Zadanie 5.1, matura czerwiec 2023, wiedza o społeczeństwie rozszerzona
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Teksty do zadania
Tekst 1. Fragmenty przemówienia Mariana Turskiego z okazji 75. rocznicy wyzwolenia niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau
„Auschwitz nie spadł nagle z nieba”. Auschwitz tuptał, dreptał małymi kroczkami, zbliżał się, aż stało się to, co stało się tutaj. […] I to chciałbym powiedzieć mojej córce, to chciałbym powiedzieć moim wnukom. […] Nie bądźcie obojętni, kiedy jakakolwiek mniejszość jest dyskryminowana. Istotą demokracji jest to, że większość rządzi, ale demokracja na tym polega, że prawa mniejszości muszą być chronione. […] Bądźcie wierni przykazaniu. Jedenaste przykazanie: nie bądź obojętny. Bo jeżeli będziesz, to nawet się nie obejrzycie, jak na was, na waszych potomków jakieś Auschwitz nagle spadnie z nieba.
www.polityka.pl
Tekst 2. O wydarzeniach w jednym z państw afrykańskich
Między kwietniem a lipcem 1994 roku – a więc przez jedynie 100 dni – Hutu zabili od 800 tys. do ponad miliona Tutsi. W drugiej połowie XX w., kiedy władzę sprawowali Hutu, postępowały ekonomiczne, społeczne i polityczne prześladowania Tutsi. W szkołach wprowadzono segregację, w przestrzeni publicznej funkcjonowała propaganda oraz regularnie dochodziło do pogromów i grabienia majątków Tutsi. Zanim doszło do bezpośrednich aktów przemocy, już od 1990 r. rozpoczęła się przeciwko nim zaciekła propagandowa kampania nienawiści. Dokonywano stratyfikacji społeczeństwa rwandyjskiego: dzielono je na „dumnych” Hutu i na Tutsich zwanych „karaluchami”. Publicznie nawoływano do wykluczenia „karaluchów” z życia politycznego.
Na podstawie: A. Spychalska, Mechanizm zbrodni ludobójstwa na przykładzie Rwandy, Wrocław 2012, s. 99–107.
Polecenie
2 punktyWyjaśnij tezę podkreśloną w tekście 1. i uzasadnij, że znajduje ona potwierdzenie w wydarzeniach opisanych w tekście 2. – sformułuj trzy argumenty.
Wyjaśnienie –
Uzasadnienie –
•
•
•
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Wyjaśnienie – Marian Turski w swoim przemówieniu wskazuje że ludobójstwo "nie spada z nieba", czyli nie bierze się znikąd, że zanim dojdzie do ludobójstwa, mają miejsce mniej poważne incydenty.
Uzasadnienie (trzy argumenty) – Typ 1.: Na wiele lat przed ludobójstwem prześladowano Tutsi politycznie, społecznie i ekonomicznie. Typ 2.: Na wiele lat przed ludobójstwem wprowadzono segregację. Typ 3.: Na wiele lat przed ludobójstwem dochodziło do grabienia majątków Tutsi. Typ 4.: W latach 90. XX wieku, ale przed ludobójstwem, prowadzono w państwie kampanię nienawiści przeciwko Tutsi.
Schemat punktowania
poprawne wyjaśnienie i sformułowanie trzech poprawnych argumentów.
poprawne wyjaśnienie i sformułowanie jednego lub dwóch poprawnych argumentów ALBO sformułowanie dwóch lub trzech poprawnych argumentów.
inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.