Zadanie 1.1
Uzupełnij tabelę – podaj nazwę oraz określ lokalizację w komórce każdego z etapów oddychania tlenowego oznaczonych na schemacie numerami 1 oraz 5.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Matura z biologii, maj 2022
W bazie 51 zadań z tego arkusza, razem 60 punktów, każde z kluczem CKE i schematem punktowania. Najwięcej zadań sprawdza: Mutacje genowe (4), Transport przez błony (4), Białka (3). Najtrudniejsze według raportu CKE: zadanie 9, średni wynik zdających 6%.
Dodaj cały arkusz do zestawuZadanie 1.2
Określ pozostałe produkty przemian metabolicznych oznaczonych na schemacie numerami 2–4. W odpowiednie pola tabeli wpisz literę T (tak), jeśli bezpośrednim produktem danej przemiany jest ATP lub CO2, albo N (nie) – jeśli nim nie jest.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 2.1
Które z powyższych ugrupowań atomów stanowi wiązanie powstające pomiędzy aminokwasami podczas syntezy peptydów w komórce? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych oraz podaj nazwę tego wiązania. A. 1 B. 2 C. 3 D. 4 Nazwa wiązania:
- Materiał graficzny
Zadanie 2.2
Zapisz sekwencję aminokwasową przedstawionego na schemacie oligopeptydu od końca aminowego do karboksylowego, posługując się pełnymi nazwami aminokwasów lub ich oznaczeniami literowymi
- Materiał graficzny
Zadanie 3
Określ, który cukier – sacharoza czy skrobia – jest formą transportową asymilatów u roślin. Odpowiedź uzasadnij, porównując właściwości obu cukrów
Zadanie 4.1
Na podstawie schematu wyjaśnij, dlaczego do syntezy ATP w chloroplastach niezbędny jest przepływ elektronów przez łańcuch transportu elektronów w błonie tylakoidu
- Materiał graficzny
- Schemat do uzupełnienia
Zadanie 4.2
Określ, czy atrazyna zaburza syntezę ATP również w mitochondriach. Odpowiedź uzasadnij
- Materiał graficzny
Zadanie 5.1
W której fazie cyklu komórkowego zachodzi replikacja DNA? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. faza G1 B. faza S C. faza G2 D. faza M
Zadanie 5.2
Określ wpływ aktywnego białka Rb na częstość podziałów komórkowych
Zadanie 5.3
Spośród pary rodziców, którzy zgłosili się do poradni genetycznej, przyszły ojciec nie ma mutacji w genie RB1, ale przyszła matka odziedziczyła uszkodzony allel RB1 po swoim ojcu. Ile wynosi prawdopodobieństwo, że u dziecka tej pary rodziców rozwinie się…
Zadanie 6.1
Na podstawie przedstawionych wyników doświadczenia odczytaj wartości MIC oraz MBC i wpisz je w wyznaczone poniżej miejsca. wartość MIC: mg/l wartość MBC: mg/l
- Materiał graficzny
Zadanie 6.2
Spośród podanych nazw chorób wybierz i zaznacz nazwy chorób bakteryjnych. A. AIDS B. borelioza C. WZW typu C D. gruźlica E. tężec
- Materiał graficzny
Zadanie 6.3
Wyjaśnij, dlaczego mutacja w jednym z genów kodujących rRNA bakterii M. tuberculosis może powodować nabycie przez szczep tych bakterii oporności na streptomycynę
- Materiał graficzny
Zadanie 6.4
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Rozprzestrzenianie się antybiotykooporności bezpośrednio między komórkami bakterii jest możliwe na drodze
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 6.5
Wykaż, że wirusy nie są wrażliwe na streptomycynę. W odpowiedzi uwzględnij różnicę w budowie wirusów i bakterii oraz mechanizm działania streptomycyny
- Materiał graficzny
Zadanie 7.1
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Pełnik europejski należy do klasy roślin
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 7.2
Wykaż, że przedstawiona w tekście zależność między pełnikiem a muchówkami jest mutualizmem. Określ, na czym polega mutualizm, oraz podaj przykłady korzyści lub strat odnoszonych przez wymienione organizmy
- Materiał graficzny
Zadanie 7.3
Określ typ przeobrażenia występujący u muchówki z rodzaju Chiastocheta. Odpowiedź uzasadnij. Typ przeobrażenia: Uzasadnienie:
- Materiał graficzny
Zadanie 7.4
Oceń, czy działania opisane w tabeli stanowią ochronę czynną pełnika europejskiego. Zaznacz T (tak), jeśli działanie jest przykładem ochrony czynnej, albo N (nie) – jeśli nim nie jest.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 8.1
Sformułuj wniosek na podstawie przedstawionych wyników doświadczenia
- Materiał graficzny
Zadanie 8.2
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Do wyciągnięcia wniosków z przedstawionych badań
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 9
W warunkach wysokiej wilgotności powietrza transpiracja roślin jest ograniczona, ale mimo to rośliny nadal pobierają wodę z podłoża. W takich warunkach na brzegach blaszki liściowej można zaobserwować krople wody wydzielanej przez rośliny – to zjawisko…
Zadanie 10.1
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące podziałów komórkowych są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 10.2
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały poprawny opis przebiegu mejozy. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie. Podczas II podziału mejotycznego skracanie się mikrotubul zachodzi w czasie (metafazy / anafazy) i umożliwia rozejście się (chromatyd…
- Materiał graficzny
Zadanie 10.3
Jaką funkcję pełnią mikrotubule w ruchu komórek? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Mikrotubule tworzą wewnętrzny szkielet wici. B. Podjednostki tubuliny hydrolizują ATP dostarczający energii do ruchu wici. C. Skracanie się mikrotubul wici…
- Materiał graficzny
Zadanie 11.1
