Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Zadanie 9. (0–1)
Przeczytaj poniższy utwór literacki.
Ignacy Krasicki
Paw i orzeł
Paw się dął, lskniące1 pióra gdy wspaniale toczył,
Orzeł górnie bujając2, gdy go w locie zoczył,
Rozśmiał się i przeleciał. Wrzasnął paw – w śmiech ptacy.
„Nie znają się – powtarzał – na rzeczach, prostacy”.
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
„Znają się – rzekł mu orzeł – wdzięk cenić umieją,
Ale gardzą przysadą3 i z dumnych się śmieją”.
Ignacy Krasicki, Paw i orzeł, [w:] tegoż, Dzieła zebrane, tom 2, Zbiory wierszy, Poznań 2019.
1 Lskniący – lśniący.
2 Górnie bujając – wysoko latając.
3 Przysada – nadmiar.
Wyjaśnij, na czym polega alegoryczność bajki Paw i orzeł Ignacego Krasickiego.
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
[[:13]]
Zadanie 10.
Przeczytaj poniższy fragment utworu literackiego.
Bolesław Prus
Lalka
– O, ma pan, jaka to oryginalna kobieta z tej prezesowej – rzekł Ochocki, wskazując na
sztachety. – Widzi pan te pałace?... To wszystko czworniaki, mieszkania parobków. A tamten
dom – to ochrona dla parobcząt; bawi się ich ze trzydzieści sztuk, wszystkie umyte i obłatane
jak książątka. A ta znowu willa to przytułek dla starców, których w tej chwili jest czworo;
uprzyjemniają sobie wakacje, czyszcząc włosień na materace do gościnnych pokojów.
Tułałem się po rozmaitych okolicach kraju i wszędzie widziałem, że parobcy mieszkają jak
świnie, a ich dzieci harcują po błocie jak prosięta. Ale kiedym tu pierwszy raz zajechał,
przetarłem oczy. Zdawało mi się, że jestem na wyspie Utopii1 albo na kartce nudnego
a cnotliwego romansu, w którym autor opisuje, jakimi szlachcice być powinni, lecz jakimi
nigdy nie będą.
Bolesław Prus, Lalka, Wrocław 2019.
1 Utopia – fikcyjna kraina szczęścia, w której żyje idealnie zorganizowane społeczeństwo.
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.
Zadanie 9. (0–1)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Kształcenie literackie i kulturowe.
7. Kształcenie umiejętności czytania,
analizowania i interpretowania literatury
[…].
8. Kształcenie umiejętności świadomego
odbioru utworów literackich […] na różnych
poziomach […].
I. Kształcenie literackie i kulturowe.
1. Czytanie utworów literackich. Zdający:
5) interpretuje treści alegoryczne […]
utworu literackiego;
8) rozpoznaje tematykę i problematykę
poznanych tekstów […].
Zasady oceniania
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, na czym polega alegoryczność bajki Paw i orzeł.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
[[:12]]
Egzamin maturalny z języka polskiego na poziomie podstawowym – termin dodatkowy 2025 r.
Przykładowe odpowiedzi
Maksymalnie 1 pkt. Pełne zasady oceniania są w kluczu CKE powyżej.
•
Alegoryczność bajki Paw i orzeł polega na tym, że przez obraz stereotypowego
postrzegania relacji między różnymi zwierzętami (ptakami) autor pokazuje różne relacje
między ludźmi / stosunek do innych ludzi (pycha, pogarda, szacunek).
•
Bajka jest alegoryczna, ponieważ zwierzęta reprezentują cechy ludzkie, np. paw
reprezentuje pychę, wywyższa się ponad innych, chwali piórami. Z kolei orzeł
reprezentuje ludzi cieszących się poważaniem otoczenia.