Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

[[:5]]

Kolejne zadania egzaminacyjne są wydrukowane na następnych

stronach.

[[:6]]

Tekst 2.

Bogumiła Kaniewska, Anna Legeżyńska, Piotr Śliwiński

Plotki wśród narodowych symboli

Wesele to jeden z wielkich dramatów narodowych. Pozornie zatem roztańczona

bronowicka chata stanowi tylko tło wydarzeń dramatu, rozprawy z polskimi mitami, gorzkiego

rozliczenia ze złudą własnej mocy. W istocie jednak sens Wesela nie wyczerpuje się na

płaszczyźnie refleksji nad polskością, jest to utwór wielowarstwowy, porozumiewający się

z odbiorcą wieloma konwencjami i językami. […] Wyspiański snuje równocześnie kilka

opowieści. Pierwsza z nich opowiada o chłopsko-inteligenckim weselu, które – zgodnie

z polskim obyczajem – zmieniło się w polityczno-narodową dysputę: osoby dramatu

stawałyby się wówczas upostaciowanymi ideami, personifikacjami argumentów i poglądów

[…].

Jest to też przypowieść o narodzie marzącym o niepodległości i własnoręcznie

rujnującym te marzenia – bo nigdy nie wystarcza mu siły i szlachetności na ich

zrealizowanie. […] Dotkliwa diagnoza polskiej rzeczywistości zawiera w sobie także,

charakterystyczny dla twórczości Stanisława Wyspiańskiego, dialog z romantycznymi

wizjami Polski i Polaków: Wernyhora jest posłańcem tamtej epoki, cytatem z romantycznej

poezji […], uosobieniem tej idei, którą przekazuje na przykład finał Pana Tadeusza,

a wyrażonej wprost przez Krasińskiego w Psalmach przyszłości:

Jeden tylko, jeden cud:

Z szlachtą polską polski lud.

Jednak ani treść, ani znaczenie Wesela nie ograniczają się do tej płaszczyzny. Równie

ważna i nie mniej fascynująca jest zawarta w tym dramacie gawęda o młodopolskich modach

i obyczajach, sprzężona z barwnym obrazem Krakowa przełomu wieków. Rysowane

zaledwie kilkoma kreskami postaci składają się na interesującą mozaikę obyczajową

zaprawioną ironią czy nawet drwiną. Ciekawe, że przedstawione postaci to zarazem

indywidualności, jak i reprezentanci pewnych typów czy postaw rozpowszechnionych

ówcześnie. Pan Młody stanowi zatem złośliwy portret gaduły, Lucjana Rydla, a przy tym

błyskotliwe studium młodopolskiej chłopomanii. Poeta – Kazimierz Tetmajer – zawsze gotów

do intelektualnego flirtu – to kwintesencja modernistycznego artysty-dekadenta i dandysa,

a Nos – kawiarnianego cygana3 […]. Są tu młode panny ciekawe świata i strzegąca ich

Radczyni, wyniosła i zdystansowana wobec tłoczącej się wokół „ciżby”. Personalny klucz do

Wesela jest ogólnie znany […]. Nawet jednak bez niego widz czy czytelnik zostaje

wprowadzony w niepowtarzalną atmosferę epoki.

Nad tym obyczajowym obrazkiem nadbudowuje się kolejna historia o mocy sztuki

zdolnej ożywić to, co martwe, przywrócić to, co przeszłe. Głównym bohaterem tak czytanego

dramatu jest słomiany Chochoł, którego na wesele zapraszają Państwo Młodzi. To on

przywodzi za sobą „Osoby Dramatu”, duchy przeszłości ze snów i marzeń. Chochoł jest

postacią symboliczną i nie przypadkiem pojawia się tuż po scenach rozważań nad poezją.

Słomiana kukła, kryjąca w sobie żywą różę, dysponuje niezwykłą mocą – przemienia

obyczajowy obrazek w narodowe misterium. Sztuka kryje w sobie moc przemiany, ale

3 Odniesienie do cyganerii artystycznej, czyli nieformalnego ugrupowania zazwyczaj młodych artystów,

zbuntowanych przeciw przyjętym obyczajom i dominującym formom życia artystycznego.

[[:7]]

i niebezpieczeństwo pustki – wielu spośród weselnych gości to artyści. Różnie oceniani. Pan

Młody i Nos, choć przedstawieni z sympatią, reprezentują tych artystów, którzy hołdują

przede wszystkim pozie, modzie, biernie przejmowanym wzorom. Inaczej jest w przypadku

Poety i jego rozmówczyni, Racheli, poszukujących prawdziwego piękna, finezji, liryki. To tych

dwoje, autentycznie zafascynowanych fantastyczną krainą poezji, prowokuje zaproszenie

Chochoła. Są zatem nieświadomymi inspiratorami całego zamieszania.

[…]

Wszystkie te, niezwykle precyzyjnie splecione ze sobą opowieści, dopełniają się i łączą

– a przecież i one nie wyczerpują bogactwa sensów utworu.

Na podstawie: Bogumiła Kaniewska, Anna Legeżyńska, Piotr Śliwiński, Literatura polska XX wieku, Poznań 2005.

Zasady oceniania rozwiązań zadań

1 pkt – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano

w tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia logicznej spójności

streszczenia.

0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.

Uwaga.

Jako określenie tematu tekstu dopuszcza się uogólnienie: stosunek człowieka do języka.

Przykładowa odpowiedź

Jerzy Bralczyk porusza temat własnego stosunku do języka, zwłaszcza mówionego.

Podkreśla, że język jest jego pasją oraz że powinien odzwierciedlać porządek świata

i zgodny z tym światem porządek myśli. Jako językoznawca deklaruje akceptującą postawę

wobec zjawisk językowych, które są często uważane za niewłaściwe. [43 wyrazy]