Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Zadanie 14. (0–1)
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.
Marek Nowakowski
Górą „Edek”
A „Edek”, bo on to był, sunął jak wieża oblężnicza i z wysokości swoich 180 przeszło
centymetrów patrzył przed siebie – wcale nie widząc tego cherlaka w okularach. Wymusił
i zdobył miejsce dla swego forda. Teraz parł do następnego celu. Zniknął w pobliskiej
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Marek Nowakowski, Górą „Edek”, [w:] tegoż, Prawo prerii, Warszawa 1999.
Wyjaśnij, jaką ocenę relacji społecznych zawiera opowiadanie Górą „Edek” Marka
Nowakowskiego. Odpowiedź zilustruj sytuacją z tej lektury.
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
Zadanie 15.
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.
Ryszard Kapuściński
Podróże z Herodotem
Indie były moim pierwszym spotkaniem z innością, odkryciem nowego świata. To
spotkanie nadzwyczajne, fascynujące, było jednocześnie wielką lekcją pokory. Tak, świat
uczy pokory. Bo wróciłem z tej podróży zawstydzony swoją niewiedzą, nieoczytaniem,
ignorancją. Przekonałem się, że inna kultura nie odsłoni nam swoich tajemnic na proste
skinienie ręki i że do spotkania z nią trzeba się długo i solidnie przygotowywać.
Pierwszą reakcją na tę naukę, z której wynikała konieczność wielkiej pracy nad sobą,
była ucieczka w kraj, powrót do miejsc znanych, swojskich, rodzinnych, do języka, który był
moim, do świata znaków i symboli rozumianych od razu, bez wstępnych studiów.
Próbowałem zapomnieć o Indiach, bo były moją porażką: ich ogrom i różnorodność, nędza
i bogactwo, zagadkowość i niezrozumiałość przytłoczyły mnie, oszołomiły i pokonały.
Ryszard Kapuściński, Podróże z Herodotem, Warszawa 2020.
[[:17]]
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.
Zadanie 14. (0–1)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.
5. Znajomość wybranych utworów
z literatury polskiej […].
7. Kształcenie umiejętności czytania,
analizowania i interpretowania literatury
[…].
8. Kształcenie umiejętności świadomego
odbioru utworów literackich na różnych
poziomach […].
I. Kształcenie literackie i kulturowe.
1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
7) wykazuje się znajomością
i zrozumieniem treści utworów wskazanych
w podstawie programowej jako lektury
obowiązkowe;
8) rozpoznaje tematykę i problematykę
poznanych tekstów […].
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, jaką ocenę relacji społecznych zawiera utwór Górą „Edek”,
Maksymalnie 1 pkt. Pełne zasady oceniania są w kluczu CKE powyżej.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
Opowiadanie zawiera negatywną ocenę relacji społecznych. Przedstawia ono ludzi
(takich jak „Edek”) jako zapatrzonych w swoje cele i wykorzystujących siłę oraz status
materialny w stosunkach ze słabszymi. Wysoki i tęgi kierowca forda zabrał miejsce
parkingowe drobnemu inteligentowi kierującemu „maluchem”, ponieważ uważał się za
lepszego.
•
W opowiadaniu oceniono relacje społeczne jako niesprawiedliwe. W tekście
przedstawiona jest sytuacja sporu o miejsce parkingowe dwóch mężczyzn
w samochodach. Kłótnię wygrywa większy mężczyzna w lepszym samochodzie, choć to
kierowca małego fiata podjechał pierwszy do tego miejsca i to jemu się ono należało. Ta
sytuacja pokazuje, że w relacjach społecznych nie mają znaczenia zasady, tylko siła
i dominacja.