkich. P F 2. Rozciąganie ścian żołądka przez pokarm trafiający do niego jest…

Oceń, które stwierdzenia dotyczące budowy skóry człowieka są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. 1. Naskórek jest zbudowany z nabłonka wielowarstwowego płaskiego rogowaciejącego. P F 2. Włosy i gruczoły łojowe…

Określ, jakie znaczenie dla funkcjonowania komórek tworzących żywą warstwę naskórka ma charakterystyczne pofałdowanie granicy naskórka i skóry właściwej, widoczne na rysunku.

Podaj znaczenie adaptacyjne melanin znajdujących się w górnych warstwach naskórka.

Wyjaśnij, dlaczego obecność przeciwciał anty-HCV we krwi badanej osoby nie zawsze świadczy o obecności tego wirusa w organizmie tej osoby.

Uzasadnij, że w celu zapobiegania zakażeniu HCV nie wystarczy, aby osoba pobierająca krew pracowała w rękawiczkach ochronnych, ale powinna zmieniać te rękawiczki po każdym pacjencie.

Na podstawie schematu oceń, które stwierdzenia dotyczące oddziaływania adrenaliny na komórki docelowe są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F - jeśli jest fałszywe. 1. Tylko te komórki organizmu, które mają odpowiednie receptory…

Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały one prawdziwe informacje dotyczące efektów działania adrenaliny w warunkach krótkotrwałego stresu. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie. Adrenalina wydzielana jest przez (korę nadnerczy / rdzeń nadnerczy).…

Określ, czy adrenalina jest hormonem steroidowym, czy - pochodną aminokwasu. Odpowiedź uzasadnij, porównując lokalizację komórkową receptorów adrenergicznych z typową lokalizacją receptorów dla obu rodzajów hormonów.

Zapisz, stosując oznaczenia alleli podane w tekście, genotypy opisanej pary papużek falistych - niebieskiej i żółtej - oraz ich potomstwa (F1) o piórach zielonych. Genotyp osobnika niebieskiego: ... Genotyp osobnika żółtego: ... Genotyp ich zielonego potomstwa…

Zapisz, stosując oznaczenia alleli podane w tekście, wszystkie możliwe genotypy zielonych papużek falistych.

Określ prawdopodobieństwo (w %) pojawienia się białego osobnika wśród potomstwa białej papużki falistej i zielonego ptaka z pokolenia F1. Odpowiedź uzasadnij, zapisując odpowiednią krzyżówkę genetyczną (szachownicę Punnetta). Prawdopodobieństwo: ... %.

Opisom faz cyklu komórkowego wymienionym w tabeli przyporządkuj ich oznaczenia wybrane spośród: $G_1$, $G_2$, M, S. Procesy zachodzące w danej fazie Faza Intensywna synteza białek, głównie służących do wytworzenia mikrotubul wrzeciona kariokinetycznego.…

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Brak aktywacji genu BAX w komórce z delecją genu TP53 może doprowadzić do A. rozwoju nowotworu, ponieważ 1. komórka z uszkodzonym DNA będzie mogła przejść z fazy $G_1$ do fazy S.…

Uzupełnij powyższy schemat. 1. Wpisz w puste prostokąty odpowiednie oznaczenia (3ʹ lub 5ʹ) obu końców nici cząsteczki mRNA. 2. Dorysuj do linii grot strzałki wskazującej kierunek odczytu informacji genetycznej.

Zapisz kodon, oznaczony na schemacie literami XYZ, kodujący metioninę rozpoczynającą ten peptyd, oraz podaj nazwę aminokwasu oznaczonego na schemacie literą α, który jako kolejny zostanie dołączony do syntezowanego peptydu. 1. Kodon XYZ: ... 2. Aminokwas α:…

Określ, z ilu aminokwasów będzie ostatecznie zbudowany ten peptyd, jeżeli po translacji metionina zostanie odcięta. Liczba aminokwasów budujących peptyd: ...

We fragmencie DNA, w którym jest zapisana sekwencja aminokwasowa przedstawionego peptydu, doszło w nici kodującej do podstawienia adeniny na guaninę w trzeciej pozycji kodonu kodującego lizynę. Określ skutek tej mutacji na poziomie sekwencji aminokwasowej…

Oceń, czy na podstawie przedstawionych wyników eksperymentu można sformułować poniższe wnioski. Zaznacz T (tak), jeśli taki wniosek można sformułować, albo N (nie) - jeśli nie można go sformułować. 1. Pałka wąskolistna ma szerszy zakres tolerancji na zasolenie…

Określ, czy nieobecność pałki wąskolistnej w zbiorowiskach mokradeł słonowodnych jest wynikiem konkurencji międzygatunkowej, czy - zasolenia wody. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do wyników eksperymentu.

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Zależność między glistnikiem a mrówkami to A. komensalizm. B. konkurencja. C. mutualizm. D. pasożytnictwo.

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Wykształcenie elajosomów u wielu gatunków roślin jest przykładem ewolucji A. dywergentnej, ponieważ 1. ich obecność jest przystosowaniem do rozsiewania nasion. B. konwergentnej,…