Zadanie 8, matura czerwiec 2022, język polski podstawowy

2 pktczytanie ze zrozumieniemśrednie (szac.)Czerwiec 2022

Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Zadanie

Teksty do zadania

Tekst 2.

Bogumiła Kaniewska, Anna Legeżyńska, Piotr Śliwiński

Plotki wśród narodowych symboli

Wesele to jeden z wielkich dramatów narodowych. Pozornie zatem roztańczona bronowicka chata stanowi tylko tło wydarzeń dramatu, rozprawy z polskimi mitami, gorzkiego rozliczenia ze złudą własnej mocy. W istocie jednak sens Wesela nie wyczerpuje się na płaszczyźnie refleksji nad polskością, jest to utwór wielowarstwowy, porozumiewający się z odbiorcą wieloma konwencjami i językami. […] Wyspiański snuje równocześnie kilka opowieści. Pierwsza z nich opowiada o chłopsko-inteligenckim weselu, które – zgodnie z polskim obyczajem – zmieniło się w polityczno-narodową dysputę: osoby dramatu stawałyby się wówczas upostaciowanymi ideami, personifikacjami argumentów i poglądów […].

Jest to też przypowieść o narodzie marzącym o niepodległości i własnoręcznie rujnującym te marzenia – bo nigdy nie wystarcza mu siły i szlachetności na ich zrealizowanie. […] Dotkliwa diagnoza polskiej rzeczywistości zawiera w sobie także, charakterystyczny dla twórczości Stanisława Wyspiańskiego, dialog z romantycznymi wizjami Polski i Polaków: Wernyhora jest posłańcem tamtej epoki, cytatem z romantycznej poezji […], uosobieniem tej idei, którą przekazuje na przykład finał Pana Tadeusza, a wyrażonej wprost przez Krasińskiego w Psalmach przyszłości:

Pokaż cały tekst

Jeden tylko, jeden cud:

Z szlachtą polską polski lud.

Jednak ani treść, ani znaczenie Wesela nie ograniczają się do tej płaszczyzny. Równie ważna i nie mniej fascynująca jest zawarta w tym dramacie gawęda o młodopolskich modach i obyczajach, sprzężona z barwnym obrazem Krakowa przełomu wieków. Rysowane zaledwie kilkoma kreskami postaci składają się na interesującą mozaikę obyczajową zaprawioną ironią czy nawet drwiną. Ciekawe, że przedstawione postaci to zarazem indywidualności, jak i reprezentanci pewnych typów czy postaw rozpowszechnionych ówcześnie. Pan Młody stanowi zatem złośliwy portret gaduły, Lucjana Rydla, a przy tym błyskotliwe studium młodopolskiej chłopomanii. Poeta – Kazimierz Tetmajer – zawsze gotów do intelektualnego flirtu – to kwintesencja modernistycznego artysty-dekadenta i dandysa, a Nos – kawiarnianego cygana³ […]. Są tu młode panny ciekawe świata i strzegąca ich Radczyni, wyniosła i zdystansowana wobec tłoczącej się wokół „ciżby”. Personalny klucz do Wesela jest ogólnie znany […]. Nawet jednak bez niego widz czy czytelnik zostaje wprowadzony w niepowtarzalną atmosferę epoki.

Nad tym obyczajowym obrazkiem nadbudowuje się kolejna historia o mocy sztuki zdolnej ożywić to, co martwe, przywrócić to, co przeszłe. Głównym bohaterem tak czytanego dramatu jest słomiany Chochoł, którego na wesele zapraszają Państwo Młodzi. To on przywodzi za sobą „Osoby Dramatu”, duchy przeszłości ze snów i marzeń. Chochoł jest postacią symboliczną i nie przypadkiem pojawia się tuż po scenach rozważań nad poezją. Słomiana kukła, kryjąca w sobie żywą różę, dysponuje niezwykłą mocą – przemienia obyczajowy obrazek w narodowe misterium. Sztuka kryje w sobie moc przemiany, ale i niebezpieczeństwo pustki – wielu spośród weselnych gości to artyści. Różnie oceniani. Pan Młody i Nos, choć przedstawieni z sympatią, reprezentują tych artystów, którzy hołdują przede wszystkim pozie, modzie, biernie przejmowanym wzorom. Inaczej jest w przypadku Poety i jego rozmówczyni, Racheli, poszukujących prawdziwego piękna, finezji, liryki. To tych dwoje, autentycznie zafascynowanych fantastyczną krainą poezji, prowokuje zaproszenie Chochoła. Są zatem nieświadomymi inspiratorami całego zamieszania.

