Zacznij za darmoZacznij

Baza wiedzy · matura

Wiązania chemiczne na maturze: kowalencyjne, jonowe, wodorowe

Rodzaj wiązania zależy głównie od różnicy elektroujemności atomów: przy małej różnicy powstaje wiązanie kowalencyjne niespolaryzowane, przy średniej kowalencyjne spolaryzowane, a przy dużej jonowe. Do tego dochodzą wiązanie koordynacyjne, metaliczne i oddziaływania międzycząsteczkowe, w tym wiązania wodorowe.

Sprawdzone 18 października 2026

Rodzaje wiązań

WiązanieKiedyPrzykład
kowalencyjne niespolaryzowanete same albo bardzo podobne atomyH2, Cl2
kowalencyjne spolaryzowaneróżnica elektroujemności umiarkowanaHCl, H2O
jonoweduża różnica, metal i niemetalNaCl
koordynacyjnepara elektronowa od jednego atomuNH4+, H3O+
metalicznew metalachCu, Fe

Elektroujemności odczytasz z karty CKE. Granice liczbowe (np. 1,7) to tylko przybliżenie: matura zwykle pyta o porównanie, a nie o próg.

Wiązania wodorowe

Powstają między atomem wodoru połączonym z silnie elektroujemnym atomem (F, O, N) a wolną parą elektronową innego takiego atomu. Tłumaczą m.in. wysoką temperaturę wrzenia wody i rozpuszczalność alkoholi w wodzie.

Typowe pułapki

  • Mylenie polarności wiązania z polarnością cząsteczki: CO2 ma wiązania spolaryzowane, ale cząsteczka jest niepolarna (liniowa, symetryczna).
  • Wiązanie wodorowe to oddziaływanie między cząsteczkami (albo fragmentami cząsteczki), a nie wiązanie z atomem wodoru wewnątrz cząsteczki.

Zadania z matury

  1. 1.Zadanie 17, czerwiec 2026Napisz w formie jonowej skróconej równanie opisanej reakcji jonu heksaakwamiedzi(II) i tworzenia jonu diakwatetraaminamiedzi(II).…
  2. 2.Zadanie 5, maj 2024Uzupełnij zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. W odmianie α-GeO2 liczba…69%wykonalność
  3. 3.Zadanie 27.2, czerwiec 2023Witamina A (retinol) to substancja niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jej źródłem są m.in. estry – związki takie…
  4. 4.Zadanie 6, zbiór cke 2023Oblicz stężeniową stałą równowagi reakcji: 2 CH3COOH ⇌ (CH3COOH)2 w temperaturze T. W obliczeniach pomiń autodysocjację…
  5. 5.Zadanie 22.1, czerwiec 2022Uzupełnij poniższą tabelę. Napisz wzór półstrukturalny (grupowy): - głównego produktu w reakcji addycji wody do 2-metylobut-1-enu;…
  6. 6.Zadanie 22.2, czerwiec 2022Rozstrzygnij, czy cząsteczka alkoholu powstającego w wyniku utlenienia produktu borowodorowania 2-metylobut-1-enu jest chiralna.…
  7. 7.Zadanie 4.1, czerwiec 2021Na podstawie różnicy elektroujemności między fosforem a wodorem oraz informacji wprowadzającej uzupełnij poniższe zdania. Wybierz…
  8. 8.Zadanie 2, maj 2021Uzupełnij poniższy schemat tak, aby przedstawiał on graficzny zapis konfiguracji elektronowej kationu bromoniowego Br+…62%wykonalność
  9. 9.Zadanie 3, maj 2021Spośród wymienionych poniżej substancji wybierz te, w skład których wchodzą jony Cl−. Podkreśl wzory wybranych związków.…16%wykonalność
  10. 10.Zadanie 32, maj 2021Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i podkreśl jedną odpowiedź spośród podanych w każdym nawiasie. Przedstawiony w informacji dimer…45%wykonalność

Zadania z arkuszy CKE z rozwiązaniem z klucza. Wykonalność to średni procent punktów zdobytych przez zdających (raporty CKE).

Najczęstsze pytania

Jak określić rodzaj wiązania?

Porównaj elektroujemności atomów: im większa różnica, tym bardziej wiązanie jest spolaryzowane, aż do jonowego.

Dlaczego woda ma wysoką temperaturę wrzenia?

Bo jej cząsteczki tworzą między sobą wiązania wodorowe.

Czytaj dalej