Zadanie 11, matura czerwiec 2025, język polski podstawowy
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Tekst do zadania
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.
Władysław Stanisław Reymont
Chłopi
Szli gospodarze co biedniejsi, szły kobiety, szły parobki i dziewczyny, i komornicy¹ też szli, a i biedota sama, najemnicy² takoż ciągnęli, bo jarmark to był ten, na którym godzono się do robót i zmieniano służby.
Kto co kupić, kto sprzedać, a jensi byle jarmarku użyć.
Któren wiódł na postronku krowinę albo i ciołaka³, kto zaś gnał przed sobą maciorę z prosiętami, co ino pokwikiwały i rwały się tak, że trza je było cięgiem oganiać i stróżować, bych pod wozy nie wpadły; jenszy człapał się na szkapie; drugie oganiały wystrzyżone barany, gdzieniegdzie zaś bieliło się stadko gęsi z podwiązanymi skrzydłami, to grzebieniaste koguty wyzierały spod zapasek kobiecych…
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi, t.1, Kraków 2016.
¹ Komornik – chłop niemający własnej ziemi ani domu, mieszkający u gospodarza i wykonujący dla niego różne prace.
² Najemnik – w gospodarstwie: człowiek najmowany dla wykonania określonej pracy (np. do żniwa).
³ Ciołak, ciołek – młody byczek.
Polecenie
2 punktyWyjaśnij, na czym polega i czemu służy dialektyzacja zastosowana w podanym fragmencie Chłopów Władysława Stanisława Reymonta.
Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie
Jak odpowiadać w teście historycznoliterackim
Krótkie zadania z lektur obowiązkowych i epok. Liczy się konkretna wiedza o utworze przywołana w odpowiedzi.
Rozpoznaj utwór i epokę
Fragment, ilustracja albo cytat odsyłają do konkretnej lektury. Zanim odpowiesz, ustal tytuł, autora i epokę.
Odpowiedz na to, o co pytają
Podaj bohatera, motyw albo cechę i od razu ją pokaż na przykładzie z utworu: wydarzenie, postawa, scena.
Uzasadniaj znajomością lektury
W zadaniach z uzasadnieniem punkt jest za odwołanie do treści całego utworu, nie tylko do fragmentu z arkusza.
Czego unikać
- ogólników bez przykładu z lektury
- mylenia bohaterów i autorów (błąd rzeczowy odbiera punkt)
- odpowiedzi dłuższych niż miejsce w arkuszu: liczy się trafność
Za co są punkty
Zadania są za 1-2 punkty; razem ta część daje 15 punktów.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
• W podanym fragmencie dialektyzacja polega na stylizowaniu języka utworu na język charakterystyczny dla chłopów. Ten zabieg służy oddaniu realiów życia na wsi i podkreśla atmosferę panującą w czasie wyprawy chłopów na jarmark.
• Dialektyzacja w tekście służy pokazaniu, że chłopi tworzą własną kulturę, której częścią jest język oddający trafnie, np. przez typowe dla wsi słownictwo, realia życia na wsi.
• Stylizacja językowa polega na wykorzystaniu słownictwa gwarowego, np.: takoż, jensi, ciołak. Autor posłużył się gwarą, aby podkreślić wiejskie pochodzenie opisywanej we fragmencie społeczności, pokazać sposób jej porozumiewania się czy oddać realia życia na wsi.
Schemat punktowania
poprawne wyjaśnienie, na czym polega i czemu służy dialektyzacja we fragmencie Chłopów.
poprawne wyjaśnienie, na czym polega dialektyzacja we fragmencie Chłopów.
albo
poprawne wyjaśnienie, czemu służy dialektyzacja we fragmencie Chłopów.
odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.