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby powstał poprawny opis przebiegu wykonanego doświadczenia. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie. Z bulwy ziemniaka wycięto 18 kostek o (jednakowych / różnych) wymiarach. Następnie przygotowano wodne roztwory…
- Materiał graficzny
Zadanie 11.2
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące potencjału wody są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 11.3
Wyjaśnij, dlaczego badana tkanka umieszczona w roztworze sacharozy o stężeniu równym bądź większym od 0,2 mol/l zmniejszyła swoją objętość. W odpowiedzi uwzględnij zjawisko osmozy
- Materiał graficzny
Zadanie 12.1
Na podstawie przedstawionych informacji określ, czy wiewiórki Ameryki Północnej – wiewiórka czerwona i wiewiórka szara – są klasyfikowane w jednym, czy – w dwóch rodzajach. Odpowiedź uzasadnij
- Materiał graficzny
Zadanie 12.2
Podaj dwie różne widoczne na zdjęciu cechy morfologiczne wiewiórki pospolitej, które pozwalają jednoznacznie zaklasyfikować ten gatunek do ssaków. 12
- Materiał graficzny
Zadanie 12.3
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Spadek liczebności populacji wiewiórki pospolitej na Wyspach Brytyjskich jest wynikiem m.in.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 13
Budowa uzębienia ssaków zależy od rodzaju pobieranego pokarmu. Głównym składnikiem diety szympansów są owoce i liście, ale zjadają one także jaja oraz polują na ptaki i małe ssaki. Wiewiórki, należące do gryzoni, mają wydatne siekacze pozwalające na zgryzanie…
Zadanie 14.1
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Przedstawiony na rysunku transport cząsteczki LDL do wnętrza komórki to przykład
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 14.2
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące cholesterolu w organizmie człowieka są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 14.3
Określ wpływ cholesterolu na właściwości fizyczne błony komórkowej i funkcje pełnione przez tę błonę
- Materiał graficzny
Zadanie 14.4
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały poprawny opis regulacji ilości pobieranego cholesterolu przez komórkę. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie. Wzrost stężenia cholesterolu w komórce (aktywuje / hamuje) syntezę receptorów LDL. Dzięki temu…
- Materiał graficzny
Zadanie 14.5
Określ wpływ delecji obu alleli genu kodującego receptor LDL na pobieranie cholesterolu przez komórkę. Odpowiedź uzasadnij
- Materiał graficzny
Zadanie 15.1
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące witaminy C są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 15.2
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby zawierały prawdziwe informacje. Podkreśl w każdym nawiasie właściwe określenie. Duże dawki witaminy C powodują (wzrost / spadek) aktywności hydroksylaz HIF-1, co prowadzi do (wzrostu / spadku) stężenia HIF-1 w komórkach…
Zadanie 15.3
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Charakterystycznym objawem niedoboru witaminy C jest A. utrata ostrości widzenia. B. zmniejszenie krzepliwości krwi. C. suchość i nadmierne rogowacenie skóry. D. osłabienie i pękanie ścian naczyń…
Zadanie 16
Wiele gatunków mew dokarmia swoje pisklęta poprzez zwracanie (regurgitację) części zjedzonego pokarmu. Głodne pisklęta, aby uzyskać pokarm od rodzica powracającego do gniazda, odruchowo uderzają w jego dziób, czym wywołują zwrot pokarmu. Z wykorzystaniem…
- Materiał graficzny
Zadanie 17.1
Rozstrzygnij, czy postawiona hipoteza została przyjęta, czy – odrzucona. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do wyników badań przedstawionych na wykresie
- Materiał graficzny
Zadanie 17.2
Który obraz żelu agarozowego odpowiada prawidłowemu wynikowi elektroforetycznego rozdzielenia powielonych fragmentów genów CHD-Z i CHD-W u samca (♂) i samicy (♀)? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
- Materiał graficzny
Zadanie 17.3
Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące techniki PCR są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
- Tabela do uzupełnienia
- Materiał graficzny
Zadanie 18.1
Podaj nazwę rodzaju mutacji genowej występującej w allelu H, polegającej na obecności dodatkowych kodonów CAG
Zadanie 18.2
Opisz, na czym polega zmiana w I-rzędowej strukturze białka huntingtyny będąca skutkiem obecności dodatkowych kodonów CAG
Zadanie 18.3
Określ prawdopodobieństwo wystąpienia choroby Huntingtona u dziecka heterozygotycznej matki pod względem genu HTT oraz ojca będącego homozygotą recesywną pod względem tego genu. Odpowiedź uzasadnij, zapisując genotypy rodziców oraz krzyżówkę genetyczną.…
Zadanie 18.4
Wyjaśnij, dlaczego w populacji ludzkiej utrzymuje się allel H warunkujący chorobę Huntingtona, mimo że jest on dominujący, a choroba – śmiertelna
Zadanie 19
W kameruńskim jeziorze wulkanicznym Barombi Mbo żyje 15 gatunków ryb, z czego 11 należy do pielęgnic – ryb z rodziny Cichlidae. Badania mitochondrialnego DNA wykazały, że endemiczne pielęgnice z Barombi Mbo stanowią grupę monofiletyczną – wszystkie są ze sobą…
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 20.1
Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. W tekście opisano skutki działania
- Tabela do uzupełnienia
Zadanie 20.2
Wyjaśnij, dlaczego najwyższy poziom tolerancji uzyskały rośliny z najstarszych populacji. W odpowiedzi uwzględnij działanie doboru naturalnego