Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.

Czyliś do raju wzięta? Czyliś na szcześliwe

Wyspy zaprowadzona? Czy cię przez teskliwe

Charon jeziora wiezie i napawa zdrojem

Niepomnym2, że ty nie wiesz nic o płaczu mo[jem]?

Czy człowieka zrzuciwszy i myśli dziewicze,

Wzięłaś na się postawę i piórka słowicze3?

Czyli sie w czyścu czyścisz, jesli z strony ciała

Jakakolwiek zmazeczka na tobie została?

Czyś po śmierci tam poszła, kędyś pierwej była4,

Niżeś sie na mą ciężką żałość urodziła?

Gdzieśkolwiek jest, jesliś jest, lituj mej żałości,

A nie możesz li w onej dawnej swej całości,

Pociesz mię, jako możesz, a staw sie przede mną

Lubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną.

Jan Kochanowski, Tren X, [w:] tegoż, Poezje, Warszawa 1988.

[[:9]]

1 Nad wszystki nieba – czyli do najwyższego nieba: Kochanowski odwołuje się tu do ówczesnych wyobrażeń,

zgodnie z którymi kosmos składa się z dziesięciu nieb (sfer niebieskich), nad którymi znajduje się mieszkanie

Boga, aniołów i wybranych.

2 Zdrojem niepomnym – powodującym zapomnienie – w mitologii greckiej dusze przewożone przez Charona po

wypiciu wody z rzeki Lete zapominały o tym, co zrobiły, widziały i słyszały przedtem.

3 Wzięłaś na się postawę i piórka słowicze – takie przemiany są często opisywane w antycznej poezji i mitologii.

4 Czyś po śmierci tam poszła... – przekonanie, że dusze wracają po śmierci tam, skąd przyszły.

Wyjaśnij, czego dotyczy i na czym polega dramat światopoglądowy wyrażony w tym

trenie.

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................

Kolejne zadania są wydrukowane na następnych stronach.

Wypełnia

egzaminator

Nr zadania

7.1

7.2

8

Maks. liczba pkt

1

1

1

Uzyskana liczba pkt

[[:10]]

[…] potrzebne konteksty […].

Zasady oceniania

1 pkt – poprawne wyjaśnienie dramatu światopoglądowego w trenie X.

0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Przykładowa odpowiedź oceniona na 1 pkt

Dramat światopoglądowy polega na tym, że zrozpaczony po stracie dziecka ojciec poszukuje

ukojenia w różnych poglądach dotyczących życia i śmierci. Szuka córki w miejscach

znaczących (takich jak raj, wyspy szczęśliwe, czyściec czy niebo), ale jej nie odnajduje:

„gdzieśkolwiek jest, jeśliś jest”. Renesansowy poeta nie odnajduje ukojenia w religii ani

postawach filozoficznych – stoicyzmie.