Zadanie 9, specimen 2023, język polski podstawowy
Darmowe konto pozwoli wrócić do niego później.
Zadanie
Tekst do zadania
Przeczytaj zamieszczony poniżej fragment satyry Wziętość Ignacego Krasickiego.
Ignacy Krasicki
Wziętość¹ (fragment)
Był niejakiś pan Łukasz, co chciał wiele dostać.
Cóż on czynił? – Najsamprzód zmyślił sobie postać.
Chciał oszukać, oszukał, bo to nie są cuda,
I niezgrabne szalbierstwo² częstokroć się uda,
A dopieroż gdy sztuczne³. Patrzał Łukasz pilnie,
Jak to się drudzy wznoszą i zgadł nieomylnie.
Zgadł sekret. – A ten jaki? – Do możniejszch przystać,
Strzec się słabych, śmiać z cnoty, a z głupstwa korzystać.
Przykład wszystkim widoczny rzecz wyłuszczy prosta.
Gdy widzisz, senatorem że został starosta⁴,
Patrz, jak się zsenatorzył. Był filut⁵, jest możny,
Wczoraj ledwo mościom pan⁶, dziś jaśnie wielmożny.
Ignacy Krasicki, Wziętość, [w:] tegoż, Satyry i listy, Wrocław 1988.
¹ Wziętość – popularność.
² Szalbierstwo – oszustwo, zwłaszcza wyłudzenie czegoś.
³ Sztuczne – przebiegłe, umiejętne.
⁴ Senatorem że został starosta – starostowie nie mieli praw zasiadania w senacie, aby więc zostać senatorem, starosta musiał otrzymać ktoryś z wyższych urzedów: kasztelana, wojewody, ministra.
⁵ Filut – tu: spryciarz.
⁶ Wczoraj ledwo mościom pan – tytuł grzecznościowy „mości pan” obowiązywał w stosunku do każdego szlachcica, natomiast do szlachcica sprawującego jakiś urząd zwracano się „jaśnie wielmożny”.
Mieczysław Piszczkowski o twórczości Ignacego Krasickiego napisał:
Krasicki […] z obiektywną ciekawością studiuje duszę ludzką [...]. Z nieporównanym dowcipem wyśmiewa bystro zaobserwowane wady ludzkie.
Polecenie
2 punktyCzy zgadzasz się z tą opinią? Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do podanego fragmentu satyry Wziętość albo innej znanej Ci satyry Ignacego Krasickiego.
Zanim zaczniesz pisaćOpcjonalnie
Jak odpowiadać w teście historycznoliterackim
Krótkie zadania z lektur obowiązkowych i epok. Liczy się konkretna wiedza o utworze przywołana w odpowiedzi.
Rozpoznaj utwór i epokę
Fragment, ilustracja albo cytat odsyłają do konkretnej lektury. Zanim odpowiesz, ustal tytuł, autora i epokę.
Odpowiedz na to, o co pytają
Podaj bohatera, motyw albo cechę i od razu ją pokaż na przykładzie z utworu: wydarzenie, postawa, scena.
Uzasadniaj znajomością lektury
W zadaniach z uzasadnieniem punkt jest za odwołanie do treści całego utworu, nie tylko do fragmentu z arkusza.
Czego unikać
- ogólników bez przykładu z lektury
- mylenia bohaterów i autorów (błąd rzeczowy odbiera punkt)
- odpowiedzi dłuższych niż miejsce w arkuszu: liczy się trafność
Za co są punkty
Zadania są za 1-2 punkty; razem ta część daje 15 punktów.
Korepetytor
Nie wiesz, jak ruszyć? Korepetytor zna to zadanie i poprowadzi Cię krok po kroku, bez gotowca.
5 rozmów · bez karty · Zaloguj się
Sprawdź się
Jak poszło?
Pokaż rozwiązanieUkryj rozwiązanie
Odpowiedź z klucza CKE
Opinia Piszczkowskiego jest słuszna. W podanym fragmencie satyry Wziętość Krasicki krytykuje ludzkie wady: przebiegłość i obejmowanie ważnych stanowisk w wyniku oszustwa. Poeta jakby przemyca krytykę, opowiadając dowcipną historyjkę o Łukaszu. Język utworu też jest zabawny, m.in. dzięki zastosowaniu pytań.
Schemat punktowania
poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem odwołującym się do zabawnego charakteru fragmentu satyry ORAZ wad, które ukazuje.
poprawne rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem odwołującym się do zabawnego charakteru fragmentu satyry ALBO wad, które ukazuje.
odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.