[…]

Wszystkie te, niezwykle precyzyjnie splecione ze sobą opowieści, dopełniają się i łączą – a przecież i one nie wyczerpują bogactwa sensów utworu.

Na podstawie: Bogumiła Kaniewska, Anna Legeżyńska, Piotr Śliwiński, Literatura polska XX wieku, Poznań 2005.

³ Odniesienie do cyganerii artystycznej, czyli nieformalnego ugrupowania zazwyczaj młodych artystów, zbuntowanych przeciw przyjętym obyczajom i dominującym formom życia artystycznego.

Polecenie

2 punkty

8.1. Wypisz z tekstu Plotki wśród narodowych symboli dwa synonimy wyrazu opowieść.

8.2. Według autorów tekstu Plotki wśród narodowych symboli Stanisław Wyspiański snuje w Weselu kilka opowieści. Wymień trzy spośród wskazanych w tekście.

Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie

Jak odpowiadać w teście czytania

Test formuły do 2022 roku: zadania do dwóch tekstów nieliterackich. Dobre ćwiczenie przed częścią „Język polski w użyciu”.

  1. Przeczytaj polecenie przed akapitem

    Wiesz wtedy, czego szukasz: informacji, funkcji akapitu, znaczenia wyrazu, środka językowego.

  2. Odpowiadaj tekstem

    Odpowiedź ma wynikać ze wskazanego fragmentu. Formułuj ją własnymi słowami, krótko i precyzyjnie.

  3. W streszczeniu trzymaj limit

    Jeśli zadanie każe streścić tekst w podanej liczbie wyrazów, zachowaj temat, główne myśli i logiczną całość.

Czego unikać

  • cytowania zamiast odpowiedzi
  • opinii własnej tam, gdzie pytają o tekst
  • przekraczania limitu wyrazów w streszczeniu

Za co są punkty

Zadania są za 1-3 punkty; razem test dawał 20 punktów.

Korepetytor

Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.

Wypróbuj za darmo

5 rozmów · bez karty · Zaloguj się

Sprawdź się

Jak poszło?

Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie

Odpowiedź z klucza CKE

8.1. Poprawne odpowiedzi:

• przypowieść

• diagnoza

• gawęda

• obyczajowy obrazek

• historia

8.2. Według autorów tekstu Stanisław Wyspiański snuje w Weselu opowieści o:

• narodowych i politycznych sporach ideowych

• marzeniach Polaków o niepodległości i klęsce tych marzeń

• relacjach między chłopstwem a inteligencją

• polskiej obyczajowości

• młodopolskich modach Polaków z przełomu wieków

• mocy i sile sztuki, która jest zdolna ożywić martwe i przywrócić przeszłość

• roli sztuki.

Uwaga: 8.1. Jeżeli zdający zapisze więcej niż dwa synonimy, to ocenia się pierwszy i drugi.

Uwaga: 8.2. Jeżeli zdający wymieni więcej niż trzy opowieści, to ocenia się pierwszą, drugą i trzecią.

Schemat punktowania

2 pkt

poprawne wypisanie dwóch synonimów z tekstu (8.1.) i poprawne wymienienie trzech opowieści (8.2.).

1 pkt

poprawna odpowiedź tylko w jednej części: poprawne wypisanie dwóch synonimów z tekstu (8.1.) albo poprawne wymienienie trzech opowieści (8.2.).

0 pkt

odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi w obu częściach.

Umiejętności w zadaniu

Pliki cookies

Zapisujemy na Twoim urządzeniu to, bez czego serwis nie działa, np. zalogowanie. Plików analitycznych użyjemy tylko za Twoją zgodą. Szczegóły w polityce prywatności.