Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Zadanie 11. (0–2)
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.
Władysław Stanisław Reymont
Chłopi
Szli gospodarze co biedniejsi, szły kobiety, szły parobki i dziewczyny, i komornicy1 też
szli, a i biedota sama, najemnicy2 takoż ciągnęli, bo jarmark to był ten, na którym godzono
się do robót i zmieniano służby.
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Któren wiódł na postronku krowinę albo i ciołaka3, kto zaś gnał przed sobą maciorę
z prosiętami, co ino pokwikiwały i rwały się tak, że trza je było cięgiem oganiać i stróżować,
bych pod wozy nie wpadły; jenszy człapał się na szkapie; drugie oganiały wystrzyżone
barany, gdzieniegdzie zaś bieliło się stadko gęsi z podwiązanymi skrzydłami, to
grzebieniaste koguty wyzierały spod zapasek kobiecych…
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, t.1, Kraków 2016.
1 Komornik – chłop niemający własnej ziemi ani domu, mieszkający u gospodarza i wykonujący dla niego różne
prace.
2 Najemnik – w gospodarstwie: człowiek najmowany dla wykonania określonej pracy (np. do żniwa).
3 Ciołak, ciołek – młody byczek.
Wyjaśnij, na czym polega i czemu służy dialektyzacja zastosowana w podanym
fragmencie Chłopów Władysława Stanisława Reymonta.
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.
Zadanie 11. (0–2)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.
5. Znajomość wybranych utworów
z literatury polskiej […] oraz umiejętność
mówienia o nich z wykorzystaniem
potrzebnej terminologii.
7. Kształcenie umiejętności czytania,
analizowania i interpretowania literatury
[…].
I. Kształcenie literackie i kulturowe.
1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
7) wykazuje się […] zrozumieniem treści
utworów wskazanych w podstawie
programowej jako lektury obowiązkowe.
II. Kształcenie językowe.
1. Funkcjonalne wykorzystanie wiedzy
o języku w odczytaniu sensów zawartych
w strukturze głębokiej tekstów literackich
[…].
II. Kształcenie językowe.
Maksymalnie 2 pkt. Pełne zasady oceniania są w kluczu CKE powyżej.
6.) rozpoznaje rodzaje stylizacji ([…]
dialektyzacja […]) i określa ich funkcje
w tekście.
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne wyjaśnienie, na czym polega i czemu służy dialektyzacja we fragmencie
Chłopów.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, na czym polega dialektyzacja we fragmencie Chłopów
poprawne wyjaśnienie, czemu służy dialektyzacja we fragmencie Chłopów.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
•
W podanym fragmencie dialektyzacja polega na stylizowaniu języka utworu na język
charakterystyczny dla chłopów. Ten zabieg służy oddaniu realiów życia na wsi
i podkreśla atmosferę panującą w czasie wyprawy chłopów na jarmark.
•
Dialektyzacja w tekście służy pokazaniu, że chłopi tworzą własną kulturę, której częścią
jest język oddający trafnie, np. przez typowe dla wsi słownictwo, realia życia na wsi.
•
Stylizacja językowa polega na wykorzystaniu słownictwa gwarowego, np.: takoż, jensi,
ciołak. Autor posłużył się gwarą, aby podkreślić wiejskie pochodzenie opisywanej we
fragmencie społeczności, pokazać sposób jej porozumiewania się czy oddać realia życia
na wsi.
[[:14]]
Egzamin maturalny z języka polskiego na poziomie podstawowym – termin dodatkowy 2025 r.