Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Polecenie
Artykuł 5 traktatu waszyngtońskiego
Strony zgadzają się, że zbrojna napaść na jedną lub więcej z nich w Europie lub Ameryce Północnej będzie uznana za napaść przeciwko nim wszystkim i dlatego zgadzają się, że jeżeli taka zbrojna napaść nastąpi, to każda z nich, w ramach wykonywania prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony, uznanego na mocy artykułu 51 Karty Narodów Zjednoczonych, udzieli pomocy Stronie lub Stronom napadniętym, podejmując niezwłocznie, samodzielnie jak i w porozumieniu z innymi Stronami, działania, jakie uzna za konieczne, łącznie z użyciem siły zbrojnej, w celu przywrócenia i utrzymania bezpieczeństwa obszaru północnoatlantyckiego. […]
Dz.U. 2000, nr 87, poz. 970, z późn. zm.
Tekst 1. O sytuacji NATO po 1989 r.
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Najpoważniejsza próba, jaką musiało podjąć NATO po 1989 r., wiązała się z zamazaniem motywów, które mobilizowały wspólne działania państw członkowskich, organizowały ich strategię i myślenie o własnym bezpieczeństwie. W pewnym sensie był to sprawdzian nieporównywalny ze sporami i kryzysami z poprzednich dekad. Nowa sytuacja miała zderzyć państwa członkowskie z wieloźródłowymi problemami w różny sposób dotykającymi ich poczucia bezpieczeństwa. Teza o braku wspólnych wyzwań, spajających dotąd Sojusz i utracie racji bytu NATO w dotychczasowej postaci, pojawiała się w wielu dyskusjach politycznych, wymuszając nowoczesne spojrzenie na jego zadania.
R. Kupiecki, Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, Warszawa 2016, s. 72.
Tekst 2. O jednej z operacji militarnych NATO
Sytuacja w Afganistanie wymagała ciągłej obecności wojsk międzynarodowych tym razem w ramach Międzynarodowych Sił Wsparcia Bezpieczeństwa (International Security Assistance Forces – ISAF), w której polscy żołnierze uczestniczyli przez piętnaście zmian, w latach 2007–2014. Ogólnym hasłem, pod jakim społeczność międzynarodowa realizowała tę misję[,] była „walka o serca i umysły". Chodziło o to, by przekonać Afgańczyków, że w kraju dotkniętym wojnami można żyć lepiej, a siły międzynarodowe przybyły, by pomóc w procesie normalizacji. [Głównymi celami] obecności koalicji sił międzynarodowych w Afganistanie [były:] ustabilizowanie sytuacji wewnętrznej, poprawa warunków bezpieczeństwa oraz wsparcie dla władz lokalnych, co miało ułatwić normalizację życia w tym kraju.
www.wojsko-polskie.pl
Przedstaw cele i działania NATO w różnych typach ładu międzynarodowego, uwzględniając zastosowanie art. 5 traktatu waszyngtońskiego. W pracy odwołaj się do materiałów źródłowych.
Ocena według schematu punktowania CKE, zwykle w 15–30 s
Dowiedz się, ile punktów naprawdę zdobywasz. Zrób zdjęcie kartki albo wklej odpowiedź: Maturownik+ porówna ją ze schematem punktowania, policzy punkty i wytłumaczy, gdzie i dlaczego je tracisz.
Wynik końcowy:
Organizacja Paktu Północnoatlantyckiego zmieniała cele i działania w zależności od okresu i typu ładu międzynarodowego.
Przykładowe rozwiązanie:
1. W okresie ładu dwubiegunowego (1949-1991): NATO powstało w celu zapewnienia bezpieczeństwa przed ZSRR, członkowie zgodzili się na wzajemną obronę, konieczność szybkiego reagowania w razie zagrożenia ze strony państw bloku wschodniego, równoważenie potęgi Układu Warszawskiego.
2. Po 1989 r. (ład postzimnowojenski): upadek ZSRR wymagał redefinicji celów NATO, pojawienie się nowych zagrożeń (terroryzm, fundamentalizm islamski), interwencje na Bałkanach w latach 90., poszerzenie NATO o państwa Europy Środkowo-Wschodniej (w tym Polska w 1999 r.), pojawienie się zagrożenia ze strony Rosji (działania hybrydowe).
3. Zastosowanie art. 5: zamachy terrorystyczne z 11 września 2001 r. na USA pozwoliły na uruchomienie artykułu 5 traktatu waszyngtońskiego, członkowie NATO uznali atak terrorystyczny za zbrojną napaść na członka paktu i podjęli zbiorową samoobroną, operacja w Afganistanie (obalenie reżimu talibów, normalizacja sytuacji, wsparcie dla władz lokalnych - "walka o serca i umysły").
Alterwatywne ujęcie: kluczowe wymagania to wskazanie czynników kształtujących NATO w różnych okresach oraz ilustracja artykułu 5 na przykładzie operacji afganistańskiej z odwołaniem do tekstów źródłowych.
rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.
rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym – częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.
rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym – częściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni i z dwoma – częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.
rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze i logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z dwoma – częściowo.
rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym – częściowo.
rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.
Do właściwej formy w przypadku tego zadania wliczamy także odwołanie się do materiałów źródłowych. Oceniane są trzy aspekty: czynniki kształtujące strategię NATO w okresie ładu dwubiegunowego (polaryzacja, zimna wojna, powstanie bloku radzieckiego), czynniki kształtujące NATO po 1989 r. (upadek ZSRR, nowe zagrożenia, terroryzm, zmiana polityki Rosji) oraz okoliczności uruchomienia art. 5 (zamachy z 11 września 2001 r., interwencja w Afganistanie).
rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.
rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu ALBO brak rozwiązania.